Từ vựng giải phẫu bộ xương

203 bộ phận, tên tiếng Việt và tiếng Anh, mã FMA, chức năng, và những chỗ học sinh hay nhầm. Bấm vào tên bất kỳ để mở mô hình 3D ngay tại bộ phận đó.

Trang này đọc được không cần WebGL, nên nếu máy bạn không mở được mô hình 3D thì toàn bộ nội dung vẫn ở đây.

Đốt đội (C1) — hình dựng 3D

Đốt đội (C1)

atlas · FMA12519 · dựng từ ảnh chụp y khoa

Đốt sống cổ thứ nhất, đỡ hộp sọ và cho phép động tác gật đầu.

Học sinh thường nhầm

Gật đầu và lắc đầu là hai khớp khác nhau: gật ở giữa hộp sọ và đốt đội, lắc ở giữa đốt đội và đốt trục ngay dưới nó.

Đốt sống thắt lưng — hình dựng 3D

Đốt sống thắt lưng

first lumbar vertebra · FMA13072 · dựng từ ảnh chụp y khoa

Đốt sống thắt lưng, to và dày nhất vì chịu phần lớn trọng lượng thân trên.

Học sinh thường nhầm

Cột sống không thẳng đứng. Nhìn nghiêng nó uốn cong hình chữ S. Đường cong ấy làm cột sống đàn hồi khi đi, chạy, nhảy — một cây cột thẳng sẽ dồn hết chấn động lên hộp sọ.

Xương bánh chè trái — hình dựng 3D

Xương bánh chè trái

left patella · FMA24487 · dựng từ ảnh chụp y khoa

Xương bánh chè nằm trong gân cơ đùi, giúp gân không cọ vào đầu gối khi duỗi chân (bên trái).

Học sinh thường nhầm

Đầu gối không phải chỉ có xương bánh chè. Nó là chỗ gặp nhau của xương đùi và xương chày, còn xương bánh chè nằm phía trước như một tấm chắn trượt trên đó.

Xương chậu phải — hình dựng 3D

Xương chậu phải

right hip bone · FMA16586 · dựng từ ảnh chụp y khoa

Xương chậu do ba xương dính lại, đỡ nội tạng bụng dưới và truyền trọng lượng xuống chân (bên phải).

Xương chậu trái — hình dựng 3D

Xương chậu trái

left hip bone · FMA16587 · dựng từ ảnh chụp y khoa

Xương chậu do ba xương dính lại, đỡ nội tạng bụng dưới và truyền trọng lượng xuống chân (bên trái).

Xương cùng — hình dựng 3D

Xương cùng

sacrum · FMA16202 · dựng từ ảnh chụp y khoa

Khối xương do năm đốt sống dính lại, nối cột sống với đai chậu và truyền trọng lượng xuống hai chân.

Học sinh thường nhầm

Trẻ sơ sinh có khoảng 270 xương, nhiều hơn người lớn (khoảng 206). Xương không mất đi — nhiều xương nhỏ dính lại thành một. Xương cùng là ví dụ rõ nhất: nó vốn là năm đốt sống riêng, sau này hoá thành một khối.

Xương đỉnh trái — hình dựng 3D

Xương đỉnh trái

left parietal bone · FMA52789 · dựng từ ảnh chụp y khoa

Tạo phần lớn vòm sọ, che chở hai bên và nóc của não (bên trái).

Học sinh thường nhầm

Ở trẻ sơ sinh, các xương sọ chưa khớp kín — giữa chúng còn khe mềm gọi là thóp, để đầu lọt qua khi sinh và để não còn chỗ lớn lên. Thóp khép lại dần trong hai năm đầu.

Xương đùi trái — hình dựng 3D

Xương đùi trái

left femur · FMA24475 · dựng từ ảnh chụp y khoa

Xương dài và khỏe nhất cơ thể; đỡ toàn bộ trọng lượng khi đứng và đi (bên trái).

Học sinh thường nhầm

Sụn không phải là xương non hay xương yếu. Nó là mô khác hẳn: không có mạch máu, mềm và đàn hồi. Sụn bọc đầu xương để khớp trơn, còn sụn tăng trưởng là nơi xương dài ra — và nó biến mất khi ta ngừng cao.

Xương hàm dưới — hình dựng 3D

Xương hàm dưới

mandible · FMA52748 · dựng từ ảnh chụp y khoa

Xương hàm dưới, mang răng dưới; xương duy nhất của sọ cử động được khi nhai và nói.

Học sinh thường nhầm

Đây là xương duy nhất của hộp sọ cử động được. Các xương sọ khác nối với nhau bằng khớp bất động, nên há miệng là cử động của riêng xương này.

Xương trán — hình dựng 3D

Xương trán

frontal bone · FMA52734 · dựng từ ảnh chụp y khoa

Tạo trán và trần hốc mắt, che chở phần trước của não.

Học sinh thường nhầm

Nhiều bạn nghĩ hộp sọ là một khối xương liền. Thực ra nó gồm nhiều xương ghép lại bằng các đường khớp răng cưa — xương trán chỉ là một trong số đó.