Từ vựng giải phẫu tim

Học sinh thường nhầm

Động mạch chủ không phải một cái ống cứng. Thành nó rất đàn hồi: mỗi nhịp bóp nó phồng ra một chút, rồi co lại khi tim nghỉ, và chính cú co lại ấy tiếp tục đẩy máu đi giữa hai nhịp. Đó là lý do máu vẫn chảy liên tục dù tim bơm theo từng nhịp.

Học sinh thường nhầm

Đây là ngoại lệ phá vỡ quy tắc “động mạch mang máu giàu oxy”. Động mạch phổi là động mạch, nhưng máu trong nó nghèo oxy nhất. “Động mạch” chỉ có nghĩa là ĐI RA khỏi tim, không nói gì về oxy. Và máu nghèo oxy có màu đỏ sẫm, không phải màu xanh — màu xanh trên hình vẽ chỉ là quy ước in ấn để phân biệt.

Học sinh thường nhầm

Mạch vành xuất phát từ động mạch chủ, ngay phía trên van động mạch chủ — nghĩa là cơ tim là nơi ĐẦU TIÊN được nhận máu giàu oxy, trước cả não. Và lạ hơn: mạch vành được tưới máu nhiều nhất lúc tim GIÃN, vì khi tim co thì chính khối cơ đang bóp lại ép các mạch này lại.

Học sinh thường nhầm

Cơ tim không lấy oxy từ dòng máu chảy bên trong các buồng tim. Máu trong buồng chỉ đi ngang qua. Cơ tim được nuôi bằng mạch vành — những mạch nhỏ chạy trên bề mặt tim và cắm vào trong thành. Đó là lý do tắc một mạch vành gây nhồi máu cơ tim, dù buồng tim vẫn đầy máu.

Học sinh thường nhầm

Ngoại lệ còn lại: tĩnh mạch phổi là tĩnh mạch, nhưng máu trong nó giàu oxy nhất trong cả cơ thể. “Tĩnh mạch” nghĩa là ĐI VỀ tim, không nói gì về oxy.

Học sinh thường nhầm

Máu nuôi cơ tim không quay lại buồng tim bằng cách thấm qua thành. Nó có hệ tĩnh mạch riêng, và xoang vành là điểm cuối — nó đổ vào tâm nhĩ phải như bất kỳ tĩnh mạch nào khác.

Học sinh thường nhầm

Tâm nhĩ không bơm máu đi khắp cơ thể. Nó chỉ đẩy máu xuống tâm thất ngay bên dưới — quãng đường vài centimet. Phần lớn máu thực ra tự chảy xuống do trọng lực và do tâm thất giãn ra hút vào; cú co của tâm nhĩ chỉ thêm khoảng 20% cuối cùng.

Học sinh thường nhầm

Trên mọi hình vẽ giải phẫu, tâm nhĩ trái nằm ở phía BÊN PHẢI của trang giấy. Hình được vẽ như đang nhìn vào một người đối diện bạn, nên trái của họ là phải của bạn. Nhầm chỗ này là lỗi phổ biến nhất khi làm bài tập chỉ vị trí.

Học sinh thường nhầm

Tâm thất trái dày hơn không phải vì nó bơm nhiều máu hơn — hai tâm thất bơm lượng máu bằng nhau trong mỗi nhịp. Nó dày hơn vì phải tạo áp lực lớn hơn nhiều để đẩy máu đi xa hơn nhiều.

Học sinh thường nhầm

Vách này không chỉ là một bức tường ngăn. Nó cũng co bóp cùng với phần còn lại của cơ tim, và nó mang một phần hệ thống dẫn truyền điện của tim. Ở một số trẻ sinh ra vách bị hở — máu hai bên trộn nhau, và cơ thể phải sống với lượng oxy thấp hơn bình thường.

Học sinh thường nhầm

Van tim không tự đóng mở như một cánh cửa có động cơ. Nó hoàn toàn thụ động: chênh lệch áp suất hai bên đẩy nó mở hoặc ép nó đóng. Van mở vì áp suất phía trên cao hơn, chứ không phải vì tim ra lệnh cho nó mở.

Học sinh thường nhầm

Van động mạch chủ không mở đúng lúc tâm thất bắt đầu co. Tâm thất phải co một lúc, ép khối máu trong một buồng kín, cho tới khi áp suất bên trong vượt quá áp suất trong động mạch chủ — lúc đó van mới bật mở. Khoảng thời gian ép mà chưa có gì chảy đi ấy gọi là co đẳng tích.

Học sinh thường nhầm

Van hai lá có hai lá, van ba lá có ba — nhưng số lá không nói lên van nào quan trọng hơn. Cách nhớ đúng là theo vị trí: van hai lá ở nửa TRÁI, van ba lá ở nửa PHẢI.

Học sinh thường nhầm

Cơ nhú không kéo van cho van mở. Nó làm ngược lại: khi tâm thất co, cơ nhú co theo và kéo căng dây gân, giữ cho lá van không bị áp lực lật ngược lên phía tâm nhĩ. Nó là dây neo của chiếc dù, không phải tay kéo cửa.