loại

Class; kind.

ℹ Từ 'gender' trong nghĩa này đã lỗi thời trong tiếng Anh hiện đại; người bản ngữ ngày nay thường dùng 'kind', 'type', hoặc 'sort' thay thế.

• […]plant nettles or sow lettuce, set hyssop and weed up thyme, supply it with one gender of herbs or distract it with many[…]
• This garden is planted with only one gender of herbs.Khu vườn này chỉ trồng một loại thảo mộc duy nhất.

giới tính

Sex (a category, either male or female, into which sexually-reproducing organisms are divided on the basis of their reproductive roles in their species).

• the gene is activated in both genders
• The effect of the medication is dependent upon age, gender, and other factors.

giới

Identification as a man, a woman, or something else, and association with a (social) role or set of behavioral and cultural traits, clothing, etc; a category to which a person belongs on this basis. (Compare gender role, gender identity.)

⚠ Từ 'giới tính' cũng được dùng cho sense 'sex' (phân loại sinh học). Để phân biệt, khi nói về sense xã hội này, người ta thường dùng từ 'giới' hoặc đặt trong các cụm từ như 'giới tính xã hội' để làm rõ nghĩa.

ℹ Trong tiếng Việt, từ 'giới tính' thường được dùng để chỉ cả khía cạnh sinh học lẫn xã hội, vì vậy người học cần dựa vào ngữ cảnh để phân biệt giữa giới tính sinh học và giới tính xã hội.

• Gender roles are indistinct among the young if the two sexes play together frequently.
• I am a cross-dresser by pleasure and inclination, a transgenderal person. To me for human beings to express themselves along gender lines is a wonderful and uniquely human phenomena.

giống

A division of nouns and pronouns (and sometimes of other parts of speech) into masculine or feminine, and sometimes other categories like neuter or common, and animate or inanimate.

• The pronominal declension [of English], on which we will focus most of our attention, inflects pronouns for person, number, case, gender, animacy, and reflexivity.
• In Algonquian languages, given the full morphology of a noun, one can predict whether it belongs to the animate or inanimate gender […]

thể

Synonym of voice (“particular way of inflecting or conjugating verbs”).

⚠ Từ 'thể' cũng được dùng cho nghĩa 'gender' trong ngữ pháp (giống đực/giống cái), nhưng trong ngữ cảnh động từ, nó được hiểu là 'voice'.

ℹ Đây là một thuật ngữ ngữ pháp cổ, hiện nay trong tiếng Việt cũng như tiếng Anh, người ta dùng 'thể' (voice) thay cho 'gender' khi nói về các loại động từ như chủ động hay bị động.

• 143. […] We have now to speak of the following eight particulars relating to verbs: Gender or Sort, Person, Number, Time, Mode, Participle, Gerund, and Supine. [...] 1st.--Of the Gender. 144. Gender means the same as sort or kind. There are four principal Sorts of Verbs; namely, Active verbs, Passive verbs, Neuter verbs, and Impersonal verbs.
• Many of the words quoted are purely reflexive, others passive or deponent. Such words as óttask, œðrask, dásk, iðrask, reiðask are deponent, though they originally may have been reflexive, but the active gender is here quite obsolete.

loại đực cái

The quality which distinguishes connectors, which may be male (fitting into another connector) and female (having another connector fit into it), or genderless or androgynous (capable of fitting together with another connector of the same type).

⚠ Học sinh hay dùng 'giới tính' để chỉ đầu nối điện; từ này chỉ dùng cho người hoặc sinh vật, đúng phải là 'loại đực cái' hoặc 'kiểu đực/cái'.

ℹ Trong kỹ thuật, người Việt thường dùng trực tiếp tính từ 'đực' hoặc 'cái' để chỉ đầu nối (ví dụ: đầu đực, đầu cái) thay vì dùng một danh từ trừu tượng.

• Connectors are identified by gender. When copper pins are exposed in the connector, its gender is male.
• You need to check the connector gender before buying a new cable.Bạn cần kiểm tra loại đực cái của đầu nối trước khi mua cáp mới.

xác định giới tính

To assign a gender to (a person); to perceive as having a gender; to address using terms (pronouns, nouns, adjectives...) that express a certain gender.

ℹ Trong tiếng Việt, khái niệm này thường được diễn đạt bằng các cụm động từ vì không có một từ đơn tương đương mang nghĩa gán ghép giới tính cho người khác.

• In an interview, he even noted that he "dressed, acted and thought like a man" for years, but his coworkers continued to gender him as female (Shaver 1995, 2).
• Even though he changed how he dressed, his coworkers continued to gender him as female.Dù anh ấy đã thay đổi cách ăn mặc, đồng nghiệp vẫn cứ xác định giới tính của anh ấy là nữ.

gán giới tính

To perceive (a thing) as having characteristics associated with a certain gender, or as having been authored by someone of a certain gender.

ℹ Đây là một thuật ngữ chuyên ngành trong nghiên cứu văn học và xã hội học, thường được dùng để chỉ việc áp đặt các định kiến giới tính lên các tác phẩm hoặc cấu trúc xã hội.

• At the same time, however, the convictions they held about how a woman or man might write led them to interpret their findings in a rather androcentric fashion, and to gender the text accordingly.
• Like every Western culture preceding it, Renaissance society was gendered to the advantage of the adult male, who served as the template for all of humankind, women and children having been misstamped for other uses.

đúng gu bản dạng giới

Evoking positive feelings regarding gender, like gender euphoria or gender envy.

ℹ Đây là một cách dùng từ lóng mới trong cộng đồng mạng tiếng Anh, thường xuất hiện trên các nền tảng như TikTok hay Twitter. Trong tiếng Việt, không có từ đơn lẻ nào tương đương, nên phải dùng cụm từ để diễn đạt cảm giác thỏa mãn về bản dạng giới.

• This outfit I'm wearing feels gender as hell. It's incredible that I get to look this hot.
• miles [Morales] is so gender and the embodiment of a little guy I just want to give him a hug

sinh ra

To engender.

ℹ Từ 'gender' trong nghĩa này mang sắc thái cổ điển hoặc trang trọng, khác với nghĩa 'giới tính' thường gặp. Trong tiếng Việt, 'sinh ra' hoặc 'gây ra' được dùng để diễn tả sự hình thành của một trạng thái trừu tượng.

• […] Abraham had two ſonnes, the one by a bondmaid, the other by a freewoman. But he who was of the bondwoman, was borne after the fleſh: but hee of the freewoman, was by promiſe. Which things are an Allegorie; for theſe are the two Couenants; the one from the mount Sinai, which gendereth to bondage, which is Agar. […] But Jeruſalem which is aboue is free, which is the mother of vs all.
• […] being a stranger to those restrictions which were afterwards laid on his posterity by the Mosaic law, and which gendered a servile frame of spirit.

giao phối

To breed.

ℹ Đây là một từ cổ trong tiếng Anh, hiện nay thường chỉ được dùng trong các văn bản tôn giáo hoặc văn chương cũ. Trong tiếng Việt, 'giao phối' là thuật ngữ sinh học trung tính.

• Yee ſhall keepe my Statutes: Thou ſhalt not let thy cattel gender with a diuerſe kinde: Thou ſhalt not ſowe thy field with mingled ſeed: Neither ſhall a garment mingled of linnen and woollen come vpon thee.
• They are nearly round, a little flattish on one side, which lies next the bottom of the sea; and they are from one to eight inches thick. They crawl up into shallow water at particular seasons of the year, probably for the purpose of gendering, as we often find them in pairs.

đàn gender

An Indonesian musical instrument resembling a xylophone, used in gamelan music.

ℹ Từ 'gender' trong tiếng Việt là từ mượn để chỉ nhạc cụ này, không nên nhầm lẫn với nghĩa 'giới tính' trong tiếng Anh.

• This gamelan ensemble features a gender.Dàn nhạc gamelan này có sự góp mặt của một chiếc đàn gender.