Nghiên cứu

Nhóm I — Investigative, thường dịch là Nghiên cứu — là nhóm của những người bị một câu hỏi chưa có lời giải làm cho khó chịu. Không phải khó chịu kiểu bực bội, mà kiểu ngứa ngáy: họ sẽ quay lại với nó lúc đi ngủ, lúc đi đường, cho tới khi ghép được các mảnh lại.

Đặc điểm phân biệt rõ nhất của nhóm này không phải là thông minh — nhiều nhóm khác cũng thông minh — mà là thái độ với một lời giải thích. Người nhóm I nghe xong một kết luận hợp lý thì phản xạ đầu tiên là hỏi “dựa vào đâu?”. Họ không nghi ngờ để chống đối; họ nghi ngờ vì một kết luận chưa kiểm chứng thì với họ chưa dùng được.

Ở trường, nhóm I thường có một hồ sơ học tập lệch: rất mạnh ở những môn có logic và cấu trúc, và trung bình ở những môn đo trí nhớ thuần tuý. Họ nhớ tốt những gì hiểu được và nhớ rất tệ những gì phải học thuộc mà không thấy lý do. Điều này khiến bảng điểm của họ trông thất thường hơn năng lực thật.

Một hiểu lầm phổ biến là gắn nhóm I với phòng thí nghiệm và áo blouse. Thực tế phần lớn công việc mang chất I hiện nay nằm ở chỗ khác: phân tích dữ liệu, điều tra, chẩn đoán y khoa, kiểm toán, nghiên cứu thị trường, an toàn thông tin. Điểm chung không phải là ống nghiệm mà là quy trình: đặt giả thuyết, tìm bằng chứng, sẵn sàng bỏ giả thuyết khi bằng chứng nói ngược lại.

Trong bối cảnh Việt Nam, nhóm I gặp một trở ngại riêng: chương trình phổ thông rất nặng về khối lượng và nhẹ về câu hỏi mở, nên thời gian để đào sâu một thứ mình thật sự tò mò thường bị lấy mất bởi việc phải phủ hết chương trình. Nhiều học sinh I chỉ tìm lại được cảm giác thích học khi lên đại học, hoặc khi tự học ngoài giờ.

Một dấu hiệu tự kiểm tra khá tin cậy: khi nghe một con số thống kê trên mạng, phản xạ của bạn là ghi nhớ nó hay là tự hỏi nó được đo thế nào? Người nhóm I gần như luôn hỏi cách đo, kể cả khi con số ủng hộ điều họ vốn tin. Chính thói quen nghi ngờ cả thứ có lợi cho mình mới là dấu hiệu I thật, chứ không phải sự hoài nghi nói chung.

Cần phân biệt nhóm I với việc học giỏi. Nhiều học sinh giỏi đạt điểm cao bằng cách nắm chắc yêu cầu của kỳ thi, và đó là một năng lực đáng quý nhưng khác hẳn. Người nhóm I thường tò mò cả những thứ không có trong đề, và đôi khi trả giá bằng điểm số vì dành thời gian cho chúng.