Lộ trình phát triển
- 1Nói ra sự khó chịu bằng lời, ngay lần đầu. Im lặng không phải là giữ hoà khí — nó chỉ chuyển chi phí từ một câu nói khó sang việc mất hẳn một mối quan hệ vài tháng sau, và lựa chọn thứ hai đắt hơn nhiều.
- 2Trước khi lùi ra xa một người vì họ làm bạn tổn thương, nói với họ một lần. Bạn sẽ thấy rất khó. Nhưng phần lớn những mối quan hệ bạn đã mất theo cách im lặng đều có thể cứu được bằng một câu ở đúng thời điểm, và người kia thường không hề biết mình đã làm gì.
- 3Đặt một mục tiêu ba tháng và viết nó ra chỗ nhìn thấy mỗi ngày. Tương lai không tự trở nên thật với bạn, nên nó phải được đặt vào tầm mắt bằng tay. Ba tháng là khoảng vừa đủ xa để có ý nghĩa và vừa đủ gần để bạn còn thấy nó có thật.
- 4Khi nhận góp ý, viết ra hai câu riêng: 'thứ này chưa ổn ở chỗ nào' và 'điều đó nói gì về mình'. Bạn sẽ thấy câu thứ hai gần như luôn trống. Làm bằng tay, trên giấy — trong đầu thì hai câu ấy luôn dính vào nhau.
- 5Mỗi tuần, làm một việc quan trọng nhưng chưa gấp: một phần hồ sơ, một bước chuẩn bị, một việc có hạn còn xa. Chỉ một, và làm trước những việc trước mắt. Đây là bài tập trực tiếp nhất cho chênh lệch lớn nhất giữa năng lực và kết quả của bạn.
- 6Mỗi tháng, cho ai đó xem một thứ mình làm ra, dù chưa thấy nó đủ tốt. Không cần nhiều người — một người là đủ. Thứ bạn đang tập không phải là kỹ năng mà là chịu được cảm giác bị nhìn, và nó chỉ tập được bằng cách lặp lại. Lần thứ năm sẽ dễ hơn lần đầu rất nhiều.
Một thói quen nên bắt đầu tuần này
Bắt đầu tuần này: mỗi ngày, làm xong một thứ nhỏ và không sửa lại. Một bức phác thảo, một đoạn viết, một món ăn, một góc phòng được sắp lại. Quy tắc duy nhất là không quay lại chỉnh. ISFP thường bắt đầu rất tốt rồi sửa mãi cho đến khi hỏng hoặc bỏ, và thói quen ấy là phiên bản thu nhỏ của thứ ngăn bạn hoàn thành mọi việc lớn hơn. Một tháng làm những thứ nhỏ và để yên chúng sẽ dạy tay bạn một điều mà đầu bạn chưa tin: rằng thứ chưa hoàn hảo vẫn có quyền tồn tại, và phần lớn thời gian thì không ai ngoài bạn nhìn thấy chỗ chưa hoàn hảo ấy.
Ba câu hỏi tự vấn
- 1.Có ai đang làm mình khó chịu mà mình chưa nói không? Mình đang định xử lý bằng cách nào?
- 2.Có việc quan trọng nào mình đang hoãn vì hạn còn xa không? Bao giờ thì nó thành gấp?
- 3.Câu chê nào mình vẫn còn nhớ từ nhiều năm trước? Nếu người đó nói câu ấy bây giờ, mình có tin không?
Khi nào nên nói chuyện với người lớn
Có những lúc việc tự xoay xở là không đủ, và điều đó không có gì bất thường. Nếu bạn thấy mình buồn kéo dài nhiều tuần mà không rõ vì sao, mất hứng thú với cả những thứ trước đây yêu thích, tránh gặp mọi người kể cả những người mình quý, hoặc thấy những lời tự trách trong đầu ngày càng nặng, hãy nói với một người lớn mà bạn tin — thầy cô, bố mẹ, hoặc cán bộ tâm lý học đường. ISFP có xu hướng cho rằng cảm giác của mình là chuyện riêng, không đáng làm phiền ai, và rằng mình nên tự xử lý được. Cả ba ý đó đều không đúng, và chúng đặc biệt không đúng vào lúc bạn tin chúng nhất. Nếu nói khó, hãy dùng cách bạn vốn diễn đạt tốt hơn: viết ra, vẽ ra, hoặc đưa cho ai đó xem thứ bạn đang làm. Đó cũng là một cách nói. Phần viết về gia đình có gợi ý cụ thể hơn, và phần điểm mạnh và điểm yếu có thể cho bạn chữ để gọi tên thứ đang diễn ra.
