Kỹ sư phần mềm

Kỹ sư phần mềm viết, sửa và bảo trì phần mềm đang được người khác dùng. Phần viết mới chiếm ít thời gian hơn hầu hết sinh viên tưởng: phần lớn công việc là đọc mã người khác đã viết, hiểu vì sao nó như vậy, rồi thay đổi nó mà không làm hỏng những thứ đang chạy.

Nghề này chia theo lớp chứ không theo ngôn ngữ: có người làm giao diện, có người làm phía máy chủ, có người lo hạ tầng và triển khai. Ngôn ngữ lập trình là thứ đổi được trong vài tuần; cách nghĩ về hệ thống thì mất nhiều năm.

Ở Việt Nam có hai thế giới song song. Công ty gia công làm theo yêu cầu của khách nước ngoài, quy trình rõ, học nhanh, ít quyền quyết định. Công ty sản phẩm tự quyết định làm gì, tự chịu hậu quả, và tuyển khắt khe hơn. Chọn sai thế giới là lý do đổi việc phổ biến nhất trong ba năm đầu.

Buổi sáng thường bắt đầu bằng một cuộc họp mười lăm phút cả đội đứng nói mình đang làm gì và đang vướng gì. Sau đó bạn mở lại việc hôm qua chưa xong, đọc phần mã liên quan, và mất một lúc mới nhớ lại mình đang nghĩ gì lúc dừng.

Phần lớn buổi sáng là viết và chạy thử từng đoạn nhỏ. Có một quãng bực bội gần như chắc chắn xảy ra: một lỗi không tái hiện được, hoặc chạy được trên máy bạn mà hỏng ở nơi khác. Bạn sẽ mất một tiếng cho một dòng, và đó là chuyện bình thường chứ không phải dấu hiệu bạn kém.

Chiều là lúc mã của bạn được người khác đọc lại, và bạn đọc mã của người khác. Có bình luận yêu cầu sửa, có tranh luận về cách đặt tên, có lúc bạn phải bảo vệ lựa chọn của mình bằng lý do chứ không bằng cảm giác. Ngày kết thúc khi bạn đẩy được thay đổi lên, hoặc ghi lại chỗ mình đang đứng để mai tiếp.

Văn phòng hoặc làm từ xa, gần như hoàn toàn trước màn hình. Thời gian linh hoạt hơn nhiều nghề khác, nhưng đổi lại là những đợt cao điểm trước hạn phát hành, và ở một số nơi là ca trực khi hệ thống chạy hai mươi tư giờ.