Nghề này thực ra là gì
Quay phim chịu trách nhiệm cho hình ảnh: chọn góc máy, khuôn hình, chuyển động và trên hết là ánh sáng. Phần lớn chất lượng hình ảnh đến từ ánh sáng chứ không từ máy quay, và đây là điều người mới thường hiểu ngược.
Công việc diễn ra tại chỗ và không làm lại được. Khi đoàn đã rời hiện trường, thứ bạn quay được là thứ hậu kỳ phải làm việc với — nên nghề này thưởng cho sự chuẩn bị hơn cho ứng biến.
Nghề trải từ phim và truyền hình tới quảng cáo, sự kiện và nội dung thương hiệu, với mức độ chuyên môn hoá rất khác nhau giữa các nhóm.
Một ngày làm việc trông như thế nào
Ngày quay bắt đầu sớm bằng dựng thiết bị: máy, chân, đèn, kiểm tra pin và thẻ nhớ. Phần hậu cần này chiếm một tới hai giờ trước khi có cảnh đầu tiên.
Trong ngày quay, bạn làm việc theo nhịp của đoàn: dựng sáng cho từng cảnh, canh khuôn hình, quay nhiều lần cho tới khi đạt. Có rất nhiều thời gian chờ xen giữa những đợt làm việc căng, và giữ được sự tập trung qua các quãng chờ là kỹ năng thật.
Cuối ngày là sao lưu dữ liệu — luôn hai bản, luôn kiểm tra — rồi tháo dỡ và đóng gói thiết bị. Ngày quay mười hai tiếng là bình thường trong ngành này.
Làm việc ở đâu
Hiện trường, thay đổi liên tục: trường quay, ngoài trời, nhà dân, nhà máy. Công việc nặng về thể chất — thiết bị nặng, đứng cả ngày — và đi công tác tỉnh là thường xuyên.
Cần gì để làm được
- Hiểu ánh sáng sâu sắc, cùng kiến thức về ống kính, phơi sáng và màu. Đây là phần chuyên môn thật của nghề.
- Thành thạo thiết bị và biết xử lý khi nó hỏng giữa buổi quay, vì cả đoàn sẽ chờ bạn.
- Sức khoẻ và khả năng làm việc nhiều giờ liên tục trong điều kiện không thoải mái.
- Một tập tác phẩm và mạng lưới quan hệ — nghề này nhận việc qua giới thiệu nhiều hơn qua tuyển dụng.
Lộ trình thăng tiến
- 1Bắt đầu ở vai trò phụ: trợ lý máy, phụ đèn, người quản lý dữ liệu quay. Đây là cách học nghề chuẩn và gần như không ai bỏ qua được.
- 2Bậc giữa là quay chính cho các dự án ngắn và tự chịu trách nhiệm cho hình ảnh.
- 3Sau đó là giám đốc hình ảnh cho phim dài hoặc quảng cáo lớn — vị trí có ít người và được trả rất khác so với bậc dưới.
Thu nhập
Mức lương tham khảo
Chúng tôi chưa tìm được nguồn số liệu đủ tin cậy cho riêng nghề này. Thay vì đưa một con số ước lượng, phần dưới đây nói về thứ thật sự quyết định thu nhập — và nó ổn định qua nhiều năm, khác với một mức lương trung bình.
Cái gì quyết định thu nhập
Tính theo ngày công và biến động mạnh theo mùa dự án. Quảng cáo trả cao nhất, phim điện ảnh trả theo gói dài ngày, sự kiện trả thấp hơn nhưng đều. Sở hữu thiết bị riêng là một nguồn thu nhập thêm đáng kể và cũng là khoản đầu tư lớn. Đây là nghề mà uy tín và quan hệ quyết định số ngày làm việc trong năm, và số ngày đó quyết định thu nhập nhiều hơn đơn giá.
Ai vỡ mộng
Người vỡ mộng là người không lường được phần thể chất và phần chờ đợi: mười hai tiếng ở hiện trường, phần lớn là dựng thiết bị và chờ, với những khoảnh khắc sáng tạo ngắn ngủi xen giữa. Nhóm thứ hai là người cần thu nhập ổn định — nghề này có tháng kín lịch và tháng trống, và giai đoạn đầu thì tháng trống nhiều hơn. Không có lương tháng, không có bảo hiểm mặc định, và tự lo phần đó là việc nhiều người chỉ nghĩ tới khi đã muộn. Thiết bị cũng là khoản đầu tư lớn phải tự bỏ ra trước khi có việc đều.
Học ngành nào thì làm được nghề này
Có 2 ngành dẫn tới nghề này, xếp theo mức độ trực tiếp. Không phải ai làm nghề này cũng học đúng ngành đầu tiên.
Trang này mô tả nghề như nó vận hành ở Việt Nam hiện nay. Điều kiện hành nghề và quy định có thể thay đổi — hãy đối chiếu với nguồn chính thức trước khi ra quyết định lớn.
Làm trắc nghiệm để biết nhóm nghề hợp với bạn