Đây là một cách để nghĩ về thói quen học của bạn, không phải một dự đoán về khả năng. Không có kiểu tính cách nào học giỏi hơn kiểu nào — thứ khác nhau là con đường, không phải đích đến.
Cách kiểu này học tốt nhất
ENTJ học tốt nhất khi thấy rõ môn này dẫn tới đâu. Nói với họ rằng Toán quan trọng thì không tác dụng gì; nói rằng tổ hợp này mở ra những ngành nào, và ngành đó dẫn tới công việc gì, thì có. Đây là kiểu tính cách phản ứng với đích đến mạnh hơn gần như mọi kiểu khác, và việc làm rõ đích đến là can thiệp hiệu quả nhất mà người lớn có thể làm.
Khi đã có mục tiêu, ENTJ tự tổ chức phần còn lại rất tốt. Họ lập lịch, chia mốc, theo dõi tiến độ và điều chỉnh — những việc mà phần lớn học sinh khác phải được dạy. Vấn đề của họ hiếm khi là kỷ luật.
Hệ quả thực tế: nếu bạn là ENTJ và đang mất động lực ở một môn, đừng tìm phương pháp học mới. Hãy tìm câu trả lời cho câu hỏi môn này dùng vào việc gì trong kế hoạch của bạn. Nếu câu trả lời trung thực là không dùng vào việc gì, thì quyết định cần đưa ra là học vừa đủ để không mất cơ hội, chứ không phải giả vờ hào hứng.
Điểm nghẽn kinh điển
Điểm nghẽn của ENTJ ở trường không phải việc học mà là bài tập nhóm. Họ nhận vai trưởng nhóm, phân công, rồi phát hiện ra một hai bạn không làm hoặc làm không đạt — và họ làm hộ vào đêm trước hạn nộp vì không chịu nổi việc nộp một sản phẩm kém.
Chuyện này lặp lại suốt ba năm cấp ba và tạo ra hai hậu quả. Thứ nhất, ENTJ kiệt sức và bực bội với bạn bè theo cách họ không nói ra. Thứ hai, và quan trọng hơn: họ không học được kỹ năng lãnh đạo thật, vì lãnh đạo không phải là gánh nhiều hơn mà là làm cho người khác làm được.
Cách chữa không dễ chịu nhưng đơn giản: một lần, hãy để nhóm nộp đúng thứ mà nhóm làm ra. Kể cả khi nó dở. Kể cả khi điểm thấp hơn. Một lần như vậy dạy bạn nhiều hơn mười lần làm hộ, và nó cũng dạy các thành viên khác điều mà việc bạn làm hộ đã che mất suốt. Đây là bài tập khó nhất trong ba năm cấp ba của một ENTJ, và nó chuẩn bị cho bạn nhiều hơn bất kỳ môn nào. Cùng một thói quen sẽ theo bạn vào công việc, nơi nó quyết định bạn dừng lại ở vai nào.
Môn thường bị hụt và tại sao
Nhóm thứ nhất là những môn mà ENTJ không thấy dùng vào đâu. Khác với các kiểu tính cách khác — vốn hụt vì khó hoặc vì chán — ENTJ hụt vì đã ra một quyết định phân bổ nguồn lực. Họ tính rằng môn này không nằm trong tổ hợp xét tuyển, nên đầu tư tối thiểu. Tính toán ấy thường đúng, và thỉnh thoảng sai đắt khi kế hoạch thay đổi ở năm mười hai.
Nhóm thứ hai là các môn đòi hỏi cảm thụ hơn lập luận, đặc biệt là phần cảm nhận trong Ngữ văn. ENTJ viết bố cục rất chặt, luận điểm rõ, và thiếu đúng cái phần mà barem đang tìm. Họ có xu hướng cho rằng cách chấm này chủ quan và không đáng để điều chỉnh theo — một kết luận vừa có lý vừa tốn điểm.
Nhóm thứ ba là những môn cần ngồi lâu với chi tiết mà không thấy tiến triển, ví dụ phần luyện từ vựng hoặc các dạng bài đòi hỏi độ chính xác cao lặp lại. ENTJ chán nhanh ở đây vì không có cảm giác đang tiến về đâu. Cách xử lý là tạo ra cảm giác đó một cách nhân tạo: đo và ghi lại một chỉ số cụ thể mỗi tuần, vì với ENTJ, một con số đang tăng có tác dụng thúc đẩy mạnh hơn bất cứ lời khuyên nào.
Học một mình hay học nhóm
ENTJ học nhóm tốt hơn phần lớn các kiểu tính cách khác, với một điều kiện: nhóm phải có mục tiêu và phân công rõ. Một nhóm học kiểu ngồi chung cho vui sẽ khiến họ bực bội trong hai buổi rồi bỏ.
Nhưng sở thích dẫn dắt nhóm phản lại họ ở một chỗ cụ thể. Khi ENTJ tổ chức buổi học, họ dành phần lớn năng lượng cho việc điều phối và giảng lại cho người khác — và về nhà mới nhận ra phần của mình chưa học. Việc dạy lại có ích cho ghi nhớ, nhưng nó không thay thế được thời gian luyện đề của chính bạn.
Quy tắc thực tế: học một mình là mặc định cho việc luyện tập cá nhân, và học nhóm chỉ dùng cho hai việc — giải quyết những phần bạn thật sự chưa hiểu, và giữ động lực ở môn bạn không thích. Nếu một buổi nhóm kết thúc mà bạn chỉ toàn giảng cho người khác, buổi đó là bạn đang giúp người khác chứ không phải đang học.
Ôn thi THPT với kiểu tính cách này
ENTJ làm phần lập kế hoạch ôn thi tốt hơn hầu hết mọi người, nên phần đó không cần lời khuyên. Điều cần cảnh báo là xu hướng lập một kế hoạch quá tham vọng — chia lịch dày đặc cho một phiên bản của bạn không cần ngủ và không có ngày mệt. Kế hoạch đó chạy được ba tuần rồi vỡ, và khi vỡ thì ENTJ có xu hướng bỏ luôn cả hệ thống thay vì điều chỉnh.
Hãy xây kế hoạch với một khoảng đệm được ghi rõ: mỗi tuần chừa lại một buổi trống không phân công gì. Đó không phải phần thưởng mà là chỗ để hấp thụ những việc phát sinh. Một kế hoạch không có đệm là một kế hoạch được thiết kế để thất bại, và bạn vốn hiểu điều này khi áp dụng cho mọi thứ khác.
Với phần học thuộc, ENTJ hiệu quả nhất khi biến nó thành một mục tiêu đo được: bao nhiêu đơn vị kiến thức mỗi ngày, kiểm tra lại vào thứ mấy, tỉ lệ đúng bao nhiêu thì coi là xong. Nội dung không hấp dẫn bạn nhưng chỉ số thì có, và đó là đòn bẩy nên dùng.
Giai đoạn cuối, rủi ro lớn nhất của ENTJ là nhận thêm việc — làm cán sự lớp, tổ chức hoạt động, giúp bạn ôn. Bạn sẽ thấy mình vẫn xoay được. Thường thì đúng, cho đến khoảng bốn tuần trước kỳ thi. Hãy quyết định trước, khi còn tỉnh táo, về việc bạn sẽ dừng nhận thêm gì và từ thời điểm nào.
Kỹ thuật cụ thể
Viết mục tiêu ra thành một câu
Trước mỗi kỳ, viết một câu duy nhất về việc bạn muốn ở đâu vào cuối kỳ, kèm con số cụ thể. Dán nó ở chỗ nhìn thấy. Với ENTJ, một đích đến rõ ràng tạo ra nhiều kỷ luật hơn bất kỳ kỹ thuật học nào.
Một buổi trống mỗi tuần trong lịch
Chừa sẵn một buổi không phân công gì. Nó sẽ được dùng hết — vào việc phát sinh, vào phần bị chậm, hoặc vào việc nghỉ. Kế hoạch có đệm là kế hoạch sống sót qua tháng thứ hai.
Để nhóm nộp thứ nhóm làm ra
Ít nhất một lần trong năm, không làm hộ phần của người khác. Điểm có thể thấp hơn. Thứ bạn học được từ lần đó đáng giá hơn chênh lệch điểm rất nhiều.
Đo một chỉ số mỗi tuần
Chọn một con số cho môn bạn ngán — số bài đúng, thời gian trung bình mỗi câu, số từ nhớ được. Ghi lại mỗi tuần. Bạn không cần thích môn đó; bạn chỉ cần thấy con số đang đi lên.
Rà lại danh sách việc nhận vào chủ nhật
Mỗi tuần, liệt kê những việc mình đã nhận và bỏ đi một việc. ENTJ tích luỹ cam kết nhanh hơn mức mình theo dõi được, và việc rà định kỳ là cách rẻ nhất để không phát hiện quá tải khi đã muộn.
Hỏi 'có gì cản trở không' thay vì giục
Khi làm nhóm và ai đó chậm, thay vì nhắc hạn, hãy hỏi câu này. Bạn sẽ tiết kiệm được rất nhiều lần làm hộ, và lộ trình phát triển giải thích vì sao thói quen này quan trọng hơn nhiều so với vẻ ngoài của nó.
