Big Five · thang O

Cởi mở với trải nghiệm

Openness to Experience

Thang đo mức độ bạn bị cuốn vào ý tưởng mới, cái đẹp và những thứ chưa quen — chứ không phải mức độ bạn thông minh.

Thang này đo: Mức độ tâm trí bạn tìm đến cái mới, cái trừu tượng và cái đẹp, thay vì tìm đến cái đã biết là chắc chắn.

Đầu thấp · Bạn tin vào thứ đã được kiểm chứng, và bạn thấy việc chạy theo cái mới phần lớn là lãng phí thời gian.

Đầu cao · Bạn bị cái chưa biết hút vào, và bạn thấy khó chịu khi phải làm mãi một thứ đã thành thạo.

Cởi mở là thang đo khẩu vị của tâm trí bạn. Ở đầu cao, những thứ chưa quen — một thể loại nhạc lạ, một cách giải bài không có trong vở, một câu hỏi không ai trả lời được — có sức hút riêng, và bạn đi về phía chúng gần như tự động. Ở đầu thấp, những thứ đã biết là chắc chắn có sức hút mạnh hơn, và bạn dồn sức vào việc làm chúng cho thật tốt thay vì đi tìm cái khác.

Đây là thang gây hiểu lầm nhiều nhất trong năm thang, vì nó hay bị đọc thành trí thông minh. Nó không phải. Cởi mở nói về việc bạn thích dùng đầu óc vào chuyện gì, không phải đầu óc bạn mạnh đến đâu. Một người ở đầu thấp có thể học rất giỏi và làm việc rất sâu; điều khác biệt là họ đào sâu vào một chỗ thay vì đi ngang qua nhiều chỗ.

Đầu thấp · Bạn tin vào thứ đã được kiểm chứng, và bạn thấy việc chạy theo cái mới phần lớn là lãng phí thời gian.
Đầu cao · Bạn bị cái chưa biết hút vào, và bạn thấy khó chịu khi phải làm mãi một thứ đã thành thạo.

Ba thứ khác nhau nằm chung một thang

Cởi mở gộp ba khuynh hướng vốn không bắt buộc phải đi cùng nhau: thích ý tưởng trừu tượng, nhạy với cái đẹp, và muốn thử cái chưa quen. Phần lớn mọi người mạnh ở một hoặc hai trong ba, chứ không phải cả ba.

Vì thế điểm tổng có thể che mất chân dung thật. Một bạn mê tranh và phim nhưng thấy triết học vô bổ, và một bạn mê những câu hỏi trừu tượng nhưng không bao giờ để ý phòng mình bày biện thế nào — hai người có thể ra cùng một con số. Khi đọc kết quả, hãy hỏi mình mạnh ở nhánh nào, đừng dừng ở con số.

Vì sao thang này ít liên quan đến điểm số hơn bạn nghĩ

Trong trường học Việt Nam, thứ dự đoán điểm số tốt nhất trong năm thang là Tận tâm, không phải Cởi mở. Lý do khá thẳng: phần lớn bài kiểm tra thưởng cho việc làm đủ, làm đúng hạn và làm theo mẫu đã học — đó là địa hạt của Tận tâm.

Cởi mở phát huy ở chỗ khác: khi đề bài không có mẫu, khi phải chọn hướng chứ không phải chọn đáp án, khi câu hỏi hay hơn câu trả lời. Nếu bạn ở đầu cao mà điểm không tương xứng, rất có thể bạn đang bị chấm ở phần mà thang này không nói gì.