ngôn ngữ, ngôn ngữ, tiếng, tiếng nói

A body of words, and set of methods of combining them (called a grammar), understood by a community and used as a form of communication.

ℹ Trong tiếng Việt, từ 'tiếng' thường được dùng phổ biến hơn trong giao tiếp hàng ngày (ví dụ: tiếng Anh, tiếng Việt), trong khi 'ngôn ngữ' mang sắc thái trang trọng hoặc học thuật hơn.

• The English and German languages are both members of the West Germanic language family.
• Deaf and mute people communicate using sign language.

ngôn ngữ

The ability to communicate using words.

⚠ Từ 'ngôn ngữ' cũng được dùng cho nghĩa 'hệ thống từ vựng của một cộng đồng'. Sự khác biệt nằm ở chỗ nghĩa này chỉ khả năng trừu tượng, trong khi nghĩa kia chỉ một ngôn ngữ cụ thể như tiếng Việt hay tiếng Anh.

ℹ Trong tiếng Việt, từ 'ngôn ngữ' được dùng cho cả khái niệm khả năng giao tiếp (năng lực) và hệ thống từ vựng cụ thể (tiếng nói của một dân tộc), nên người học cần dựa vào ngữ cảnh để phân biệt.

• the gift of language
• It is wholly out of the power of language to convey any idea of the blissful enjoyment of obtaining water, after an almost total want of it, during eight and forty hours, in the scorching regions of an Arabian desert, in the month of July.

thuật ngữ, biệt ngữ, ngôn ngữ, thuật ngữ, từ vựng

A sublanguage: the slang of a particular community or jargon of a particular specialist field.

ℹ Trong tiếng Việt, 'thuật ngữ' thường dùng để chỉ các từ ngữ chuyên môn, trong khi 'biệt ngữ' dùng để chỉ ngôn ngữ riêng của một nhóm xã hội.

• legal language; the language of chemistry
• Thus, when he drew up instructions in lawyer language, he expressed the important words by an initial, a medial, or a final consonant, and made scratches for all the words between; his clerks, however, understood him very well.

câu chữ

The specific wording or style of a text, such as a law or a contract.

⚠ Người học hay dùng từ 'ngôn ngữ' cho trường hợp này, nhưng 'ngôn ngữ' thường chỉ hệ thống tiếng nói chung. Đúng phải là 'câu chữ' hoặc 'cách diễn đạt' khi nói về văn bản cụ thể.

ℹ Trong các văn bản pháp lý, 'câu chữ' thường được dùng để nhấn mạnh vào sự chính xác của từng từ ngữ được sử dụng.

• Technological advances are notorious for exposing the open-endedness of the language in our laws, even when we thought our definitions were airtight. Lawmakers can’t anticipate everything. Indeed, you could make the case that the whole area of patent law just is the problem of deciding whether some new technology should fall within the range of the language of the patent.
• A Superior Court judge Tuesday let stand an arbitrator’s ruling that the city was allowed to pass onto its firefighters increased pension and retirement benefit costs due to changes in the state pension system. The city firefighters' union had gone to court seeking to overturn the arbitrator’s 2015 decision, claiming he’d misinterpreted the language in the contract. In his 17-page decision, Superior Court Justice Joseph Montalbano noted that by law the union had to do more than just have a good argument.

ngôn ngữ

The expression of thought (the communication of meaning) in a specified way; that which communicates something, as language does.

⚠ Từ 'ngôn ngữ' cũng được dùng cho nghĩa 'hệ thống từ vựng và ngữ pháp của một cộng đồng'. Sự khác biệt nằm ở ngữ cảnh: khi đi kèm với các danh từ như 'cơ thể', 'ánh mắt', 'hoa', nó mang nghĩa biểu đạt phi ngôn từ.

ℹ Từ 'ngôn ngữ' trong trường hợp này mang nghĩa bóng, dùng để chỉ cách truyền đạt thông tin không qua từ ngữ thông thường.

• body language; the language of the eyes
• A tale about themselves [is] told by people with help from the universal languages of their eyes, their hands, and even their shirting feet.

ngôn ngữ

A body of sounds, signs or signals by which animals communicate, and by which plants are sometimes also thought to communicate.

⚠ Từ 'ngôn ngữ' cũng được dùng cho các nghĩa khác của từ 'language' (như ngôn ngữ con người), nhưng ngữ cảnh trong câu sẽ giúp người nghe phân biệt được đối tượng đang được nhắc đến là động vật, thực vật hay con người.

ℹ Trong tiếng Việt, từ 'ngôn ngữ' được dùng cho cả con người và sinh vật khác, nhưng khi nói về động vật hoặc thực vật, người ta thường hiểu đây là một hệ thống tín hiệu đặc thù thay vì ngôn ngữ có ngữ pháp phức tạp như của con người.

• A more likely hypothesis was that the attacked leaves were transmitting some airborne chemical signal to sound the alarm, rather like insects sending out warnings […] But this is the first time that a plant-to-plant language has been detected.
• Prairie dogs use their language to refer to real dangers in the real world, so it definitely has meaning.

ngôn ngữ lập trình, ngôn ngữ, ngôn ngữ máy tính

A computer language; a machine language.

ℹ Mặc dù 'ngôn ngữ' có nghĩa là 'language' nói chung, khi nói về máy tính, người Việt thường dùng cụm từ đầy đủ là 'ngôn ngữ lập trình' để tránh gây hiểu lầm với ngôn ngữ tự nhiên của con người.

• In fact pointers are called references in these languages to distinguish them from pointers in languages like C and C++.
• Python is currently a very popular programming language.Python hiện là một ngôn ngữ lập trình rất phổ biến.

diễn đạt

To communicate by language; to express in language.

ℹ Trong tiếng Anh, 'language' hiếm khi được dùng như một động từ. Người học nên ưu tiên dùng các động từ phổ biến hơn như 'express' (diễn đạt/diễn tả) hoặc 'phrase' (diễn đạt bằng từ ngữ).

• Others were languaged in such doubtful expressions that they have a double sense.
• Those ideas were languaged in such ambiguous terms.Những ý tưởng đó được diễn đạt bằng những từ ngữ mơ hồ.

Ăn nói cho cẩn thận

An admonishment said in response to someone using vulgar language during a conversation.

ℹ Trong tiếng Anh, từ 'language' được dùng như một câu cảm thán để nhắc nhở người khác giữ lịch sự. Trong tiếng Việt, chúng ta không dùng danh từ 'ngôn ngữ' để nhắc nhở như vậy mà phải dùng một cụm động từ đầy đủ.

• Nancy: So... me and Barbara are gonna study at her house tonight. That's cool, right? / Karen: No, not cool. / Nancy: What? Why not? / Karen: Why do you think? Am I speaking Chinese in this house? Until we know Will is okay, no one leaves. / Nancy: This is such bullshit. / Ted: Language. / Nancy: So we're under house arrest? Just because Mike's friend got lost on the way home from... / Mike: Wait, this is Will's fault? / Karen: Nancy, take that back. / Nancy: No! / Mike: You're just pissed off 'cause you wanna hang out with Steve. / Ted: Steve? / Karen: Who's Steve? / Mike: Her new boyfriend. / Nancy: You are such a douchebag, Mike! / Ted: Language!
• She just swore, and her dad shouted, 'Language!'Cô ấy vừa chửi thề, và bố cô ấy quát lên: 'Ăn nói cho cẩn thận!'

lưỡi gà

A languet, a flat plate in or below the flue pipe of an organ.

ℹ Đây là thuật ngữ chuyên môn trong lĩnh vực nhạc cụ, không dùng để chỉ ngôn ngữ giao tiếp hàng ngày.

• A flue-pipe is one in which the air passes through the throat, or flue, which is the narrow, longitudinal aperture between the lower lip and the tongue, or language. […] The language is adjusted by slightly elevating or depressing it, […]
• The technician adjusts the sound by slightly elevating the language.Người thợ chỉnh âm thanh bằng cách nâng nhẹ lưỡi gà lên.