đầu tiên, sơ bộ, sơ cấp, sơ đẳng

First or earliest in a group or series.

ℹ Trong tiếng Việt, 'đầu tiên' thường đứng sau danh từ mà nó bổ nghĩa, ví dụ: 'bước đầu tiên' thay vì 'đầu tiên bước'.

• Children attend primary school, and teenagers attend secondary school.
• the church of Christ, in its primary institution

bậc nhất, chính, chính yếu, chủ yếu

Main; principal; chief; placed ahead of others.

cơ bản

Earliest formed; fundamental.

ℹ Trong tiếng Việt, 'cơ bản' thường được dùng để chỉ những thứ mang tính nền tảng, cốt lõi, trong khi 'nguyên thủy' nhấn mạnh vào trạng thái ban đầu, chưa bị thay đổi.

• Preferred stock has primary claim on dividends, ahead of common stock.
• These are the primary principles that we need to follow from the beginning.Đây là những nguyên tắc cơ bản mà chúng ta cần tuân theo ngay từ đầu.

nguyên thủy

Illustrating, possessing, or characterized by, some quality or property in the first degree; having undergone the first stage of substitution or replacement.

ℹ Từ 'nguyên thủy' thường dùng trong ngữ cảnh khoa học để chỉ trạng thái gốc trước khi bị biến đổi, trong khi 'sơ cấp' thường dùng trong giáo dục hoặc phân loại kỹ thuật.

• The primary compounds were significantly altered after the experiment.Các hợp chất nguyên thủy đã bị thay đổi đáng kể sau thí nghiệm.

nguyên phát

Relating to the place where a disorder or disease started to occur.

ℹ Từ này thường được dùng trong các văn bản y khoa chuyên ngành để phân biệt với các bệnh thứ phát (secondary) là những bệnh lan ra từ nơi khác.

• The doctor diagnosed this as primary cancer.Bác sĩ chẩn đoán đây là ung thư nguyên phát.

ban đầu

Relating to day-to-day care provided by health professionals such as nurses, general practitioners, dentists etc.

⚠ Học sinh hay nhầm lẫn giữa 'ban đầu' với nghĩa 'đầu tiên' (first). Trong ngữ cảnh y tế, cần dùng 'chăm sóc sức khỏe ban đầu' để chỉ tuyến y tế cơ sở.

ℹ Trong tiếng Việt, 'primary health care' thường được dịch là 'chăm sóc sức khỏe ban đầu' hoặc 'chăm sóc sức khỏe cơ sở'.

• Doctors at the local health station are providing primary health care for the local residents.Các bác sĩ tại trạm y tế đang cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân địa phương.

cuộc bầu cử sơ bộ, (cuộc) bầu cử sơ bộ

A primary election; a preliminary election to select a political candidate of a political party, or the first round of a two-round election.

ℹ Trong tiếng Việt, cụm từ 'cuộc bầu cử sơ bộ' thường được dùng đầy đủ để tránh nhầm lẫn với các nghĩa khác của từ 'sơ bộ'.

• In recent primaries, for example, nearly 4% of absentees were rejected in Philadelphia; 8% in Kentucky; and 20% in parts of New York City.
• Before Americans pick a president in November, they get to pick the candidates in a series of primaries and caucuses. […] Biden could still win New Hampshire’s primary through a write-in campaign, but the first sanctioned Democratic contest is in South Carolina in February.

lớp một

The first year of grade school.

⚠ Học sinh hay viết 'một cái lớp một'; đúng phải là 'lớp một' vì đây là danh từ chỉ thời điểm/cấp học.

ℹ Trong tiếng Việt, người ta thường dùng cụm từ 'lớp một' để chỉ năm đầu tiên của bậc tiểu học thay vì một danh từ trừu tượng.

• My child is starting primary this year.Con tôi năm nay bắt đầu vào lớp một.

thành phần cơ bản

A base or fundamental component; something that is irreducible.

ℹ Trong ngữ cảnh khoa học hoặc triết học, từ này thường được dùng để chỉ những gì mang tính cốt lõi nhất của một hệ thống.

• In chemistry, the atom is considered the primary component of matter.Trong hóa học, nguyên tử được coi là thành phần cơ bản của vật chất.

thiên thể chính

The most massive component of a gravitationally bound system, such as a planet in relation to its satellites.

ℹ Đây là thuật ngữ chuyên ngành thiên văn học, không dùng trong giao tiếp thông thường.

• The Moon orbits its primary, the Earth.Mặt Trăng quay quanh thiên thể chính của nó là Trái Đất.

trường tiểu học

A primary school.

⚠ Học sinh hay viết 'một cái trường tiểu học'; đúng phải là 'một trường tiểu học' vì 'trường' đã mang nghĩa tập hợp và không cần thêm loại từ.

ℹ Trong tiếng Việt, 'trường tiểu học' là một danh từ ghép chỉ cấp học, không cần thêm loại từ 'cái' hay 'chiếc' phía trước.

• Excellence in Cities offers a further development of this approach, whereby secondary schools operate with small clusters of primaries as mini-EAZs.
• My daughter is starting primary school this year.Con gái tôi năm nay bắt đầu vào trường tiểu học.

thách thức trong bầu cử sơ bộ

To challenge (an incumbent sitting politician) for their political party's nomination to run for re-election, through running a challenger campaign in a primary election, especially one that is more ideologically extreme.

ℹ Đây là một thuật ngữ đặc thù của hệ thống chính trị Hoa Kỳ, không có từ tương đương trực tiếp trong tiếng Việt, nên cần dùng cụm từ mô tả hành động.

• In the New England town where he ran a “couple of night clubs” . he was “primarying the mayor."
• What political facts of life underpin the hopes and dreams of democratic politicians who would take on the awesome task of “primarying” a two-term incumbent governor

tham gia bầu cử sơ bộ

To take part in a primary election.

ℹ Trong tiếng Việt không có động từ đơn lẻ nào tương đương với 'to primary'. Người Việt thường dùng cụm từ 'tham gia bầu cử sơ bộ' để diễn đạt ý nghĩa này.

• Both were worried that Bailey would break some of their delegate commitments to keep them from primarying.
• First, I'd challenge my opponent for the convention nomination. If I didn't prevail at the convention, that would be my answer. I wouldn't “primary” him—meaning, I wouldn't force a statewide primary election if he and I were the only two candidates in the field.