Từ điển Anh–Việt · danh từ · C2

rationalism

uk/ˈræʃ.ən.əl.ɪ.zəm/us/ˈræʃ.ən.əl.ɪ.zəm/

Rationalism là danh từ không đếm được, chỉ chủ nghĩa duy lý: niềm tin rằng lý trí, lập luận là nền tảng của hiểu biết và hành động. Hay gặp trong bài đọc về triết học, lịch sử.

Nghĩa của rationalism

2 nghĩa, xếp từ thường gặp nhất.

  1. 1
    TRIẾT HỌCC2chuyên ngành[U]

    chủ nghĩa duy lý

    Học thuyết triết học cho rằng hiểu biết đến từ lý trí và suy luận, hơn là từ giác quan hay kinh nghiệm.

    the belief in philosophy that knowledge comes from reason rather than from the senses

    • Descartes is often seen as the father of modern rationalism.Descartes thường được xem là cha đẻ của chủ nghĩa duy lý hiện đại.
    • Rationalism and empiricism were the two main schools of thought at the time.Chủ nghĩa duy lý và chủ nghĩa kinh nghiệm là hai trường phái chính thời đó.
    • We studied rationalism in our philosophy class.Bọn mình học về chủ nghĩa duy lý trong giờ triết.
  2. 2
    LÝ TRÍC2trang trọng[U]

    tinh thần duy lý, cách nghĩ dựa trên lý trí

    Thói quen suy nghĩ và quyết định dựa trên lý lẽ, bằng chứng, chứ không dựa vào cảm xúc, tôn giáo hay niềm tin.

    the habit of basing opinions and actions on reason and facts rather than emotion or religion

    • The scientist's cold rationalism made her seem unfriendly.Cách nghĩ duy lý lạnh lùng khiến bà nhà khoa học trông có vẻ khó gần.

Rationalism đi với từ nào?

Những cụm người bản xứ hay dùng, gom theo mẫu.

tính từ + rationalism

  • modern rationalismchủ nghĩa duy lý hiện đại
  • scientific rationalismtinh thần duy lý khoa học
  • cold rationalismsự duy lý lạnh lùng

cụm cố định

  • rationalism and empiricismchủ nghĩa duy lý và chủ nghĩa kinh nghiệm
  • the age of rationalismthời đại duy lý
  • a belief in rationalismniềm tin vào chủ nghĩa duy lý

Rationalism đi với giới từ gì?

  • rationalism in + lĩnh vựctinh thần duy lý trong ...

    There is a strong rationalism in his writing.

Họ từ

Cùng gốc, khác loại từ. Đề thi hay hỏi chỗ này.

  • reasondanh từ

    lý trí, lý do

    Use your reason, not your feelings.

  • rationaltính từ

    hợp lý, có lý trí

    There must be a rational explanation.

  • irrationaltính từ

    phi lý

    She has an irrational fear of spiders.

  • rationallytrạng từ

    một cách hợp lý

    Try to think rationally.

  • rationalistdanh từ

    người theo chủ nghĩa duy lý

    He was a rationalist who rejected religion.

  • rationalizeđộng từ

    hợp lý hóa, biện minh

    He tried to rationalize his bad behaviour.

  • rationalitydanh từ

    tính hợp lý

    We question the rationality of the plan.

  • rationalismdanh từ

    chủ nghĩa duy lý

Từ đồng nghĩa

Gần nghĩa nhưng không thay được cho nhau ở mọi chỗ.

  • reasonlý trí nói chung, dùng hằng ngày
  • logiclô-gíc, cách lập luận chặt chẽ
  • rationalitytính hợp lý của một người hay một việc, không phải học thuyết
  • trái nghĩa: empiricism / irrationalismchủ nghĩa kinh nghiệm / chủ nghĩa phi lý

Lỗi hay gặp

Những lỗi học sinh Việt Nam hay mắc với từ này.

  1. 1

    a rationalism

    rationalism

    Danh từ không đếm được, không dùng “a”.

  2. 2

    He is a rationalism.

    He is a rationalist.

    Chỉ người thì dùng rationalist; rationalism là học thuyết.

  3. 3

    rationalism (nghĩa “sự hợp lý” của kế hoạch)

    rationality

    Muốn nói một kế hoạch có hợp lý hay không thì dùng rationality.

Tự đặt câu với rationalism

Dùng từ trong câu của chính em là cách nhớ lâu nhất.

Còn 2 lượt miễn phí cho từ này

Ôn thi tốt nghiệp THPT

Rationalism trong đề thi

4/192đề thi thử tốt nghiệp 2021–2026 có từ này hoặc từ cùng họ

Trong đề chính thức 2017–2026, từ này chưa xuất hiện.

Thử 3 câu kiểu đề thi

Athena

Thử xem, mình đợi em.

Câu 1Descartes was a famous ______ who believed knowledge came from reason.

Câu 2The philosophy of ______ says that reason, not experience, is the main source of knowledge.

Câu 3Don't panic. Try to think ______ about the problem.

Học tiếp

Lưu rationalism vào Sổ từ, Athena nhắc em ôn đúng lúc

Athena