Ngữ pháp tiếng Anh THPT

Be going to + V nguyên mẫu dùng để nói kế hoạch, dự định đã có từ trước, hoặc dự đoán dựa trên dấu hiệu nhìn thấy ngay lúc nói. Khác với will (quyết định ngay lúc nói, dự đoán theo cảm nghĩ), be going to là việc đã tính sẵn hoặc đã có bằng chứng.

It's time nghĩa là “đã đến lúc”. Có hai cách viết: It's time (for sb) + to V để nói đến giờ làm gì, và It's (high/about) time + S + V2/ed để nói việc đáng lẽ phải làm rồi mà chưa làm. Dù dùng quá khứ đơn, câu này vẫn nói về hiện tại.

Khi câu nói về tương lai, mệnh đề bắt đầu bằng when, as soon as, after, before, until, once, by the time… không dùng will mà dùng hiện tại đơn (hoặc hiện tại hoàn thành để nhấn mạnh việc đã xong). Will chỉ nằm ở mệnh đề chính: S + will V + when + S + V(s/es).

Phối hợp thì là cách chia thì cho hai vế trong một câu có when, while, since, before, after, by the time, as soon as. Quy tắc hay thi nhất: hành động đang diễn ra thì dùng quá khứ tiếp diễn, hành động xen vào dùng quá khứ đơn; since + quá khứ đơn thì vế kia dùng hiện tại hoàn thành; mệnh đề thời gian nói về tương lai thì dùng hiện tại, không dùng will.

This/It is the first time dùng để nói đây là lần đầu tiên ai đó làm việc gì, và vế sau luôn chia hiện tại hoàn thành: This is the first time I have eaten phở cuốn. Nếu câu ở quá khứ (It was the first time) thì vế sau lùi về quá khứ hoàn thành.

Thì hiện tại đơn dùng cho thói quen, sự thật hiển nhiên và lịch trình cố định. Công thức: S + V(s/es); chủ ngữ ngôi thứ ba số ít (he, she, it, Lan, my dad) thì động từ thêm s/es, phủ định và nghi vấn mượn do/does, sau does động từ trở về nguyên mẫu.

Thì hiện tại hoàn thành tiếp diễn (have/has been + V-ing) dùng cho hành động bắt đầu trong quá khứ, kéo dài liên tục đến bây giờ và có thể còn tiếp. Nó nhấn mạnh quãng thời gian (for, since, all day), còn hiện tại hoàn thành nhấn mạnh kết quả hoặc số lần.

Thì hiện tại hoàn thành (S + have/has + V3/ed) nói về việc bắt đầu trong quá khứ và còn kéo dài đến bây giờ, hoặc việc đã xảy ra mà không nói rõ lúc nào. Đi với since + mốc thời gian, for + khoảng thời gian, already, yet, ever, never; không đi với ago, last, yesterday.

Thì hiện tại tiếp diễn (S + am/is/are + V-ing) dùng cho việc đang diễn ra lúc nói, việc tạm thời quanh thời điểm hiện tại và kế hoạch đã sắp xếp cho tương lai gần. Động từ chỉ trạng thái như know, like, want, belong thường không chia tiếp diễn.

Thì quá khứ đơn dùng cho hành động đã xảy ra và kết thúc ở một thời điểm xác định trong quá khứ. Công thức là S + V2/ed (động từ có quy tắc thêm -ed, bất quy tắc dùng cột 2), phủ định và câu hỏi mượn did + V nguyên mẫu. Dấu hiệu hay gặp: yesterday, last week, ago, in 2020.

Thì quá khứ hoàn thành tiếp diễn (had been + V-ing) nói về một hành động đã kéo dài liên tục đến một thời điểm hoặc một hành động khác trong quá khứ, nhấn mạnh quãng thời gian. Hay đi với for, since, before, when, by the time. Động từ chỉ trạng thái (know, like, own…) không chia tiếp diễn, phải dùng quá khứ hoàn thành.

Thì quá khứ hoàn thành (had + V3/ed) dùng cho hành động xảy ra và kết thúc trước một hành động hoặc một mốc khác trong quá khứ. Hành động xảy ra trước dùng had + V3, hành động xảy ra sau dùng quá khứ đơn, hay gặp với before, after, by the time, when.

Thì quá khứ tiếp diễn (was/were + V-ing) diễn tả một hành động đang xảy ra tại một thời điểm hoặc trong một khoảng thời gian trong quá khứ. Dạng hay ra đề nhất: hành động đang diễn ra (quá khứ tiếp diễn) thì một hành động khác xen vào (quá khứ đơn), nối bằng when hoặc while.

Thì tương lai đơn dùng will + V nguyên mẫu để nói quyết định ngay lúc nói, dự đoán không có căn cứ rõ ràng, lời hứa, lời đề nghị. Will dùng cho mọi ngôi, phủ định là won't. Chú ý: sau when, as soon as, if… nói về tương lai thì dùng hiện tại đơn, không dùng will.

Thì tương lai hoàn thành (will have + V3/ed) nói về một việc sẽ xong trước một mốc hoặc một việc khác trong tương lai. Dấu hiệu quen thuộc là by + mốc tương lai (by 2030, by next week) và by the time + hiện tại đơn.

Thì tương lai tiếp diễn (S + will be + V-ing) dùng cho việc sẽ đang diễn ra tại một thời điểm cụ thể trong tương lai, như at this time tomorrow hay at 8 p.m. next Sunday. Khi có một việc khác xen vào, vế when/while vẫn chia hiện tại đơn, không dùng will.

Used to + V nguyên mẫu nói về thói quen hoặc trạng thái trong quá khứ, giờ không còn nữa. Be used to + V-ing/danh từ là đã quen với việc gì, còn get used to + V-ing/danh từ là dần trở nên quen. Mẹo phân biệt: có be/get đứng trước thì sau to là V-ing.

Các động từ như give, send, show, lend, offer, buy đi với hai tân ngữ: người và vật. Khi đổi sang bị động, có thể lấy người làm chủ ngữ (I was given a book) hoặc lấy vật làm chủ ngữ rồi thêm to/for trước người (A book was given to me).

Ở câu chủ động, make, see, hear đi với V nguyên mẫu không to (make sb do). Sang bị động thì to quay lại: be made to do, be seen to do, be heard to do. Let gần như không dùng ở bị động, đề thi đổi sang be allowed to V.

Bị động kép dùng với các động từ chỉ ý kiến như say, believe, think, report, expect: People say that… → It is said that… hoặc S + is said + to V. Mấu chốt là so thời gian hai vế: cùng lúc thì dùng to V, chuyện xảy ra trước thì dùng to have + V3.

Thể truyền khiến dùng khi mình nhờ hoặc thuê người khác làm việc gì cho mình, thay vì tự làm. Dạng bị động là have/get + vật + V3 (I had my hair cut); dạng chủ động là have + người + V nguyên mẫu hoặc get + người + to V. Chỉ có have/get chia thì, phần còn lại giữ nguyên.

Bị động với động từ khuyết thiếu có công thức modal + be + V3/ed (can be done, must be finished, should be kept). Muốn nói việc lẽ ra đã phải được làm hoặc chắc đã được làm trong quá khứ thì dùng modal + have been + V3/ed. Modal giữ nguyên, không chia theo chủ ngữ.

Câu bị động dùng khi muốn nhấn vào người hoặc vật chịu tác động, thay vì người làm hành động. Công thức chung là S + be + V3/ed (+ by O): thì nằm ở động từ be, còn động từ chính luôn ở dạng V3.

As if và as though đều nghĩa là “như thể”, dùng giống hệt nhau. Nếu điều nói đến có thể đúng thì giữ thì bình thường. Nếu trái thực tế thì lùi thì như câu ước: trái hiện tại dùng quá khứ đơn (be → were), trái quá khứ dùng quá khứ hoàn thành.

But for, Without, If it weren't for, If it hadn't been for đều nghĩa là “nếu không có…”, theo sau là một danh từ hoặc cụm danh từ, rồi đến mệnh đề chính của câu điều kiện. Chuyện hiện tại dùng would + V (loại 2), chuyện quá khứ dùng would have + V3 (loại 3).

Câu điều kiện hỗn hợp ghép vế if của loại này với vế chính của loại kia, vì điều kiện và kết quả nằm ở hai thời điểm khác nhau. Dạng hay gặp nhất: If + had V3, S + would V (quá khứ khác đi thì bây giờ đã khác). Dạng ngược lại: If + V2/were, S + would have V3 (tính cách, sự thật hiện tại làm quá khứ khác đi).

Câu điều kiện loại 0 nói về sự thật hiển nhiên, quy luật tự nhiên hoặc chuyện lúc nào cũng xảy ra khi có điều kiện. Công thức: If + S + V hiện tại đơn, S + V hiện tại đơn. Cả hai vế đều chia hiện tại đơn, và if thay bằng when được mà nghĩa không đổi.

Câu điều kiện loại 1 nói về điều có thể xảy ra ở hiện tại hoặc tương lai và kết quả của nó. Công thức: If + S + hiện tại đơn, S + will + V nguyên mẫu. Vế if không dùng will, unless nghĩa là if… not, và dạng đảo ngữ là Should + S + V.

Câu điều kiện loại 2 nói về điều không có thật hoặc khó xảy ra ở hiện tại, tương lai. Công thức: If + S + V2/ed (be dùng were cho mọi ngôi), S + would/could/might + V nguyên mẫu. Khi viết lại câu, thực tế khẳng định thì câu điều kiện phủ định và ngược lại.

Câu điều kiện loại 3 dùng để giả định một chuyện đã không xảy ra trong quá khứ và kết quả cũng trong quá khứ. Công thức: If + S + had + V3, S + would/could/might + have + V3. Đề hay cho hai câu kể sự thật quá khứ rồi bắt em viết lại thành câu giả định ngược nghĩa.

Câu giả định dùng sau các động từ, tính từ chỉ yêu cầu, đề nghị, sự cần thiết như suggest, recommend, insist, demand, It is essential/important that… Mệnh đề that phía sau dùng động từ nguyên mẫu không to cho mọi ngôi (hoặc should + V): She suggested that he go, không chia goes hay went.

Wish dùng để nói điều mình mong nó khác đi so với thực tế. Mẹo là lùi thì: ước cho hiện tại thì dùng quá khứ đơn, ước cho quá khứ thì dùng quá khứ hoàn thành, còn muốn ai đó thay đổi trong tương lai thì dùng would.

Đảo ngữ câu điều kiện là bỏ if rồi đưa trợ động từ lên trước chủ ngữ: loại 1 dùng Should + S + V, loại 2 dùng Were + S + (to V), loại 3 dùng Had + S + V3. Phủ định thì thêm not sau chủ ngữ (Had I not…), không viết dạng rút gọn Hadn't I. Vế chính giữ nguyên như câu điều kiện thường.

Had better + V nguyên mẫu (không to) nghĩa là tốt hơn hết là nên làm gì, dùng để khuyên hoặc cảnh báo về một việc ở hiện tại hay tương lai gần, nếu không làm sẽ có chuyện không hay. Phủ định là had better not + V, viết tắt là 'd better.

Provided (that), providing (that), as long as, on condition that đều nghĩa là “miễn là, với điều kiện là”, dùng thay if để nhấn mạnh điều kiện. In case nghĩa là “phòng khi”, nói việc làm trước để đề phòng, nên không thay được if. Suppose/supposing nghĩa là “giả sử”, chia thì như câu điều kiện loại 1, 2 hoặc 3.

Unless nghĩa là trừ khi, nếu… không, tương đương if… not. Mệnh đề unless chia thì giống mệnh đề if trong câu điều kiện loại 1, 2, 3, nhưng bản thân nó đã mang nghĩa phủ định nên không thêm not nữa.

Would rather nghĩa là “thích hơn, muốn hơn”. Nói về chính mình thì dùng would rather + V nguyên mẫu (than + V nguyên mẫu). Muốn người khác làm gì thì dùng would rather + S + V2/ed cho hiện tại, would rather + S + had V3 cho quá khứ.

Khi động từ trong mệnh đề quan hệ đi với giới từ (talk to, live in, depend on…), giới từ có thể đưa lên trước đại từ quan hệ: giới từ + whom (chỉ người), giới từ + which (chỉ vật). Đã có giới từ đứng trước thì không dùng that hay who.

Mệnh đề quan hệ không xác định thêm thông tin phụ cho một danh từ đã rõ (tên riêng, my mother, Hà Nội…) và luôn nằm giữa dấu phẩy. Trong mệnh đề này không dùng that và không được bỏ đại từ quan hệ: người dùng who/whom, vật dùng which, sở hữu dùng whose.

Where, when, why là trạng từ quan hệ, dùng thay cho giới từ + which: where = in/at/on which (nơi chốn), when = in/on/at which (thời gian), why = for which (lý do, sau the reason). Mẹo chọn: mệnh đề phía sau đã đủ chủ ngữ và tân ngữ thì dùng where/when, còn thiếu tân ngữ thì dùng which.

Mệnh đề quan hệ đứng ngay sau danh từ để nói rõ đó là người hay vật nào. Chọn đại từ theo danh từ đứng trước và vai trò của nó: who cho người làm chủ ngữ, whom cho người làm tân ngữ, which cho vật, whose chỉ sở hữu, that thay được who/which/whom trong mệnh đề không có dấu phẩy.

Phân từ hoàn thành Having + V3 dùng để gộp hai câu khi việc thứ nhất đã xong rồi việc thứ hai mới xảy ra, và hai việc cùng một chủ ngữ. Chủ động dùng Having + V3, bị động dùng Having been + V3, phủ định thì đặt Not lên đầu: Not having + V3.

Rút gọn mệnh đề quan hệ là bỏ who/which/that (và be) rồi đổi động từ thành V-ing, V3/ed hoặc to V. Nghĩa chủ động dùng V-ing, nghĩa bị động dùng V3/ed, còn sau the first, the last, the only hay so sánh nhất thì dùng to V.

Khi mệnh đề trạng ngữ (chỉ thời gian, lý do, kết quả…) có cùng chủ ngữ với mệnh đề chính, ta bỏ liên từ và chủ ngữ, chỉ giữ lại phân từ. Chủ ngữ tự làm thì dùng V-ing, chủ ngữ bị tác động thì dùng V3/ed, việc xảy ra trước thì dùng Having + V3.

Tính từ đuôi -ing tả người hoặc vật gây ra cảm xúc (The film is boring: bộ phim gây chán). Tính từ đuôi -ed tả cảm xúc của người nhận (I am bored: mình thấy chán). Hỏi xem ai đang cảm thấy là chọn được ngay.

Câu chẻ là câu tách một thành phần ra để nhấn mạnh: It is/was + phần nhấn mạnh + that/who + phần còn lại. Nhấn người thì dùng who hoặc that, nhấn vật hay trạng ngữ (thời gian, nơi chốn, lý do) thì dùng that. Câu gốc ở hiện tại dùng It is, câu gốc ở quá khứ dùng It was.

Khi đưa trạng từ hoặc cụm giới từ chỉ nơi chốn, phương hướng (here, there, down, out, on the hill…) lên đầu câu, ta đảo cả động từ chính lên trước chủ ngữ: On the hill stands an old church. Kiểu đảo này không mượn trợ động từ do/does/did, chỉ dùng với nội động từ như be, stand, lie, sit, come, go, và không đảo khi chủ ngữ là đại từ.

Đảo ngữ là đưa một trạng từ mang nghĩa phủ định hoặc hạn chế (never, rarely, seldom, hardly ever, little, at no time…) lên đầu câu để nhấn mạnh, rồi đặt trợ động từ trước chủ ngữ như câu hỏi. Công thức chung: Trạng từ + trợ động từ + S + V, và trợ động từ chia theo thì của câu gốc.

It was not until… that… nghĩa là mãi đến khi… thì mới…, dùng để viết lại câu S + didn't + V + until. Sau that là mệnh đề khẳng định, không đảo ngữ. Còn khi Not until đứng đầu câu thì đảo trợ động từ lên trước chủ ngữ ở mệnh đề chính: Not until… did + S + V.

No sooner… than và Hardly/Scarcely/Barely… when dùng để nói việc này vừa xảy ra thì việc kia xảy ra ngay. Khi đưa lên đầu câu phải đảo ngữ: No sooner/Hardly + had + S + V3 + than/when + S + V2/ed. Nhớ cặp đôi cố định: no sooner đi với than, hardly/scarcely/barely đi với when.

Not only… but also nghĩa là “không chỉ… mà còn”, dùng để nối hai ý cùng loại từ (hai danh từ, hai tính từ, hai động từ…). Khi Not only đứng đầu câu thì vế đầu phải đảo ngữ: Not only + trợ động từ + S + V, but + S + also + V. Khi nối hai chủ ngữ, động từ chia theo chủ ngữ gần nó nhất.

Khi câu bắt đầu bằng Only when, Only after, Only by, Only if, Only then hay Only in this way, mệnh đề chính phía sau phải đảo trợ động từ lên trước chủ ngữ (did she realise, can we…). Phần đi ngay sau Only (mệnh đề hoặc cụm từ) giữ nguyên trật tự bình thường, chỉ mệnh đề chính mới đảo.

Đảo ngữ với so và such là cách viết lại câu so… that, such… that để nhấn mạnh: đưa so + tính từ (hoặc such) lên đầu câu, rồi đảo trợ động từ hoặc be lên trước chủ ngữ. Ví dụ: The test was so hard that… → So hard was the test that…

Under no circumstances, On no account (không trong bất kỳ trường hợp nào), In no way, By no means (hoàn toàn không), At no time (chưa bao giờ, không lúc nào) là các cụm phủ định mạnh. Khi đứng đầu câu, chúng kéo theo đảo ngữ: trợ động từ (should, must, are, do, did…) đứng trước chủ ngữ. Bản thân cụm đã mang nghĩa phủ định nên phía sau không thêm not nữa.

Câu nhấn mạnh với What đưa phần thông tin chính ra cuối câu để làm nổi bật: What + S + V + is/was + phần nhấn mạnh (What I need is a long holiday). Khi nhấn mạnh hành động thì dùng What + S + do/did + is/was + (to) V nguyên mẫu.

So sánh bằng dùng để nói hai người, hai vật ngang nhau về một mặt nào đó: as + tính từ/trạng từ nguyên dạng + as. Phủ định là not as/so… as, nghĩa là kém hơn. Muốn so cùng một danh từ thì dùng the same + N + as.

So sánh gấp bội dùng để nói cái này gấp đôi, gấp ba hay bằng một nửa cái kia. Công thức chuẩn là số lần + as + adj/adv + as: twice as big as, three times as fast as, half as tall as. Với danh từ thì dùng số lần + as much/many + N + as.

Một số tính từ, trạng từ không thêm -er/-est mà đổi hẳn dạng: good/well → better → best, bad/badly → worse → worst, much/many → more → most, little → less → least, far → farther/further. Muốn nhấn mạnh so sánh hơn thì đặt much, far, a lot, even, a bit trước nó, không dùng very.

So sánh hơn dùng để so hai người, hai vật xem bên nào hơn. Tính từ, trạng từ ngắn (1 âm tiết, hoặc 2 âm tiết tận cùng -y) thêm -er + than; tính từ dài dùng more + adj + than. Một số từ bất quy tắc phải học thuộc: good/well → better, bad/badly → worse, far → farther/further.

So sánh kép có hai kiểu: “càng… càng…” với The + so sánh hơn + S + V, the + so sánh hơn + S + V, và “càng ngày càng…” với so sánh hơn and so sánh hơn (bigger and bigger, more and more expensive). Cả hai đều dùng so sánh hơn, không bao giờ dùng so sánh nhất.

So sánh nhất dùng khi so một người hay vật với cả nhóm từ ba trở lên. Tính từ ngắn thêm -est (the tallest), tính từ dài thêm the most phía trước (the most beautiful), và luôn có the. Một số từ bất quy tắc phải học thuộc: good → the best, bad → the worst, far → the farthest/furthest.

Tường thuật câu hỏi là kể lại câu ai đó đã hỏi, dùng asked, wondered hoặc wanted to know. Câu hỏi Yes/No dùng if/whether, câu hỏi có từ để hỏi thì giữ nguyên từ để hỏi. Quan trọng nhất: đưa về trật tự câu kể (S + V, bỏ do/does/did) và lùi thì như câu tường thuật thường.

Thay vì dùng said hay told, em chọn một động từ nói đúng ý người nói: mời là invite, từ chối là refuse, khuyên là advise, xin lỗi là apologise for. Mỗi động từ có khuôn riêng: V + to V, V + O + to V, V + giới từ + V-ing, hoặc V + V-ing, nên phải học thuộc theo nhóm.

Câu tường thuật dùng để kể lại lời người khác đã nói. Khi động từ dẫn ở quá khứ (said, told), em làm ba bước: lùi thì một bậc, đổi đại từ theo người nói, và đổi trạng từ thời gian, nơi chốn (now → then, next week → the following week).

Một số động từ như remember, forget, regret, stop, try, mean, go on, need đi được với cả to V và V-ing nhưng nghĩa khác hẳn nhau. Quy tắc chung: to V hướng về việc sắp làm (chưa xảy ra), còn V-ing nói về việc đã làm hoặc đang làm rồi.

Nguyên mẫu không to là động từ ở dạng gốc, không có to, đi sau động từ khuyết thiếu (can, must, should…), sau make, let, have (sai khiến), sau had better, would rather và sau các động từ giác quan see, hear, watch, feel. Riêng help đi được cả với V lẫn to V, còn khi chuyển sang bị động thì make, see, hear phải thêm to.

Sau giới từ (in, on, at, of, for, about, without, by, instead of…) động từ luôn ở dạng V-ing, không dùng to V hay V nguyên mẫu. Bẫy hay gặp nhất là các cụm có to là giới từ như look forward to, be used to, object to: sau chúng vẫn là V-ing.

It takes (sb) + thời gian + to V nghĩa là ai đó mất bao lâu để làm gì. Cùng ý đó có thể viết bằng spend: S + spend + thời gian + V-ing. Đề thi hay bắt viết lại câu giữa hai cấu trúc này, nhớ take đi với to V, còn spend đi với V-ing.

Modal + have + V3 dùng để nói về chuyện đã qua: hoặc đoán xem điều gì đã xảy ra, hoặc tiếc, trách một việc đã làm hay chưa làm. Must have V3 là chắc chắn đã, can't have V3 là chắc chắn đã không, may/might/could have V3 là có lẽ đã, còn should have V3 là lẽ ra nên làm mà không làm.

Động từ khuyết thiếu (can, could, may, might, must, should, ought to) đứng trước động từ nguyên mẫu không to để nói khả năng, xin phép, lời khuyên, bắt buộc hay phỏng đoán. Chúng không thêm -s, không thêm to phía sau, và tự làm phủ định, câu hỏi mà không cần do/does.

Must và have to đều có nghĩa là phải. Must thường là người nói tự thấy cần, have to là bắt buộc từ bên ngoài (luật, lịch, hoàn cảnh). Chỗ đề hay hỏi nhất là phủ định: mustn't là cấm, còn don't have to / needn't là không cần.

Need và dare vừa là động từ thường (need to V, doesn't need to V, dare to V) vừa là động từ khuyết thiếu (needn't + V, daren't + V). Need + V-ing hoặc need to be + V3 mang nghĩa bị động: cái gì đó cần được làm. Needn't có nghĩa là không cần, dùng để viết lại câu It is not necessary for sb to V.

Sau một số động từ phải dùng to V (want, decide, hope, expect, plan, promise, refuse…), sau một số khác phải dùng V-ing (enjoy, avoid, mind, finish, suggest, keep, practise…). Không có quy tắc đoán, em cần học thuộc hai nhóm, và nhớ thêm nhóm động từ đi được cả hai (like, love, prefer, start, begin).

Too + adj/adv + (for sb) + to V nghĩa là quá… đến mức không thể làm gì. Adj/adv + enough + (for sb) + to V nghĩa là đủ… để làm gì, còn enough đứng trước danh từ: enough + N + to V. Đề hay bắt viết lại giữa too, enough và so… that.

Although, though, even though và despite, in spite of đều có nghĩa là “mặc dù”, nói về hai việc trái ngược nhau. Khác nhau ở phía sau: although/though + mệnh đề (S + V), còn despite/in spite of + danh từ, cụm danh từ hoặc V-ing.

Ngoài if và unless, tiếng Anh còn nhiều liên từ nói về điều kiện: as long as (miễn là), in case (phòng khi), otherwise / or else (nếu không thì), even if (ngay cả khi). As long as và in case đi với mệnh đề ở hiện tại đơn khi nói về tương lai, không dùng will. Otherwise đứng ở vế sau, sau dấu chấm phẩy hoặc dấu chấm.

Because, since, as đứng trước một mệnh đề có chủ ngữ và động từ (because + S + V). Because of, due to, owing to đứng trước danh từ, cụm danh từ hoặc V-ing. Làm bài chỉ cần nhìn phía sau chỗ trống là mệnh đề hay cụm danh từ.

In order to và so as to đi với động từ nguyên mẫu, dùng khi hai vế cùng chủ ngữ (I study hard in order to pass the exam). So that và in order that đi với cả một mệnh đề có chủ ngữ riêng, thường kèm can/could/will/would (I study hard so that I can pass the exam). Phủ định là in order not to, so as not to + V.

Moreover, furthermore, in addition, besides, what's more dùng để thêm một ý cùng chiều với ý trước. Chúng đứng đầu câu sau dấu chấm hoặc chấm phẩy, theo sau là dấu phẩy. Riêng in addition to, besides, apart from là giới từ nên phải đi với danh từ hoặc V-ing.

Liên từ đẳng lập (for, and, nor, but, or, yet, so, nhớ tắt là FANBOYS) nối hai từ, hai cụm hoặc hai mệnh đề ngang hàng nhau. Chọn theo nghĩa: and là thêm vào, but/yet là trái ngược, or là lựa chọn, so là kết quả, for là lý do, nor là phủ định thêm. Khi nối hai mệnh đề đầy đủ, thường đặt dấu phẩy trước liên từ.

So, therefore, as a result, consequently, thus đều đứng trước vế kết quả, nghĩa là “vì vậy, do đó”. So nối hai mệnh đề trong cùng một câu (…, so S + V), còn therefore, as a result, consequently thường đứng đầu câu thứ hai hoặc sau dấu chấm phẩy và có dấu phẩy theo sau. Riêng as a result of + danh từ lại chỉ nguyên nhân, giống because of.

However, nevertheless, nonetheless, on the other hand là trạng từ nối câu: chúng đứng đầu câu sau (hoặc giữa câu, ngăn bằng dấu phẩy) để nói ý trái với câu trước. Whereas và while là liên từ, nối hai mệnh đề trong cùng một câu để so sánh hai sự việc đối lập nhau.

Liên từ tương quan là các cặp liên từ đi cùng nhau: both… and (cả hai), either… or (hoặc… hoặc), neither… nor (không… cũng không), whether… or (liệu… hay). Khi nối hai chủ ngữ, both… and luôn đi với động từ số nhiều, còn either… or và neither… nor chia động từ theo chủ ngữ đứng gần nó nhất.

Mệnh đề trạng ngữ chỉ thời gian bắt đầu bằng when, while, as soon as, once, until, before, after, by the time, since… và cho biết việc chính xảy ra lúc nào. Quy tắc quan trọng nhất: nói về tương lai thì vế liên từ dùng hiện tại (không dùng will). By the time + quá khứ đơn thì vế chính dùng quá khứ hoàn thành, by the time + hiện tại đơn thì vế chính dùng tương lai hoàn thành.

So… that và such… that đều nghĩa là “quá… đến nỗi”, nói mức độ cao dẫn tới một kết quả. So đi với tính từ hoặc trạng từ (so tired that), còn such đi với cụm danh từ (such a tiring day that). Với danh từ số nhiều, không đếm được thì such không có a/an.

Whatever, whoever, wherever, however… và no matter + what/who/where/how dùng để nói “dù… thế nào đi nữa” thì kết quả vẫn vậy. Hai cách viết tương đương nhau: whatever = no matter what, however = no matter how. Với however và no matter how, tính từ hoặc trạng từ phải đứng ngay sau, rồi mới đến S + V.

Cấu tạo từ là thêm tiền tố vào đầu từ để đổi nghĩa (un-, in-, dis-, mis-, re-) và thêm hậu tố vào cuối để đổi từ loại (-tion, -ness thành danh từ; -ful, -able, -ive thành tính từ; -ize, -en thành động từ; -ly thành trạng từ). Đề THPT hay cài cặp tính từ cùng gốc khác nghĩa như sensible/sensitive, comprehensive/comprehensible trong câu tìm lỗi sai.

Đại từ phản thân (myself, herself, themselves…) dùng khi người làm và người nhận hành động là một, hoặc để nhấn mạnh. Each other, one another dùng khi hai bên làm cho nhau. Đề thi THPT hay hỏi đại từ, tính từ sở hữu có khớp với danh từ nó thay không: số nhiều thì their/them, vật số ít thì its/it.

Tính từ sở hữu (my, your, his, her, its, our, their) luôn đứng trước danh từ: my bag. Đại từ sở hữu (mine, yours, his, hers, ours, theirs) đứng một mình, thay cho cả cụm tính từ sở hữu + danh từ: The bag is mine. Chọn từ nào phải khớp với người sở hữu, không phải với đồ vật.

Danh từ đếm được có số ít, số nhiều và đi với a/an, many, few, a number of. Danh từ không đếm được (information, advice, furniture, news…) không có dạng số nhiều, đi với much, little, an amount of và động từ chia số ít.

Danh từ ghép là hai danh từ đứng cạnh nhau, danh từ đứng trước làm nhiệm vụ như tính từ và thường để số ít (a shoe shop, a plane journey). Tính từ ghép nối các từ bằng dấu gạch, phần danh từ bên trong cũng để số ít (a ten-year-old boy). Khi có thêm tính từ thường thì tính từ đứng trước cả cụm: a long plane journey, heavy grocery bags.

Each và every đi với danh từ số ít và động từ số ít (each student has, every student has). All đi với danh từ số nhiều hoặc không đếm được. Both, either, neither chỉ dùng cho đúng hai người hoặc hai vật: both + số nhiều, either/neither + số ít, còn either of/neither of + danh từ số nhiều thì đề thi chia động từ số ít.

Nhiều danh từ tiếng Anh đi với một giới từ cố định: reason for, effect on, solution to, lack of, increase in. Giới từ này phải học theo cụm, và nếu sau nó là động từ thì chia V-ing (a habit of getting up early).

Nhiều động từ tiếng Anh luôn đi với một giới từ cố định trước tân ngữ: depend on, wait for, listen to, apologise for, succeed in. Giới từ này phải học thuộc theo cụm, không dịch từ tiếng Việt sang được. Nếu sau giới từ là một động từ thì động từ đó chia V-ing.

Nhiều tính từ tiếng Anh luôn đi kèm một giới từ cố định: interested in, good at, afraid of, proud of, responsible for, different from. Giới từ này phải học thuộc theo cụm, và nếu sau nó là động từ thì động từ chia V-ing.

In, on, at là ba giới từ đề thi hỏi nhiều nhất, đi từ rộng đến hẹp. Chỉ thời gian: in + tháng, năm, mùa, buổi (in the morning); on + thứ, ngày (on Monday, on 2 September); at + giờ (at 7 a.m.). Chỉ nơi chốn: in + thành phố, quốc gia, không gian kín; on + bề mặt, tầng, đường phố; at + một điểm cụ thể (at the bus stop, at school).

Lượng từ là từ chỉ số lượng đứng trước danh từ. Quy tắc gốc: many, a few, few, a number of đi với danh từ đếm được số nhiều; much, a little, little, a great deal of đi với danh từ không đếm được; a lot of, lots of, plenty of, some đi được với cả hai.

Mạo từ đứng trước danh từ: a/an cho danh từ đếm được số ít nhắc đến lần đầu, the cho thứ người nghe đã biết hoặc là duy nhất. A hay an tùy âm đầu khi đọc, không tùy chữ cái: a university, an hour. Danh từ số nhiều hoặc không đếm được nói chung chung thì không dùng mạo từ.

Another đi với danh từ đếm được số ít, nghĩa là “thêm một cái nữa” hoặc “một cái khác”. Other đi với danh từ số nhiều hoặc không đếm được, còn others đứng một mình thay cho other + danh từ số nhiều. Có the (the other, the others) là nói về phần còn lại của một nhóm đã xác định.

Sở hữu cách dùng để nói cái gì thuộc về ai. Danh từ số ít và số nhiều bất quy tắc thêm 's (my sister's bag, children's toys), danh từ số nhiều tận cùng bằng -s chỉ thêm dấu ' (my parents' house). Với đồ vật, bộ phận của vật thì thường dùng the N of N (the end of the film).

Tính từ bổ nghĩa cho danh từ và đứng sau động từ nối như be, look, feel, seem, taste. Trạng từ (thường có đuôi -ly) bổ nghĩa cho động từ thường, cho tính từ, trạng từ khác hoặc cả câu. Cần nhớ thêm vài từ đặc biệt như hard, fast, late, well và các tính từ có đuôi -ly như friendly, lovely.

Khi có nhiều tính từ đứng trước một danh từ, tiếng Anh xếp chúng theo thứ tự cố định OSASCOMP: Opinion (ý kiến), Size (kích cỡ), Age (tuổi), Shape (hình dáng), Colour (màu), Origin (nguồn gốc), Material (chất liệu), Purpose (mục đích) rồi mới đến danh từ. Ví dụ: a beautiful small old round red Japanese wooden tea table.

Câu hỏi từ loại cho 4 phương án cùng gốc (care, careful, carefully, carefulness) và bắt em chọn đúng loại từ cho chỗ trống. Cách làm là nhìn từ đứng trước và sau chỗ trống: sau a/the/my là danh từ, trước danh từ hoặc sau be là tính từ, bổ nghĩa cho động từ là trạng từ, sau to và động từ khuyết thiếu là động từ.

Trạng từ tần suất (always, usually, often, never…) đứng trước động từ thường, sau to be và sau trợ động từ đầu tiên. Trạng từ mức độ (very, quite, too) đứng trước tính từ hoặc trạng từ, riêng enough đứng sau. Trạng từ cách thức, nơi chốn, thời gian thường ở cuối câu theo thứ tự cách thức – nơi chốn – thời gian, và không chen vào giữa động từ với tân ngữ.

Câu hỏi đuôi là phần hỏi ngắn gắn sau câu kể để xác nhận thông tin, ví dụ: You like it, don't you? Quy tắc chính: câu khẳng định thì đuôi phủ định, câu phủ định thì đuôi khẳng định, đuôi dùng lại trợ động từ của câu và đại từ thay cho chủ ngữ.

Câu hỏi gián tiếp là câu hỏi được lồng vào sau một cụm mở đầu như Do you know…, Could you tell me…, I wonder… để hỏi lịch sự hơn. Quy tắc chính: phần câu hỏi bên trong đứng theo trật tự câu kể S + V, bỏ trợ động từ do/does/did, còn câu hỏi Yes/No thì thêm if hoặc whether.

Cấu trúc song song là quy tắc các thành phần được nối bằng and, but, or (hoặc both… and, either… or, than) phải cùng một dạng: danh từ với danh từ, tính từ với tính từ, V-ing với V-ing, to V với to V. Đề thi hay ra dạng tìm lỗi sai và điền từ, chỉ cần nhìn vế bên kia liên từ là ra đáp án.

Động từ phải chia theo chủ ngữ chính: chủ ngữ số ít thì động từ số ít (is, has, V-s/es), chủ ngữ số nhiều thì động từ số nhiều (are, have, V nguyên mẫu). Mẹo là tìm đúng danh từ chính, bỏ qua cụm giới từ, as well as, along with chen ở giữa, và nhớ vài trường hợp đặc biệt như the number of, each, news, either… or.

Mệnh đề danh từ là cả một mệnh đề (có S + V) đứng ở chỗ của một danh từ: làm chủ ngữ, tân ngữ hoặc đứng sau giới từ. Nó mở đầu bằng that, whether/if hoặc từ để hỏi (what, where, why, how…), và luôn giữ trật tự câu kể S + V, không đảo trợ động từ.

So, too, either, neither dùng để nói “mình cũng vậy” mà không lặp lại cả câu. Câu khẳng định thì đồng tình bằng so hoặc too (So do I, I do too), câu phủ định thì dùng neither hoặc either (Neither do I, I don't either). Trợ động từ phải hợp với động từ và thì của câu trước.

Một câu tiếng Anh hoàn chỉnh cần ít nhất chủ ngữ (S) và một động từ chính đã chia thì (V), sau đó có thể có tân ngữ (O), bổ ngữ (C) và trạng ngữ (A). Mỗi mệnh đề chỉ có đúng một động từ chính; V-ing, to V, V3 đứng một mình không làm động từ chính được.

There + be dùng để nói có cái gì đó tồn tại ở đâu, lúc nào. Be chia theo danh từ đứng ngay sau nó: danh từ số ít hoặc không đếm được thì dùng is/was, danh từ số nhiều thì dùng are/were. There be chia được ở mọi thì: there will be, there has been, there used to be…

Muốn nhờ ai đó lịch sự thì dùng Would you mind + V-ing? hoặc Could you + V?; xin phép thì dùng Do you mind if I + V (hiện tại) hoặc Would you mind if I + V2/ed; mời thì dùng Would you like + to V/N? Điểm hay bị bẫy là cách trả lời: đồng ý với Would you mind là No, not at all.

Nhóm động từ chỉ bắt đầu, tiếp tục và kết thúc một việc. Begin, start, continue đi được với cả to V và V-ing. Keep (on), carry on, finish, give up, end up chỉ đi với V-ing, còn go on và stop đổi nghĩa tùy theo to V hay V-ing.

Bốn cụm này đều có dạng be + tính từ/phân từ + to V. Be supposed to là phải làm theo quy định hoặc đáng lẽ phải, be about to là sắp sửa ngay, be bound to là chắc chắn sẽ, be likely to là có khả năng sẽ. Sau cả bốn cụm đều là to + V nguyên mẫu.

Nhóm cấu trúc này nối nguyên nhân với kết quả. Nguyên nhân đứng trước thì dùng lead to, result in, cause, bring about, give rise to. Kết quả đứng trước thì dùng result from, stem from, arise from, be caused by. Sau to, in, from là danh từ hoặc V-ing.

Find/make/consider/think + it + tính từ + to V dùng để nhận xét một việc là dễ, khó, có ích… Ở đây it là tân ngữ giả, đứng thay cho cụm to V phía sau, và không được bỏ. Câu này đổi qua lại với It is + adj + (for sb) + to V: I find it hard to wake up early = It is hard for me to wake up early.

It is + tính từ + (for sb) + to V dùng để nhận xét một việc là dễ, khó, nguy hiểm, cần thiết… với ai đó, trong đó it là chủ ngữ giả. Với tính từ chỉ tính cách (kind, nice, careless) thì dùng of sb thay cho for sb. Muốn nói cả một mệnh đề thì dùng It is + adj + that + S + V.

Make, do, take, have đi với những danh từ cố định, gọi là collocation, nên phải học thuộc theo cụm. Quy tắc chung: make là tạo ra cái gì đó mới (make a cake, make a decision, make a mistake), do là làm một việc, một nhiệm vụ (do homework, do the washing up), take và have hay đi với hành động ngắn như take a photo, have a rest.

Prefer dùng để nói thích cái này hơn cái kia. Hai vế so sánh nối bằng to (prefer A to B) chứ không dùng than, còn khi dùng to V thì nối bằng rather than. Would prefer nói mong muốn trong một tình huống cụ thể và đi với to V.

Suggest và recommend dùng để đề nghị, gợi ý một việc nên làm. Có hai cấu trúc chính: suggest/recommend + V-ing, hoặc suggest/recommend + (that) + S + (should) + V nguyên mẫu. Suggest không bao giờ đi với to V, và không nói suggest sb to V.