Công thức Rút gọn mệnh đề quan hệ
4 dạng, xếp từ hay gặp nhất.
- 1
Rút gọn bằng V-ing (nghĩa chủ động)
N + who/which/that + V (chủ động) → N + V-ing
Danh từ phía trước tự thực hiện hành động. Bỏ đại từ quan hệ, bỏ be nếu có, động từ chuyển thành V-ing. Dùng được cả với động từ trạng thái như contain, belong, live, want (food containing fat).
- The boy who is standing at the gate is my cousin. → The boy standing at the gate is my cousin.Cậu bé đang đứng ở cổng là em họ mình.
- Students wanting to join the trip must pay by Friday.Học sinh nào muốn đi chuyến dã ngoại phải đóng tiền trước thứ Sáu.
- Doctors warn against drinks containing too much sugar.Bác sĩ cảnh báo về đồ uống chứa quá nhiều đường.
- 2
Rút gọn bằng V3/ed (nghĩa bị động)
N + who/which/that + be + V3/ed → N + V3/ed
Danh từ phía trước chịu tác động của hành động. Bỏ đại từ quan hệ và be, giữ lại V3/ed. Thấy by + người làm phía sau là dấu hiệu rất rõ.
- The bridge which was built in 1902 is still in use. → The bridge built in 1902 is still in use.Cây cầu được xây năm 1902 đến giờ vẫn dùng được.
- Most of the phones sold in this shop are made in Vietnam.Phần lớn điện thoại bán ở cửa hàng này được sản xuất tại Việt Nam.
- The photos taken by my sister won first prize.Những bức ảnh chị mình chụp đã đoạt giải nhất.
- 3
Rút gọn bằng to V
the first / the second / the last / the only / so sánh nhất + N + to V (bị động: to be V3)
Dùng sau số thứ tự, the only, the last và so sánh nhất. Nghĩa bị động thì dùng to be + V3. To V còn dùng khi mệnh đề chỉ mục đích hay việc cần làm (a lot of homework to do).
- She was the first woman to win the award.Bà là người phụ nữ đầu tiên đoạt giải thưởng này.
- He was the last student to be called into the room.Cậu ấy là học sinh cuối cùng được gọi vào phòng.
- I have a lot of homework to finish tonight.Tối nay mình có cả đống bài tập phải làm xong.
- 4
Bỏ who/which + be trước cụm giới từ, tính từ, danh từ
N + who/which + be + cụm giới từ / cụm tính từ / cụm danh từ → bỏ who/which + be
Sau khi bỏ chỉ còn cụm từ bổ nghĩa cho danh từ. Cụm danh từ đứng giữa hai dấu phẩy gọi là đồng vị ngữ.
- The books which are on the top shelf are dictionaries. → The books on the top shelf are dictionaries.Mấy quyển trên kệ trên cùng là từ điển.
- Hà Nội, which is the capital of Vietnam, has over 8 million people. → Hà Nội, the capital of Vietnam, has over 8 million people.Hà Nội, thủ đô của Việt Nam, có hơn 8 triệu dân.
Khi nào dùng?
1.Câu đã có động từ chính, chỗ trống đứng ngay sau danh từ để bổ nghĩa cho nó: chọn V-ing, V3 hoặc to V, không chọn động từ chia thì.
- I picked up some brochures lying on the table.Mình cầm mấy tờ quảng cáo đang nằm trên bàn.
2.Rút gọn cho câu ngắn gọn khi viết, nhất là trong bài đọc, tin tức và bài điền từ.
- Volunteers cleaning the beach collected 2 tons of plastic.Các tình nguyện viên dọn bãi biển đã gom được 2 tấn rác nhựa.
- The new rules announced yesterday will apply from next month.Quy định mới công bố hôm qua sẽ áp dụng từ tháng sau.
3.Nhấn mạnh người hoặc vật đầu tiên, cuối cùng, duy nhất làm gì đó.
- Minh was the only one to answer the question correctly.Minh là người duy nhất trả lời đúng câu hỏi.
4.Kết hợp hai câu trong dạng viết lại: câu sau có chủ ngữ là danh từ ở câu trước thì gộp lại bằng V-ing hoặc V3.
- There is a girl. She is waiting for you outside. → There is a girl waiting for you outside.Có một cô bạn đang đợi cậu ở ngoài.
Dấu hiệu nhận biết
Thấy những chữ này trong câu là nghĩ ngay tới cấu trúc này.
- by + người làm
- the first / the last / the only
- so sánh nhất (the best, the youngest…)
- câu đã có động từ chính
- danh từ + chỗ trống + tân ngữ / cụm giới từ
Phân biệt
V-ing và V3/ed
V-ing khi danh từ tự làm hành động (chủ động), V3/ed khi danh từ bị tác động (bị động). Sau chỗ trống có tân ngữ thì thường là V-ing, có by thì là V3.
- The man driving the bus is my uncle.Người đàn ông đang lái xe buýt là chú mình (ông ấy tự lái).
- The car driven by my uncle is very old.Chiếc xe chú mình lái rất cũ (xe bị lái).
Rút gọn mệnh đề quan hệ và Rút gọn mệnh đề trạng ngữ
Rút gọn mệnh đề quan hệ thì cụm V-ing/V3 đứng ngay sau danh từ và bổ nghĩa cho danh từ đó. Rút gọn mệnh đề trạng ngữ thì cụm V-ing/V3 thường đứng đầu câu, có dấu phẩy, và chủ ngữ ngầm là chủ ngữ của mệnh đề chính.
- The girl sitting next to me is Lan.Cô bạn ngồi cạnh mình là Lan.
- Sitting next to me, Lan kept talking.Ngồi cạnh mình, Lan cứ nói suốt.
Bẫy đề thi
Những chỗ đề hay gài và học sinh hay sai.
- 1
They introduced a new app calling “StudyMate”.
They introduced a new app called “StudyMate”.
App được người ta gọi tên, nên là bị động: which is called → called. Đề tham khảo 2025 cài đúng bẫy này.
- 2
The boy was hurt in the accident was taken to hospital.
The boy hurt in the accident was taken to hospital.
Câu chỉ có một động từ chính (was taken). Phần bổ nghĩa phải rút gọn thành hurt, hoặc giữ đủ who was hurt.
- 3
Neil Armstrong was the first man walking on the moon.
Neil Armstrong was the first man to walk on the moon.
Sau the first, the last, the only, so sánh nhất thì rút gọn bằng to V, không dùng V-ing.
- 4
She was the only student to choose for the team.
She was the only student to be chosen for the team.
Học sinh được chọn, nên to V phải ở dạng bị động: to be + V3.
- 5
The book buying yesterday was very expensive.
The book (that) I bought yesterday was very expensive.
Chỉ rút gọn thành V-ing/V3 khi đại từ quan hệ làm chủ ngữ. Khi nó làm tân ngữ thì chỉ được lược bỏ which/that, giữ nguyên chủ ngữ và động từ.
- 6
I picked up some brochures lain on the table.
I picked up some brochures lying on the table.
Lie (nằm) là nội động từ, không có bị động, nên không dùng lain. Brochures which were lying → lying.
