Công thức Câu bị động
6 dạng, xếp từ hay gặp nhất.
- 1
Bị động thì quá khứ đơn
S + was/were + V3/ed (+ by O)
Dạng đề thi THPT ra nhiều nhất, đi với yesterday, last…, ago, in + năm đã qua. Chủ ngữ số ít dùng was, số nhiều dùng were.
- The kitchen was cleaned by my mother last Sunday.Căn bếp được mẹ mình dọn hôm Chủ nhật tuần trước.
- These photos were taken on our school trip to Ninh Bình.Mấy tấm ảnh này chụp trong chuyến đi Ninh Bình của trường.
- A new restaurant was opened in our district two days ago.Hai hôm trước, khu mình có một nhà hàng mới khai trương.
- 2
Bị động thì hiện tại đơn
S + am/is/are + V3/ed (+ by O)
Nói sự thật, thói quen, quy trình chung: tiếng Anh được nói ở đâu, sản phẩm làm từ gì, việc gì làm hằng ngày.
- English is spoken in many countries.Tiếng Anh được dùng ở nhiều nước.
- Our classroom is cleaned every afternoon.Chiều nào lớp mình cũng có người dọn.
- Plastic bottles are recycled into new products.Chai nhựa được tái chế thành sản phẩm mới.
- 3
Bị động thì hiện tại hoàn thành
S + have/has + been + V3/ed (+ by O)
Đi với already, just, yet, since, for, so far, recently. Nhớ có been ở giữa, thiếu been là thành chủ động.
- The bridge has just been repaired.Cây cầu vừa sửa xong.
- More than 2,000 trees have been planted in the city since January.Từ tháng Một tới giờ thành phố đã trồng hơn 2.000 cây xanh.
- 4
Bị động thì tương lai đơn và be going to
S + will be + V3/ed / S + am/is/are going to be + V3/ed
Đi với tomorrow, next…, soon, in + năm tương lai. Sau will luôn là be nguyên mẫu.
- The results will be announced next week.Tuần sau sẽ có kết quả.
- A new library is going to be built near our school.Sắp có một thư viện mới xây gần trường mình.
- 5
Bị động thì tiếp diễn
S + am/is/are/was/were + being + V3/ed
Hành động đang diễn ra lúc nói (now, at the moment) hoặc tại một thời điểm trong quá khứ (at 8 p.m. yesterday, when…). Thêm being sau be.
- The road outside my house is being widened.Con đường trước nhà mình đang được mở rộng.
- When we arrived, the patient was being examined.Lúc tụi mình tới thì bệnh nhân đang được khám.
- 6
Bị động thì quá khứ hoàn thành và động từ khuyết thiếu
S + had been + V3/ed / S + can/must/should… + be + V3/ed
Quá khứ hoàn thành dùng cho việc xong trước một mốc quá khứ (before, by the time). Sau động từ khuyết thiếu luôn là be + V3.
- By the time we got there, all the tickets had been sold.Lúc tụi mình tới nơi thì vé đã bán hết.
- Phones must be switched off during the exam.Trong giờ thi phải tắt điện thoại.
Khi nào dùng?
1.Không biết, không cần nói hoặc ai cũng biết người làm là ai. Lúc này bỏ luôn by + O.
- My bike was stolen last night.Xe đạp của mình bị trộm tối qua (không biết ai lấy).
- The thief was arrested.Tên trộm đã bị bắt (đương nhiên là cảnh sát bắt).
2.Muốn nhấn vào sự vật, kết quả hơn là người làm: tin tức, báo cáo, khoa học.
- Thousands of homes were damaged by the storm.Hàng nghìn ngôi nhà bị hư hại do cơn bão.
3.Mô tả quy trình, cách làm ra một thứ gì đó.
- The tea leaves are picked, dried and then packed.Lá chè được hái, phơi khô rồi đóng gói.
4.Động từ có hai tân ngữ (give, send, offer, award): người nhận thường đứng làm chủ ngữ.
- Nam was given a good mark for his speaking test.Nam được điểm cao bài thi nói.
- The prize was awarded to Xuân.Giải thưởng được trao cho Xuân.
Dấu hiệu nhận biết
Thấy những chữ này trong câu là nghĩ ngay tới cấu trúc này.
- by + người làm
- chủ ngữ là đồ vật, sự việc
- sau chỗ trống không có tân ngữ
- yesterday, ago, last…
- already, since, for, so far
- next…, tomorrow
Phân biệt
chủ động và bị động
Chủ động: chủ ngữ tự làm hành động, sau động từ thường có tân ngữ. Bị động: chủ ngữ chịu tác động, động từ là be + V3 và phía sau thường không còn tân ngữ. Mẹo làm bài: chỗ trống mà đằng sau trống trơn hoặc chỉ có by…, trạng từ thời gian thì chọn bị động.
- My mother cleaned the kitchen.Mẹ mình dọn bếp (có tân ngữ the kitchen).
- The kitchen was cleaned by my mother.Bếp được mẹ mình dọn.
was + V-ing và was + V3
Was cleaning là quá khứ tiếp diễn chủ động (chủ ngữ đang làm). Was cleaned là bị động quá khứ đơn. Đề hay đặt hai phương án này cạnh nhau, em xem chủ ngữ có tự làm được hành động không.
- My mother was cleaning the kitchen at 8 a.m.Lúc 8 giờ mẹ mình đang dọn bếp.
- The kitchen was cleaned at 8 a.m.Bếp được dọn lúc 8 giờ.
Bẫy đề thi
Những chỗ đề hay gài và học sinh hay sai.
- 1
The kitchen was cleaning by my mother last Sunday.
The kitchen was cleaned by my mother last Sunday.
Cái bếp không tự dọn được, nên phải là be + V3. Was cleaning là chủ động, đề rất hay cài phương án này.
- 2
The bridge has repaired twice this year.
The bridge has been repaired twice this year.
Bị động hiện tại hoàn thành phải có been: has been + V3. Thiếu been thì nghĩa thành cây cầu tự sửa.
- 3
The letters was sent yesterday.
The letters were sent yesterday.
Be chia theo chủ ngữ mới của câu bị động. The letters số nhiều nên dùng were.
- 4
This letter was wrote by my grandfather in 1975.
This letter was written by my grandfather in 1975.
Sau be phải là V3, không phải V2. Write là động từ bất quy tắc: write – wrote – written, nên bị động là was written.
- 5
Their car was stolen by someone.
Their car was stolen.
Người làm không rõ (someone, people, they) thì bỏ by + O. Câu vẫn đúng ngữ pháp nhưng đề viết lại câu hay coi đây là cách thừa.
- 6
The accident was happened at 6 p.m.
The accident happened at 6 p.m.
Happen, occur, arrive, die, disappear là nội động từ, không có tân ngữ nên không có bị động. Người Việt hay dịch "được/bị" rồi thêm was vào.
