Ngữ pháp tiếng Anh · có trong 20 câu đề chính thức, tham khảo

Mệnh đề quan hệ: công thức, cách dùng và bài tập

Còn gọi là: đại từ quan hệ, who which that whom whose, relative clause, mệnh đề tính ngữ

Mệnh đề quan hệ đứng ngay sau danh từ để nói rõ đó là người hay vật nào. Chọn đại từ theo danh từ đứng trước và vai trò của nó: who cho người làm chủ ngữ, whom cho người làm tân ngữ, which cho vật, whose chỉ sở hữu, that thay được who/which/whom trong mệnh đề không có dấu phẩy.

Công thức Mệnh đề quan hệ

6 dạng, xếp từ hay gặp nhất.

  1. 1

    Who: thay cho người, làm chủ ngữ

    N (người) + who + V + …

    Sau who là động từ luôn, động từ chia theo danh từ đứng trước.

    • The girl who sits next to me is from Huế.Bạn gái ngồi cạnh mình là người Huế.
    • Students who study every day usually do well in the exam.Học sinh nào học đều mỗi ngày thường thi tốt.
  2. 2

    Which: thay cho vật, con vật, sự việc

    N (vật) + which + V + … / N (vật) + which + S + V

    Which làm được cả chủ ngữ lẫn tân ngữ. Khi làm tân ngữ, sau which là một chủ ngữ mới.

    • I lost the phone which my dad gave me.Mình làm mất cái điện thoại bố tặng.
    • Plastic bags which end up in the sea kill many fish.Túi ni lông trôi ra biển giết chết rất nhiều cá.
  3. 3

    Whom: thay cho người, làm tân ngữ

    N (người) + whom + S + V / N (người) + giới từ + whom + S + V

    Sau whom là chủ ngữ mới. Văn nói hay dùng who hoặc bỏ luôn, nhưng ngay sau giới từ thì bắt buộc là whom (to whom, with whom), không dùng who hay that.

    • The teacher whom we met yesterday is very kind.Cô giáo tụi mình gặp hôm qua rất hiền.
    • The man to whom I spoke on the phone was the manager.Người đàn ông mình nói chuyện qua điện thoại là quản lý.
  4. 4

    Whose: chỉ sở hữu

    N (người/vật) + whose + N + V / S + V

    Whose thay cho his, her, its, their. Sau whose luôn là một danh từ không có mạo từ. Dùng được cho cả người và vật.

    • I have a friend whose mother is a doctor.Mình có một người bạn có mẹ là bác sĩ.
    • We visited a village whose houses are all made of wood.Tụi mình đến một ngôi làng mà nhà nào cũng làm bằng gỗ.
  5. 5

    That: thay cho who, which, whom

    N + that + V / N + that + S + V

    Chỉ dùng trong mệnh đề không có dấu phẩy. Bắt buộc dùng that sau so sánh nhất, sau the first/the only, sau all, everything, nothing, và khi danh từ trước gồm cả người lẫn vật.

    • This is the best film that I have ever seen.Đây là bộ phim hay nhất mình từng xem.
    • The boy and his dog that were running in the park looked happy.Cậu bé và con chó đang chạy trong công viên trông rất vui.
  6. 6

    Lượng từ + of which / of whom

    …, some/many/most/all/none/each + of + which/whom + V

    Dạng này hay gặp trong bài điền câu của đề 2025. Sau of chỉ dùng which (vật) hoặc whom (người), luôn có dấu phẩy phía trước.

    • She has three brothers, all of whom live in Hà Nội.Cô ấy có ba anh trai, cả ba đều sống ở Hà Nội.
    • He bought ten books, most of which are about science.Anh ấy mua mười cuốn sách, phần lớn là sách khoa học.

Khi nào dùng?

  1. 1.Nói rõ người hay vật nào đang được nhắc tới, để người nghe không nhầm với người, vật khác.

    • The bike which is parked outside is mine.Cái xe đạp đang dựng ngoài kia là của mình.
  2. 2.Nối hai câu có chung một danh từ thành một câu cho gọn.

    • I know a girl. She can speak four languages. → I know a girl who can speak four languages.Mình biết một bạn gái. Bạn ấy nói được bốn thứ tiếng. → Mình biết một bạn gái nói được bốn thứ tiếng.
    • That is the boy. His father is a pilot. → That is the boy whose father is a pilot.Đó là cậu bé có bố làm phi công.
  3. 3.Thêm thông tin phụ về danh từ đã rõ, đặt giữa hai dấu phẩy (mệnh đề quan hệ không xác định).

    • My grandmother, who is 80, still goes to the market every morning.Bà mình, năm nay 80 tuổi, sáng nào cũng vẫn đi chợ.
  4. 4.Trong bài đọc điền từ, nối một danh từ với cả một mệnh đề mô tả phía sau.

    • The city has opened a new park which is free for everyone.Thành phố vừa mở một công viên mới, ai vào cũng miễn phí.

Dấu hiệu nhận biết

Thấy những chữ này trong câu là nghĩ ngay tới cấu trúc này.

  • who
  • whom
  • which
  • whose
  • that
  • of which
  • of whom

Phân biệt

who và whom

Who làm chủ ngữ nên theo sau là động từ. Whom làm tân ngữ nên theo sau là một chủ ngữ mới. Ngay sau giới từ chỉ dùng whom.

  • The singer who won the contest is only 17.Ca sĩ thắng cuộc thi mới 17 tuổi.
  • The singer whom I like most is Mỹ Tâm.Ca sĩ mình thích nhất là Mỹ Tâm.

which và that

Trong mệnh đề không có dấu phẩy, hai từ thay cho nhau được. Sau dấu phẩy và sau giới từ chỉ dùng which, không dùng that.

  • The book that/which I borrowed is very interesting.Cuốn sách mình mượn rất hay.
  • Đà Lạt, which is in the Central Highlands, is cool all year.Đà Lạt, nằm ở Tây Nguyên, mát quanh năm.

whose và who's

Whose chỉ sở hữu và đi với danh từ. Who's là viết tắt của who is hoặc who has, sau nó là tính từ, V-ing hoặc V3.

  • The boy whose bag was stolen went to the police.Cậu bé bị trộm cặp đã đến đồn công an.
  • The boy who's talking to Lan is my cousin.Cậu bé đang nói chuyện với Lan là em họ mình.

Bẫy đề thi

Những chỗ đề hay gài và học sinh hay sai.

  1. 1

    The man who I talked to him is my uncle.

    The man who I talked to is my uncle.

    Đại từ quan hệ đã thay cho danh từ rồi, không giữ lại him nữa. Đề hay cài lỗi thừa đại từ kiểu này.

  2. 2

    My father, that is a nurse, works at night.

    My father, who is a nurse, works at night.

    Sau dấu phẩy không dùng that. Người thì dùng who.

  3. 3

    The house in that I was born is very old.

    The house in which I was born is very old.

    Sau giới từ chỉ dùng which hoặc whom, không dùng that.

  4. 4

    I met a woman who her son plays for the national team.

    I met a woman whose son plays for the national team.

    Thấy chủ sở hữu (her son) thì dùng whose + danh từ, không dùng who + her.

  5. 5

    The students who lives in this dorm have to be back by 10 p.m.

    The students who live in this dorm have to be back by 10 p.m.

    Động từ sau who chia theo danh từ đứng trước. The students là số nhiều nên dùng live.

  6. 6

    She has two sisters, both of them are teachers.

    She has two sisters, both of whom are teachers.

    Nối hai mệnh đề bằng dấu phẩy thì phải dùng of whom. Viết of them là hai câu dính nhau, thiếu từ nối.

Ôn thi tốt nghiệp THPT

Mệnh đề quan hệ trong đề thi

121/205đề thi tốt nghiệp và đề thi thử 2017–2026 có câu hỏi về cấu trúc này

Trong đề chính thức và đề tham khảo của Bộ, có 20 câu hỏi về cấu trúc này (các năm 2017–2025). Xếp thứ 4 trong các cấu trúc hay thi nhất.

Câu hỏi thật trong đề

  1. Đề tham khảo 2025 · Chọn đáp án đúng

    Sophia the Robot is the latest humanlike robot created by a Hong Kong-based company ______

    • Awhose combined efforts in AI research, engineering, and design have given birth to robots
    • Bsucceeded in bringing robots to life by combining research in AI, engineering, and design
    • Cbrought robots to life thanks to its accomplishments in AI research, engineering, and design
    • Dof which the joint efforts in AI research, engineering, and design in building robots

    Đáp án A. Câu đã đủ chủ ngữ và động từ, chỗ trống cần một mệnh đề bổ nghĩa cho company. Whose combined efforts… have given birth to robots đúng cấu trúc whose + danh từ + động từ, nghĩa là nỗ lực của công ty đó. Hai phương án succeeded/brought là động từ chia thì đứng trơ, làm câu có hai động từ chính. Phương án of which… thiếu hẳn động từ.

  2. Đề chính thức 2025 · Chọn đáp án đúng

    Vietnam International Art Exhibition 2025 – A Landmark Cultural Event Taking place from July 25th to 29th at the International Centre for Exhibition in Hanoi, the Vietnam International Art Exhibition 2025 will showcase over 100 famous galleries ______ are derived from global art capitals alongside Vietnam’s (…) art institutions.

    • Awhich
    • Bwho
    • Cwhom
    • Dwhose

    Đáp án A. Galleries là vật (phòng trưng bày), sau chỗ trống là động từ are derived, nên cần đại từ làm chủ ngữ cho vật: which. Who và whom chỉ dùng cho người, whose phải đi kèm danh từ.

  3. Đề chính thức 2025 · Chọn đáp án đúng

    Some people undertake a process of extensive problem solving, in which information is sought about a series of products, ______

    • Awhen it is similarly evaluated and compared with other products
    • Bthose with similarities to other products will be evaluated and compared carefully
    • Cevery one of them undergoes evaluations and comparisons with similar products
    • Deach of which is evaluated and compared with similar products

    Đáp án D. Cần một mệnh đề nối với a series of products bằng dấu phẩy. Each of which is evaluated là dạng lượng từ + of which, which thay cho products. Các phương án khác là một mệnh đề độc lập dính vào sau dấu phẩy (every one of them…, those with…) nên sai ngữ pháp, còn when không hợp nghĩa vì phía trước không nói về thời gian.

  4. Đề chính thức 2020 · Chọn đáp án đúng

    What is more, “if interns do well, employers would often rather make them full employees than recruit people ______ they don’t know”.

    • Awho
    • Bwhen
    • Cwhere
    • Dwhich

    Đáp án A. People là người, sau chỗ trống là chủ ngữ mới they nên đại từ quan hệ làm tân ngữ: who (văn trang trọng là whom). Which dùng cho vật, when và where chỉ thời gian, nơi chốn.

  5. Đề chính thức 2018 · Chọn đáp án đúng

    In Atlanta, in the US, this has even led to thunderstorms ______ occur in the morning rather than, as is more common, in the afternoon.

    • Awhen
    • Bwhich
    • Cwhat
    • Dwhere

    Đáp án B. Thunderstorms là sự vật, sau chỗ trống là động từ occur nên cần which làm chủ ngữ. When và where là trạng từ quan hệ, không đứng làm chủ ngữ được. What không đứng sau danh từ.

Bài tập mệnh đề quan hệ

9 câu kiểu đề thi, có giải thích.

Athena

Thử xem, mình đợi em.

Câu 1The woman ______ lives next door is a famous chef.

Câu 2That's the student ______ essay won first prize in the competition.

Câu 3Tìm lỗi sai: The smartphone (A) that I bought (B) it last month (C) has stopped (D) working.

Câu 4Tìm lỗi sai: My English teacher, (A) that has taught (B) at our school for (C) twenty years, is retiring (D) next month.

Câu 5Chọn câu gần nghĩa nhất: “The girl is my classmate. Her bike was stolen yesterday.”

Câu 6Chọn câu gần nghĩa nhất: “I have two cousins. Both of them study medicine.”

Câu 7Điền vào chỗ trống: “Every year, thousands of tourists visit Hạ Long Bay. The bay has nearly 2,000 islands, most of ______ are covered with forest.”

Câu 8Điền vào chỗ trống: “Our school has started a green club. Students ______ join the club collect plastic waste every Saturday and sell it to buy new trees.”

Câu 9This is the only problem ______ we haven't solved yet.

Hỏi đáp

Khi nào dùng who, khi nào dùng whom?
Sau chỗ trống là động từ thì dùng who. Sau chỗ trống là một chủ ngữ mới (I, they, my mum…) thì dùng whom, văn nói dùng who cũng được. Ngay sau giới từ thì bắt buộc là whom.
Khi nào không được dùng that?
Không dùng that sau dấu phẩy và ngay sau giới từ. Hai chỗ này phải dùng who, whom hoặc which.
Whose dùng cho vật được không?
Được em nhé. A house whose roof is red vẫn đúng. Văn trang trọng có thể viết the roof of which, nhưng đi thi gặp whose cho vật là bình thường.
Khi nào bắt buộc dùng that?
Sau so sánh nhất, sau the first, the last, the only, sau all, everything, nothing, và khi danh từ trước gồm cả người lẫn vật.

Cập nhật 11/11/2026