Công thức Mệnh đề danh từ
5 dạng, xếp từ hay gặp nhất.
- 1
That + S + V làm tân ngữ
S + think / believe / know / say / hope + (that) + S + V
Dạng hay gặp nhất. Khi mệnh đề đứng sau động từ, that có thể bỏ.
- I think (that) the test will be easy.Mình nghĩ bài kiểm tra sẽ dễ.
- Scientists believe that plastic waste is harming sea turtles.Các nhà khoa học cho rằng rác nhựa đang hại rùa biển.
- My mum said that dinner was ready.Mẹ bảo cơm chín rồi.
- 2
Wh-word + S + V
S + V + what / where / when / why / how / who + S + V
Câu hỏi biến thành một phần của câu, nên bỏ do/does/did và không đảo be. Cuối câu dùng dấu chấm nếu cả câu là câu kể.
- I don't know where she lives.Mình không biết cô ấy sống ở đâu.
- Can you tell me how this app works?Bạn chỉ mình cái app này dùng thế nào được không?
- Nobody understands why he left the team.Không ai hiểu sao cậu ấy rời đội.
- 3
Whether / if + S + V (có… hay không)
S + V + whether / if + S + V (+ or not)
Dùng khi câu hỏi gốc là câu hỏi có/không. Sau động từ dùng được cả whether và if. Đứng đầu câu, sau giới từ, trước to V hoặc ngay trước or not thì chỉ dùng whether.
- I wonder whether it will rain tomorrow.Không biết mai có mưa không.
- We're talking about whether we should go camping.Tụi mình đang bàn có nên đi cắm trại không.
- 4
Mệnh đề danh từ làm chủ ngữ
That / Whether / What + S + V + V (số ít) … = It + be + adj + that + S + V
Khi đứng đầu câu làm chủ ngữ, không được bỏ that. Cả mệnh đề tính là một chủ ngữ số ít. Văn nói thường dùng dạng It is… that cho gọn.
- That he passed the exam surprised everyone.Chuyện cậu ấy thi đỗ làm ai cũng bất ngờ.
- What you said is true.Điều bạn nói là đúng.
- It is clear that we need more trees in the city.Rõ ràng là thành phố cần thêm cây xanh.
- 5
Whoever / whatever (bất cứ ai, bất cứ thứ gì)
Whoever + V … + V chính / S + V + whatever + S + V
Whoever là bất cứ ai, whatever là bất cứ thứ gì. Gặp nhiều trong câu đề nghị, quy định.
- Whoever finishes first can leave early.Ai làm xong trước thì được về sớm.
- You can order whatever you like.Em muốn gọi gì thì gọi.
Khi nào dùng?
1.Nói ý kiến, niềm tin, lời kể (think, believe, say, know + that).
- I hope that our team wins the final.Mình mong đội mình thắng trận chung kết.
2.Hỏi lịch sự hoặc nói điều mình không biết (Do you know…, Can you tell me…, I wonder…).
- Do you know what time the library closes?Bạn có biết thư viện mấy giờ đóng cửa không?
3.Đứng sau giới từ hoặc tính từ (about, on, sure, worried…).
- It depends on how much money we have.Còn tùy tụi mình có bao nhiêu tiền.
- I'm not sure whether I locked the door.Mình không chắc đã khóa cửa chưa.
4.Làm chủ ngữ của cả câu, thường thấy trong văn viết và bài đọc.
- What worries me most is the exam next month.Điều mình lo nhất là kỳ thi tháng sau.
Dấu hiệu nhận biết
Thấy những chữ này trong câu là nghĩ ngay tới cấu trúc này.
- think / believe / know + that
- I wonder
- Do you know…
- Can you tell me…
- whether… or not
- It is + adj + that
- depend on
- sure / not sure
Phân biệt
what và that
What đã chứa sẵn nghĩa “điều mà, cái mà”, nên mệnh đề sau nó thiếu tân ngữ hoặc chủ ngữ (what he said). That chỉ là từ nối, không mang nghĩa, nên mệnh đề sau nó phải đủ thành phần (that he was ill).
- What he said was true.Điều anh ấy nói là thật (said thiếu tân ngữ, what lấp vào).
- That he was ill was true.Chuyện anh ấy ốm là thật (he was ill đã đủ ý).
whether và if
Cùng nghĩa “có… hay không” khi đứng sau động từ. Đầu câu, sau giới từ, trước to V và ngay trước or not thì chỉ whether đúng. Đi thi phân vân cứ chọn whether.
- Whether he comes or not doesn't matter.Cậu ấy có đến hay không cũng chẳng sao.
- She asked me if I was free.Cô ấy hỏi mình có rảnh không.
Mệnh đề danh từ với that và Mệnh đề quan hệ với that
That trong mệnh đề quan hệ đứng sau một danh từ và thay cho danh từ đó (the book that I bought). That trong mệnh đề danh từ đứng sau động từ hoặc đầu câu, không thay cho danh từ nào (I know that he is right).
- The phone that I bought is broken.Cái điện thoại mình mua bị hỏng rồi (that thay cho the phone).
- I know that the phone is broken.Mình biết là cái điện thoại hỏng rồi.
Bẫy đề thi
Những chỗ đề hay gài và học sinh hay sai.
- 1
I don't know where does she live.
I don't know where she lives.
Trong mệnh đề danh từ, giữ trật tự câu kể S + V. Bỏ does và chia lại động từ: she lives.
- 2
Can you tell me what time is it?
Can you tell me what time it is?
Không đảo be trong mệnh đề danh từ. Dấu chấm hỏi ở cuối là của câu Can you tell me…, không phải của mệnh đề.
- 3
What she told me were true.
What she told me was true.
Cả mệnh đề danh từ làm chủ ngữ tính là số ít, động từ chia số ít.
- 4
If he will come is not certain.
Whether he will come is not certain.
Mệnh đề đứng đầu câu làm chủ ngữ thì chỉ dùng whether, không dùng if.
- 5
She will win the prize is certain.
That she will win the prize is certain. / It is certain that she will win the prize.
Khi mệnh đề làm chủ ngữ ở đầu câu thì không được bỏ that.
- 6
The thing what I need is a good night's sleep.
What I need is a good night's sleep. / The thing that I need is a good night's sleep.
What đã mang nghĩa “cái mà”, không đứng sau danh từ. Sau danh từ thì dùng that hoặc which.
