Công thức Câu hỏi gián tiếp
4 dạng, xếp từ hay gặp nhất.
- 1
Câu hỏi có từ để hỏi (wh-)
Do you know / Could you tell me / Can you tell me + wh- + S + V?
Từ để hỏi giữ nguyên, sau đó là chủ ngữ rồi đến động từ. Bỏ do/does/did và chia động từ theo chủ ngữ như câu kể.
- Could you tell me where the bus station is?Anh có thể chỉ giúp em bến xe buýt ở đâu không ạ?
- Do you know what time the film starts?Cậu có biết mấy giờ phim bắt đầu không?
- Can you tell me how much this phone costs?Chị cho em hỏi chiếc điện thoại này giá bao nhiêu ạ?
- 2
Câu hỏi Yes/No
Do you know / Could you tell me / I wonder + if / whether + S + V
Câu hỏi Yes/No không có từ để hỏi, nên phải thêm if hoặc whether. Hai từ này cùng nghĩa “liệu… có… không”.
- Do you know if the library is open on Sundays?Cậu có biết thư viện có mở cửa chủ nhật không?
- I wonder whether my parents will let me go camping.Không biết bố mẹ có cho mình đi cắm trại không nữa.
- Could you tell me if there is a pharmacy near here?Cô cho cháu hỏi gần đây có hiệu thuốc nào không ạ?
- 3
Câu kể chứa câu hỏi gián tiếp
I don't know / I'm not sure / I wonder / I have no idea + wh- / if / whether + S + V.
Khi cụm mở đầu là câu kể thì cả câu kết thúc bằng dấu chấm, không dùng dấu hỏi.
- I don't know why she is angry with me.Mình không biết sao cô ấy giận mình.
- I'm not sure whether Nam has finished his project.Mình không chắc Nam đã làm xong dự án chưa.
- 4
Từ để hỏi / whether + to V
S + know / decide / wonder / ask / tell sb + wh- / whether + to V
Khi chủ ngữ hai vế là một, có thể rút gọn thành wh- + to V. Với câu Yes/No chỉ dùng whether + to V, không dùng if + to V.
- I don't know what to say to her.Mình không biết nên nói gì với cô ấy.
- She can't decide whether to study abroad or stay in Vietnam.Cô ấy chưa quyết được nên đi du học hay ở lại Việt Nam.
- Can you show me how to use this app?Cậu chỉ mình cách dùng ứng dụng này được không?
Khi nào dùng?
1.Hỏi lịch sự, nhất là với người lạ, thầy cô, người lớn tuổi: hỏi đường, hỏi giá, hỏi giờ.
- Excuse me, could you tell me which bus goes to the city centre?Xin lỗi, chú cho cháu hỏi xe buýt nào đi vào trung tâm ạ?
2.Nói điều mình chưa biết, đang băn khoăn, không trực tiếp hỏi ai.
- I wonder who will win the school football tournament this year.Không biết năm nay đội nào vô địch giải bóng đá của trường.
3.Hỏi xin lời khuyên, cách làm, bằng wh- + to V.
- Do you know where to buy cheap second-hand books?Cậu có biết mua sách cũ rẻ ở đâu không?
4.Chọn câu đúng trong đề: tìm phương án có trật tự S + V sau từ để hỏi và không còn do/does/did.
- Where does he work? → Do you know where he works?Anh ấy làm ở đâu? → Cậu có biết anh ấy làm ở đâu không?
Dấu hiệu nhận biết
Thấy những chữ này trong câu là nghĩ ngay tới cấu trúc này.
- Do you know…
- Could you tell me…
- Can you tell me…
- I wonder…
- I don't know / I'm not sure…
- I have no idea…
- Would you mind telling me…
Phân biệt
Câu hỏi gián tiếp và Câu tường thuật câu hỏi
Cả hai đều đổi trật tự thành S + V. Câu hỏi gián tiếp là mình đang hỏi ngay lúc nói, cụm mở đầu ở hiện tại, nên không lùi thì. Câu tường thuật kể lại câu hỏi của người khác với asked, wanted to know, nên phải lùi thì.
- Do you know where Lan lives?Cậu có biết Lan sống ở đâu không? (hỏi ngay bây giờ, giữ thì hiện tại)
- Minh asked me where Lan lived.Minh hỏi mình Lan sống ở đâu. (kể lại, lùi thì)
if và whether
Trong câu hỏi gián tiếp thông thường, if và whether thay nhau được. Chỉ dùng whether khi đi với to V (whether to go), ngay sau giới từ (about whether), và trong cụm whether or not.
- I'm not sure if / whether he will come.Mình không chắc anh ấy có đến không.
- We talked about whether to buy a new laptop.Tụi mình bàn xem có nên mua laptop mới không.
Bẫy đề thi
Những chỗ đề hay gài và học sinh hay sai.
- 1
Do you know where is the station?
Do you know where the station is?
Phần sau từ để hỏi là câu kể nên chủ ngữ đứng trước động từ: the station is.
- 2
Can you tell me what time does the film start?
Can you tell me what time the film starts?
Bỏ does và chia động từ theo chủ ngữ số ít: starts. Đề rất hay cài phương án còn giữ does.
- 3
Could you tell me is there a bank near here?
Could you tell me if there is a bank near here?
Câu hỏi Yes/No phải thêm if hoặc whether, rồi đưa về trật tự câu kể: there is.
- 4
I wonder where she bought that dress?
I wonder where she bought that dress.
I wonder là câu kể, nên cuối câu dùng dấu chấm. Chỉ dùng dấu hỏi khi cụm mở đầu là câu hỏi (Do you know…?).
- 5
I can't decide if to go to the party.
I can't decide whether to go to the party.
Trước to V chỉ dùng whether, không dùng if.
- 6
Do you know who did break the window?
Do you know who broke the window?
Who là chủ ngữ của câu hỏi gốc (Who broke the window?), nên trật tự giữ nguyên, chỉ cần chia động từ bình thường. Không thêm did.
