Công thức Rút gọn mệnh đề trạng ngữ
6 dạng, xếp từ hay gặp nhất.
- 1
V-ing: chủ động, xảy ra cùng lúc hoặc chỉ lý do
V-ing…, S + V
Dùng khi chủ ngữ của câu tự làm hành động đó. Hay thay cho when, while, because, as. Phủ định thì thêm not phía trước: Not knowing…
- Walking along the beach, we saw a group of dolphins.Đang đi dạo trên bãi biển thì tụi mình thấy một đàn cá heo (= While we were walking…).
- Feeling tired, Lan went to bed early.Thấy mệt nên Lan đi ngủ sớm (= Because she felt tired…).
- Not knowing the way, the tourists asked a policeman for help.Không biết đường nên mấy du khách hỏi chú cảnh sát.
- 2
V3/ed: bị động
V3/ed…, S + V
Dùng khi chủ ngữ của câu bị (được) tác động. Thay cho mệnh đề bị động kiểu Because it was…, When it is…
- Built in 1911, the Hà Nội Opera House is over a hundred years old.Được xây năm 1911, Nhà hát Lớn Hà Nội đã hơn trăm tuổi.
- Shocked by the news, she couldn't say a word.Sốc vì tin đó, cô ấy không nói được câu nào.
- Equipped with a good camera, this phone takes great photos at night.Có camera tốt nên chiếc điện thoại này chụp đêm rất đẹp.
- 3
Having + V3: chủ động, xảy ra trước
Having + V3/ed…, S + V
Nhấn mạnh việc thứ nhất xong rồi mới đến việc thứ hai. Hay thay cho After + S + had V3. Đây là dạng đề chính thức hỏi nhiều nhất.
- Having finished her homework, Mai went out to play badminton.Làm xong bài tập, Mai ra ngoài chơi cầu lông.
- Having lived in Đà Nẵng for ten years, my uncle knows the city very well.Sống ở Đà Nẵng mười năm rồi nên chú mình rất rành thành phố.
- 4
Having been + V3: bị động, xảy ra trước
Having been + V3/ed…, S + V
Chủ ngữ bị tác động trước, rồi mới làm việc ở mệnh đề chính. Trong văn ngắn gọn người ta hay rút luôn thành V3.
- Having been told off by the teacher, Nam stopped talking.Bị cô nhắc rồi nên Nam thôi nói chuyện.
- Having been invited to the wedding, we had to buy a gift.Đã được mời dự đám cưới nên tụi mình phải mua quà.
- 5
Giữ liên từ + V-ing / V3
When / While / After / Before / Since + V-ing…; Although / If / Unless / Once / When + V3…
Muốn nghĩa rõ hơn thì giữ liên từ, chỉ bỏ chủ ngữ và be. Riêng before, after, since đi với V-ing (vì chúng cũng là giới từ). Although, if, unless, once, when hay đi với V3 khi nghĩa bị động.
- Before leaving the house, always check that the gas is off.Trước khi ra khỏi nhà nhớ kiểm tra đã khóa ga chưa.
- While doing the washing-up, he broke a plate.Đang rửa bát thì cậu ấy làm vỡ cái đĩa.
- If kept in the fridge, the cake will stay fresh for three days.Nếu để trong tủ lạnh, bánh sẽ tươi được ba ngày.
- 6
V-ing cuối câu: chỉ kết quả
S + V…, V-ing (causing / leading to / resulting in…)
Vế sau dấu phẩy là hệ quả của cả vế trước, thay cho …, and this causes… hay …, which causes… Đề 2024 hỏi đúng dạng này.
- The storm hit the coast last night, destroying hundreds of houses.Cơn bão đổ bộ vào bờ biển đêm qua, làm sập hàng trăm ngôi nhà.
- Many young people stay up late on their phones, causing sleep problems.Nhiều bạn trẻ thức khuya dùng điện thoại, gây ra các vấn đề về giấc ngủ.
Khi nào dùng?
1.Chỉ thời gian: hai việc xảy ra cùng lúc (V-ing) hoặc nối tiếp nhau (Having V3).
- Opening the door, she found a big box on the floor.Mở cửa ra, cô ấy thấy một cái hộp to trên sàn.
- Having checked in, we went straight to the beach.Nhận phòng xong, tụi mình ra biển luôn.
2.Chỉ lý do, thay cho because, as, since.
- Being the eldest child, Hoa often looks after her little brothers.Là con cả nên Hoa hay trông các em.
3.Chỉ kết quả, đặt cuối câu sau dấu phẩy.
- Factories pour waste into the river, killing thousands of fish.Nhà máy xả thải xuống sông, làm chết hàng nghìn con cá.
4.Chỉ điều kiện hoặc nhượng bộ, thường giữ lại if, unless, although.
- Although injured, the striker kept playing until the end of the match.Dù bị chấn thương, tiền đạo đó vẫn đá đến hết trận.
5.Viết lại câu trong đề: hai câu cùng chủ ngữ, câu đầu xảy ra trước → gộp bằng Having + V3.
- He passed the exam. He celebrated with his friends. → Having passed the exam, he celebrated with his friends.Cậu ấy thi đỗ rồi ăn mừng với bạn bè.
Dấu hiệu nhận biết
Thấy những chữ này trong câu là nghĩ ngay tới cấu trúc này.
- dấu phẩy sau cụm V-ing / V3 đầu câu
- having + V3
- after / before / while / when + V-ing
- causing / leading to / resulting in cuối câu
- although / if / unless + V3
Phân biệt
V-ing và V3/ed
Hỏi chủ ngữ sau dấu phẩy tự làm hay bị làm. Tự làm (the students read…) thì V-ing. Bị làm (the book was written…) thì V3.
- Reading the letter, my mum started to cry.Đọc lá thư, mẹ mình bật khóc (mẹ tự đọc).
- Written in simple English, the book is easy to read.Được viết bằng tiếng Anh đơn giản nên cuốn sách dễ đọc (sách bị viết).
V-ing và Having + V3
V-ing dùng khi hai việc gần như cùng lúc hoặc liền nhau. Having V3 nhấn mạnh việc đầu đã xong hẳn, nhất là khi việc đó kéo dài (học mấy năm, đọc đi đọc lại…).
- Hearing a strange noise, he turned around.Nghe tiếng lạ, cậu ấy quay lại (gần như cùng lúc).
- Having worked there for five years, she knows everyone.Làm ở đó năm năm rồi nên cô ấy quen hết mọi người.
Rút gọn mệnh đề trạng ngữ và Rút gọn mệnh đề quan hệ
Mệnh đề trạng ngữ rút gọn thường đứng đầu hoặc cuối câu, cách bằng dấu phẩy, và ngầm chủ ngữ là chủ ngữ mệnh đề chính. Mệnh đề quan hệ rút gọn đứng ngay sau danh từ nó bổ nghĩa.
- Built in 1911, the Opera House is a symbol of Hà Nội.Trạng ngữ đầu câu, bổ nghĩa cho chủ ngữ the Opera House.
- The bridge built last year is already damaged.Mệnh đề quan hệ rút gọn, đứng ngay sau the bridge.
Bẫy đề thi
Những chỗ đề hay gài và học sinh hay sai.
- 1
Walking to school, the rain started.
Walking to school, I got caught in the rain.
Người đi bộ là I, không phải the rain. Chủ ngữ sau dấu phẩy phải là người làm hành động V-ing. Đề rất hay cài phương án đổi chủ ngữ kiểu này.
- 2
Writing in 1960, the novel is still popular today.
Written in 1960, the novel is still popular today.
Cuốn tiểu thuyết bị (được) viết, nên phải dùng V3 written.
- 3
Have read the book twice, I understood the story.
Having read the book twice, I understood the story.
Mệnh đề rút gọn không có chủ ngữ nên không dùng have + V3 được, phải là Having + V3. Đây là bẫy trong đề chính thức 2021.
- 4
Having invited to the party, she bought a new dress.
Having been invited to the party, she bought a new dress.
Cô ấy được mời, nghĩa bị động, nên phải có been. Having invited nghĩa là cô ấy đi mời người khác.
- 5
Raining heavily, we stayed at home.
Because it was raining heavily, we stayed at home.
Hai vế khác chủ ngữ (it và we) thì không rút gọn được, cứ giữ nguyên mệnh đề đầy đủ.
- 6
Air pollution is getting worse, caused health problems.
Air pollution is getting worse, causing health problems.
Ô nhiễm tự gây ra vấn đề sức khỏe, nghĩa chủ động, nên cuối câu dùng V-ing causing.
