Ngữ pháp tiếng Anh

Mệnh đề trạng ngữ chỉ thời gian: công thức, cách dùng và bài tập

Còn gọi là: liên từ chỉ thời gian, as soon as, once, until, by the time, mệnh đề thời gian, adverbial clause of time

Mệnh đề trạng ngữ chỉ thời gian bắt đầu bằng when, while, as soon as, once, until, before, after, by the time, since… và cho biết việc chính xảy ra lúc nào. Quy tắc quan trọng nhất: nói về tương lai thì vế liên từ dùng hiện tại (không dùng will). By the time + quá khứ đơn thì vế chính dùng quá khứ hoàn thành, by the time + hiện tại đơn thì vế chính dùng tương lai hoàn thành.

Công thức Mệnh đề trạng ngữ chỉ thời gian

5 dạng, xếp từ hay gặp nhất.

  1. 1

    Nói về tương lai

    When / As soon as / Once / Until / Before / After + S + V (hiện tại đơn / hiện tại hoàn thành), S + will + V

    Vế liên từ dùng hiện tại đơn, hoặc hiện tại hoàn thành để nhấn mạnh việc đã xong. Vế chính mới dùng will, mệnh lệnh, can, be going to.

    • As soon as I get my exam results, I'll text you.Có điểm thi là mình nhắn bạn liền.
    • Once you have finished your homework, you can play games.Làm xong bài tập rồi thì con được chơi game.
    • We won't start the meeting until everyone arrives.Chưa đủ người thì tụi mình chưa họp.
  2. 2

    By the time

    By the time + S + V2/ed, S + had + V3 · By the time + S + V (hiện tại), S + will have + V3

    By the time nghĩa là trước lúc, tính tới lúc. Việc ở vế chính đã xong trước mốc đó nên dùng thì hoàn thành: quá khứ hoàn thành cho chuyện đã qua, tương lai hoàn thành cho chuyện sắp tới.

    • By the time we got to the cinema, the film had started.Lúc tụi mình tới rạp thì phim đã chiếu rồi.
    • By the time you come back, I will have cleaned the house.Lúc bạn về là mình dọn nhà xong rồi.
  3. 3

    When / While / As trong quá khứ

    S + was/were + V-ing + when + S + V2/ed · While / As + S + was/were + V-ing, S + V2/ed

    When thường đi với hành động ngắn xen vào. While và as đi với hành động đang kéo dài. Hai việc cùng diễn ra song song thì cả hai vế đều có thể dùng quá khứ tiếp diễn với while.

    • I was taking a shower when the doorbell rang.Mình đang tắm thì chuông cửa kêu.
    • While my mum was cooking, my dad was watching the news.Trong lúc mẹ nấu ăn thì bố xem thời sự.
  4. 4

    Since

    S + have/has + V3 + since + S + V2/ed

    Since là kể từ khi. Vế since chia quá khứ đơn (mốc bắt đầu), vế chính chia hiện tại hoàn thành.

    • She has worn glasses since she was in grade 8.Bạn ấy đeo kính từ hồi lớp 8.
    • We haven't seen each other since we left primary school.Tụi mình không gặp nhau từ hồi hết tiểu học.
  5. 5

    Before / After

    After + S + had + V3, S + V2/ed · Before + S + V2/ed, S + had + V3

    Before và after đã cho biết thứ tự nên quá khứ đơn ở cả hai vế cũng đúng. Đề hay ra dạng có quá khứ hoàn thành cho việc xảy ra trước.

    • After she had read the instructions, she started the experiment.Đọc xong hướng dẫn rồi bạn ấy mới làm thí nghiệm.
    • Before the storm came, the farmers had harvested their rice.Trước khi bão đến, bà con đã gặt xong lúa.

Khi nào dùng?

  1. 1.Nói hai việc xảy ra liền nhau: as soon as, once, the moment (that).

    • The moment the teacher walked in, the class went quiet.Cô giáo vừa bước vào là cả lớp im lặng.
  2. 2.Nói việc kéo dài tới một mốc rồi mới dừng hoặc mới bắt đầu: until / till, not… until.

    • Stay indoors until the rain stops.Ở trong nhà tới khi tạnh mưa nhé.
    • He didn't go to bed until he finished the essay.Viết xong bài luận cậu ấy mới đi ngủ.
  3. 3.Nói việc đã hoàn thành trước một mốc: by the time.

    • By the time the firefighters arrived, the fire had spread to the next house.Lúc lính cứu hỏa tới thì lửa đã lan sang nhà bên.
  4. 4.Nói việc lặp lại mỗi lần một điều gì đó xảy ra: whenever, every time.

    • Whenever I feel stressed, I go for a walk in the park.Hễ thấy căng thẳng là mình đi dạo công viên.

Dấu hiệu nhận biết

Thấy những chữ này trong câu là nghĩ ngay tới cấu trúc này.

  • when / while / as
  • as soon as / once / the moment
  • until / till
  • before / after
  • by the time
  • since / whenever

Phân biệt

until và by the time

Until nói việc kéo dài liên tục tới mốc đó mới dừng (wait until 6). By the time nói việc đã xong trước hoặc đúng lúc mốc đó, nên vế chính hay dùng thì hoàn thành.

  • I waited until he arrived.Mình đợi tới khi anh ấy tới.
  • By the time he arrived, I had left.Lúc anh ấy tới thì mình đã đi rồi.

when và while

When hay đi với hành động ngắn, xảy ra một lần (when the phone rang). While đi với hành động đang kéo dài (while I was cooking). Đề hay cho while + quá khứ đơn hành động ngắn để bẫy.

  • While I was walking home, I saw an accident.Lúc đang đi bộ về nhà thì mình thấy một vụ tai nạn.

Bẫy đề thi

Những chỗ đề hay gài và học sinh hay sai.

  1. 1

    As soon as I will finish the test, I will hand it in.

    As soon as I finish the test, I will hand it in.

    Vế liên từ thời gian không dùng will, dù nghĩa là tương lai. Dùng hiện tại đơn thay.

  2. 2

    By the time we arrived, the train left.

    By the time we arrived, the train had left.

    By the time + quá khứ đơn thì vế chính dùng quá khứ hoàn thành, vì tàu đã chạy trước lúc mình tới.

  3. 3

    By the time you get there, the shop will close.

    By the time you get there, the shop will have closed.

    By the time + hiện tại đơn (chuyện tương lai) thì vế chính dùng tương lai hoàn thành will have + V3.

  4. 4

    I have learned English since I am six.

    I have learned English since I was six.

    Vế sau since là mốc trong quá khứ nên chia quá khứ đơn.

  5. 5

    She won't leave until she will see the doctor.

    She won't leave until she sees the doctor.

    Until cũng là liên từ thời gian, nên vế sau dùng hiện tại đơn, không dùng will.

Ôn thi tốt nghiệp THPT

Mệnh đề trạng ngữ chỉ thời gian trong đề thi

11/205đề thi tốt nghiệp và đề thi thử 2017–2026 có câu hỏi về cấu trúc này

Đề chính thức chưa hỏi trực tiếp, nhưng đề thi thử vẫn hay ra.

Bài tập mệnh đề trạng ngữ chỉ thời gian

9 câu kiểu đề thi, có giải thích.

Athena

Thử xem, mình đợi em.

Câu 1I'll lend you my notes as soon as I ______ them.

Câu 2By the time the ambulance arrived, the injured man ______ to hospital by a passer-by.

Câu 3My grandmother has lived in this village ______ she got married.

Câu 4Tìm lỗi sai: (A) When my sister (B) will graduate next year, my parents (C) are going to (D) throw a big party.

Câu 5Tìm lỗi sai: By the time (A) we reached the top of the mountain, the sun (B) has already (C) set and it was (D) getting dark.

Câu 6Chọn câu gần nghĩa nhất: “Tom finished his homework. Then he went out to play football.”

Câu 7Điền vào chỗ trống: Mai is saving money for a new bike. She puts some money in her piggy bank every week. By the time summer comes, she ______ enough to buy it.

Câu 8Điền vào chỗ trống: Scientists warn that the coral reefs near Nha Trang are in danger. ______ the water gets too warm, the coral turns white and can die. Local groups now check the water temperature every day.

Câu 9Điền vào chỗ trống: Last night there was a big storm in our area. ______ I was doing my homework, all the lights suddenly went out. I had to finish it by candlelight.

Hỏi đáp

Sau as soon as dùng thì gì?
Nói về tương lai thì sau as soon as dùng hiện tại đơn hoặc hiện tại hoàn thành, vế chính dùng will. Nói về quá khứ thì cả hai vế dùng quá khứ đơn.
By the time chia thì gì?
By the time + quá khứ đơn thì vế chính dùng quá khứ hoàn thành. By the time + hiện tại đơn thì vế chính dùng tương lai hoàn thành (will have V3).
Sau until có dùng will không?
Không. Until là liên từ thời gian nên vế sau dùng hiện tại đơn: I'll wait until you come.

Cập nhật 11/11/2026