Ngữ pháp tiếng Anh · có trong 9 câu đề chính thức, tham khảo

Phối hợp thì: công thức với when, while, since, by the time và bài tập

Còn gọi là: sự phối hợp thì, hòa hợp thì, chia thì với when while, thì trong mệnh đề thời gian

Phối hợp thì là cách chia thì cho hai vế trong một câu có when, while, since, before, after, by the time, as soon as. Quy tắc hay thi nhất: hành động đang diễn ra thì dùng quá khứ tiếp diễn, hành động xen vào dùng quá khứ đơn; since + quá khứ đơn thì vế kia dùng hiện tại hoàn thành; mệnh đề thời gian nói về tương lai thì dùng hiện tại, không dùng will.

Công thức Phối hợp thì

5 dạng, xếp từ hay gặp nhất.

  1. 1

    Hành động đang diễn ra thì có việc khác xen vào

    When + S + V2/ed, S + was/were + V-ing S + was/were + V-ing + when + S + V2/ed

    Việc dài (đang xem, đang học) chia quá khứ tiếp diễn. Việc ngắn chen ngang (đến, gọi, reo) chia quá khứ đơn. Dạng này xuất hiện trong đề chính thức gần như năm nào cũng có.

    • When Mum came home, I was doing my homework.Lúc mẹ về, mình đang làm bài tập.
    • We were playing football when it started to rain.Tụi mình đang đá bóng thì trời đổ mưa.
    • My phone rang while the teacher was explaining the lesson.Điện thoại mình reo đúng lúc cô đang giảng bài.
  2. 2

    Hai hành động cùng diễn ra song song

    While + S + was/were + V-ing, S + was/were + V-ing

    Hai việc kéo dài cùng lúc trong quá khứ thì cả hai vế đều chia quá khứ tiếp diễn. While thường đứng trước việc kéo dài.

    • While Dad was cooking dinner, my sister was setting the table.Trong lúc bố nấu cơm thì em gái mình dọn bàn.
    • I was listening to music while I was waiting for the bus.Mình nghe nhạc trong lúc chờ xe buýt.
  3. 3

    Since: từ khi một mốc trong quá khứ

    S + have/has + V3 (have/has been V-ing) + since + S + V2/ed

    Vế since chia quá khứ đơn (mốc bắt đầu). Vế chính chia hiện tại hoàn thành hoặc hiện tại hoàn thành tiếp diễn vì việc kéo dài đến bây giờ.

    • I have known Hà since we were in grade 6.Mình quen Hà từ hồi lớp 6.
    • She has been learning the piano since she was five.Bạn ấy học piano từ năm năm tuổi.
  4. 4

    Việc xảy ra trước một việc khác trong quá khứ

    After + S + had V3, S + V2/ed Before / By the time + S + V2/ed, S + had V3

    Việc xong trước chia quá khứ hoàn thành, việc sau chia quá khứ đơn. Với after và before, nghĩa đã rõ nên có thể dùng quá khứ đơn cho cả hai vế, nhưng với by the time thì vế chính phải là had V3.

    • By the time we arrived at the cinema, the film had started.Lúc tụi mình tới rạp thì phim đã chiếu rồi.
    • After she had finished her exam, she went out with her friends.Thi xong, bạn ấy đi chơi với bạn bè.
    • The train had left before we got to the station.Tàu đã chạy trước khi tụi mình tới ga.
  5. 5

    Mệnh đề thời gian nói về tương lai

    When / As soon as / Before / After / Until + S + V (hiện tại), S + will + V By the time + S + V (hiện tại), S + will have V3

    Trong mệnh đề thời gian, dù nói về tương lai vẫn dùng hiện tại đơn (hoặc hiện tại hoàn thành), không dùng will. Có by the time nói về tương lai thì vế chính thường là tương lai hoàn thành.

    • I will call you as soon as I get home.Về đến nhà là mình gọi cậu ngay.
    • By the time you wake up, I will have left for the airport.Lúc cậu dậy thì mình đã ra sân bay rồi.
    • We won't start until everyone has arrived.Mọi người đến đủ thì mình mới bắt đầu.

Khi nào dùng?

  1. 1.Kể chuyện quá khứ: một việc đang diễn ra thì bị một việc khác cắt ngang.

    • I was crossing the road when I saw my old teacher.Mình đang qua đường thì thấy thầy giáo cũ.
  2. 2.Nói hai việc trong quá khứ, việc nào xong trước.

    • When I got to class, the test had already begun.Lúc mình vào lớp thì bài kiểm tra đã bắt đầu rồi.
  3. 3.Nói việc kéo dài từ một mốc quá khứ đến nay.

    • Things have changed a lot since we moved to Đà Nẵng.Từ hồi chuyển vào Đà Nẵng, mọi thứ đã khác nhiều.
  4. 4.Hứa hẹn, kế hoạch tương lai gắn với một mốc thời gian.

    • After I finish grade 12, I will take a gap year.Học xong lớp 12, mình sẽ nghỉ một năm.

Dấu hiệu nhận biết

Thấy những chữ này trong câu là nghĩ ngay tới cấu trúc này.

  • when
  • while
  • since
  • by the time
  • as soon as
  • before
  • after
  • until

Phân biệt

when + quá khứ đơn và while + quá khứ tiếp diễn

When thường đi với việc ngắn chen ngang (quá khứ đơn). While thường đi với việc đang kéo dài (quá khứ tiếp diễn). Đề hay cho vế còn lại rồi bắt em chọn thì cho vế kia.

  • When the lights went out, we were watching TV.Lúc mất điện, cả nhà đang xem TV.
  • While we were watching TV, the lights went out.Đang xem TV thì mất điện.

When I arrived, she left. và When I arrived, she had left.

Quá khứ đơn ở cả hai vế: mình đến xong thì cô ấy mới đi (hai việc nối tiếp). Had left: lúc mình đến thì cô ấy đã đi trước rồi, không gặp nhau.

  • When the bell rang, the students left the room.Chuông reo thì học sinh ra khỏi phòng.
  • When I arrived at the party, most guests had left.Lúc mình tới bữa tiệc thì phần lớn khách đã về rồi.

Bẫy đề thi

Những chỗ đề hay gài và học sinh hay sai.

  1. 1

    When I came, he watched a football match on TV.

    When I came, he was watching a football match on TV.

    Việc xem đang diễn ra lúc mình đến, nên phải dùng quá khứ tiếp diễn. Quá khứ đơn nghĩa là mình đến rồi anh ấy mới bắt đầu xem.

  2. 2

    I will call you as soon as I will get home.

    I will call you as soon as I get home.

    Mệnh đề sau as soon as, when, before, after, until không dùng will, dù nghĩa là tương lai.

  3. 3

    They have lived here since they have got married.

    They have lived here since they got married.

    Sau since chỉ mốc trong quá khứ thì dùng quá khứ đơn, không dùng hiện tại hoàn thành.

  4. 4

    By the time we arrived, the film started.

    By the time we arrived, the film had started.

    By the time + quá khứ đơn thì vế chính phải là quá khứ hoàn thành (đã xảy ra trước mốc đó).

  5. 5

    By the time you come back, I will finish the report.

    By the time you come back, I will have finished the report.

    By the time nói về tương lai thì vế chính dùng tương lai hoàn thành: xong trước mốc đó.

Ôn thi tốt nghiệp THPT

Phối hợp thì trong đề thi

37/205đề thi tốt nghiệp và đề thi thử 2017–2026 có câu hỏi về cấu trúc này

Trong đề chính thức và đề tham khảo của Bộ, có 9 câu hỏi về cấu trúc này (các năm 2019, 2021–2024). Xếp thứ 26 trong các cấu trúc hay thi nhất.

Câu hỏi thật trong đề

  1. Đề chính thức 2024 · Chọn đáp án đúng

    When I came to his house, he ______ a football match on TV.

    • Ais watching
    • Bhas watched
    • Cwas watching
    • Dwatches

    Đáp án C. Vế when chia quá khứ đơn (came), là việc chen ngang. Lúc đó anh ấy đang xem trận bóng, việc kéo dài, nên chia quá khứ tiếp diễn was watching. Is watching và watches là hiện tại, không hợp với came. Has watched là hiện tại hoàn thành, cũng không ghép với mốc quá khứ.

  2. Đề chính thức 2022 · Chọn đáp án đúng

    They have been living here since they ______ married.

    • Agot
    • Bis getting
    • Cget
    • Dwill get

    Đáp án A. Vế chính là hiện tại hoàn thành tiếp diễn (have been living), vế since chỉ mốc bắt đầu trong quá khứ nên chia quá khứ đơn: since they got married. Is getting sai cả chủ ngữ số nhiều lẫn thì, get và will get không phải mốc quá khứ.

  3. Đề chính thức 2021 · Chọn đáp án đúng

    The students ______ the topic when the bell rang.

    • Adiscuss
    • Bwere discussing
    • Chave discussed
    • Dare discussing

    Đáp án B. Chuông reo (rang, quá khứ đơn) là việc chen ngang, lúc đó học sinh đang thảo luận, nên chia quá khứ tiếp diễn were discussing. Discuss và are discussing là hiện tại, have discussed là hiện tại hoàn thành, đều không ghép được với rang.

Bài tập phối hợp thì

9 câu kiểu đề thi, có giải thích.

Athena

Thử xem, mình đợi em.

Câu 1I ______ a shower when my best friend called me last night.

Câu 2We will start the meeting as soon as the manager ______.

Câu 3By the time the firefighters arrived, the fire ______ most of the building.

Câu 4Tìm lỗi sai: My family (A) has lived in this town (B) since my father (C) has got a new job here (D) in 2015.

Câu 5Tìm lỗi sai: We (A) were having dinner when the lights (B) were going out and the whole house (C) became (D) completely dark.

Câu 6Chọn câu gần nghĩa nhất: “The bus left. Then we reached the bus stop.”

Câu 7Last Sunday our class went to clean up the beach. While we ______ plastic bottles, a group of tourists stopped to help us. By noon, we had filled thirty bags.

Câu 8My cousin is going to study in Australia next year. She says she will send me photos of Sydney after she ______ there.

Câu 9Grandpa started working on the farm when he was fifteen. He ______ there for over fifty years, and he still gets up at five every morning.

Hỏi đáp

Sau when dùng thì gì?
Kể chuyện quá khứ thì when thường đi với quá khứ đơn, vế kia là quá khứ tiếp diễn (đang làm) hoặc quá khứ hoàn thành (đã xong trước). Nói về tương lai thì sau when dùng hiện tại đơn, vế kia dùng will.
Sau since là thì gì?
Sau since chỉ mốc thời gian dùng quá khứ đơn (since I was a child), vế chính dùng hiện tại hoàn thành.
By the time đi với thì nào?
By the time + quá khứ đơn thì vế chính là quá khứ hoàn thành. By the time + hiện tại đơn thì vế chính là tương lai hoàn thành.
When và while khác nhau thế nào?
While thường đi với việc đang kéo dài (quá khứ tiếp diễn), when thường đi với việc ngắn, xảy ra tại một thời điểm (quá khứ đơn).

Cập nhật 11/11/2026