Ngữ pháp tiếng Anh · có trong 7 câu đề chính thức, tham khảo

Make, do, take, have + danh từ: cách phân biệt, collocation và bài tập

Còn gọi là: phân biệt make và do, collocation với make do take have, make a decision hay do a decision, make mistakes, cụm động từ đi với danh từ

Make, do, take, have đi với những danh từ cố định, gọi là collocation, nên phải học thuộc theo cụm. Quy tắc chung: make là tạo ra cái gì đó mới (make a cake, make a decision, make a mistake), do là làm một việc, một nhiệm vụ (do homework, do the washing up), take và have hay đi với hành động ngắn như take a photo, have a rest.

Công thức Make, do, take, have + danh từ

4 dạng, xếp từ hay gặp nhất.

  1. 1

    Make + danh từ: tạo ra, gây ra

    S + make + (a/an) + N (decision, mistake, progress, effort, noise, friends, money…)

    Dùng khi kết quả là một thứ mới xuất hiện: một quyết định, một lỗi, một tiếng ồn, một mối quan hệ. Cũng có cụm cố định make sure (that) + mệnh đề, nghĩa là đảm bảo.

    • We all make mistakes when we learn a new language.Ai học ngoại ngữ mới cũng mắc lỗi cả.
    • She made a big decision: she moved to Đà Nẵng for university.Cô ấy đưa ra một quyết định lớn: chuyển vào Đà Nẵng học đại học.
    • Make sure you switch off the lights before you leave.Nhớ tắt đèn trước khi ra về nhé.
  2. 2

    Do + danh từ: làm việc, làm nhiệm vụ

    S + do + (the/one's) + N (homework, housework, the shopping, exercise, a test, research, damage…)

    Dùng cho công việc, bài tập, việc nhà, và các hoạt động có đuôi -ing như do the washing up, do the cooking. Do + something/anything/nothing cũng dùng do.

    • I usually do my homework after dinner.Mình hay làm bài tập về nhà sau bữa tối.
    • My dad does the shopping every Sunday morning.Bố mình đi chợ mỗi sáng Chủ nhật.
    • The storm did a lot of damage to the crops.Cơn bão gây thiệt hại nặng cho mùa màng.
  3. 3

    Take + danh từ: thực hiện một hành động

    S + take + (a/an) + N (a photo, a break, a test, part in, care of, notice of, place, action…)

    Nhiều cụm cố định hay ra đề: take part in (tham gia), take care of (chăm sóc), take place (diễn ra), take action (hành động), take responsibility for (chịu trách nhiệm).

    • Let's take a short break before the next lesson.Nghỉ một chút trước tiết sau đi.
    • More than 200 students took part in the school marathon.Hơn 200 học sinh tham gia giải chạy của trường.
    • The final match will take place in Mỹ Đình Stadium.Trận chung kết sẽ diễn ra ở sân Mỹ Đình.
  4. 4

    Have + danh từ: trải qua, dùng, ăn uống

    S + have + (a/an) + N (breakfast, a rest, a party, a good time, a look, a chat, an effect on…)

    Hay đi với bữa ăn, nghỉ ngơi, chuyện trò, cảm giác. Anh Anh nói have a shower, have a bath; Anh Mỹ hay nói take a shower. Cả hai đều đúng, em gặp cái nào cũng được.

    • We had a great time at Hạ Long Bay last summer.Hè năm ngoái tụi mình đi Hạ Long vui lắm.
    • Can I have a look at your notes?Cho mình xem vở ghi của bạn một chút được không?
    • Social media has a strong effect on teenagers.Mạng xã hội ảnh hưởng mạnh tới tuổi teen.

Khi nào dùng?

  1. 1.Câu điền từ trong đoạn văn: trước danh từ có chỗ trống, em nhìn danh từ phía sau rồi nhớ cụm đi với nó.

    • Online courses help students make friends from other countries.Khóa học online giúp học sinh kết bạn với người nước khác.
    • Volunteers took action to clean up the beach.Tình nguyện viên bắt tay vào dọn sạch bãi biển.
  2. 2.Nói về việc nhà, việc học, công việc hằng ngày: phần lớn dùng do.

    • Who does the washing up in your family?Nhà bạn ai rửa bát?
  3. 3.Nói về cố gắng, tiến bộ, quyết định, lời hứa: dùng make.

    • You have made great progress in English this term.Học kỳ này em tiến bộ tiếng Anh nhiều lắm.
    • He made a promise to call his grandma every week.Cậu ấy hứa tuần nào cũng gọi cho bà.
  4. 4.Chọn từ đúng dạng sau make/do/take: chỗ trống sau mạo từ và tính từ phải là danh từ.

    • It's hard to make a good decision under pressure.Khó mà đưa ra quyết định đúng khi bị áp lực.

Dấu hiệu nhận biết

Thấy những chữ này trong câu là nghĩ ngay tới cấu trúc này.

  • mistake
  • decision
  • progress
  • homework
  • housework
  • part in
  • place
  • a break

Phân biệt

make và do

Make là tạo ra một thứ trước đó chưa có (make a cake, make a plan, make noise). Do là thực hiện một việc, một nhiệm vụ (do the dishes, do an exercise). Gặp danh từ trừu tượng như decision, mistake, effort, progress thì gần như luôn là make.

  • I made a cake for Mum's birthday.Mình làm bánh sinh nhật mẹ.
  • I did the dishes after the party.Mình rửa bát sau bữa tiệc.

take place và take part in

Take place nghĩa là diễn ra, chủ ngữ là sự kiện và không có tân ngữ. Take part in là tham gia, chủ ngữ là người và cần in + sự kiện.

  • The festival takes place every September.Lễ hội diễn ra vào tháng Chín hằng năm.
  • Our class took part in the festival.Lớp mình tham gia lễ hội.

Bẫy đề thi

Những chỗ đề hay gài và học sinh hay sai.

  1. 1

    I did a lot of mistakes in the test.

    I made a lot of mistakes in the test.

    Mistake luôn đi với make. Người Việt nói “làm sai” nên hay dịch thành do, đề rất hay cài bẫy này.

  2. 2

    Don't forget to make your homework.

    Don't forget to do your homework.

    Homework, housework, exercise đi với do, vì đây là việc phải làm, không tạo ra thứ gì mới.

  3. 3

    She did a decision to study abroad.

    She made a decision to study abroad.

    Ra quyết định là make a decision. Lưu ý thêm take a decision cũng có trong Anh Anh, nhưng đề thi dùng make.

  4. 4

    Please do sure the door is locked.

    Please make sure the door is locked.

    Make sure là cụm cố định nghĩa là đảm bảo. Các phương án go, keep, get sure đều sai.

  5. 5

    The concert will take part in the park.

    The concert will take place in the park.

    Sự kiện thì diễn ra: take place. Take part in chỉ dùng cho người tham gia.

  6. 6

    It's not easy to make a good decide.

    It's not easy to make a good decision.

    Sau a good phải là danh từ. Decide là động từ, decisive là tính từ, decisively là trạng từ.

Ôn thi tốt nghiệp THPT

Make, do, take, have + danh từ trong đề thi

56/205đề thi tốt nghiệp và đề thi thử 2017–2026 có câu hỏi về cấu trúc này

Trong đề chính thức và đề tham khảo của Bộ, có 7 câu hỏi về cấu trúc này (các năm 2017, 2020–2023). Xếp thứ 15 trong các cấu trúc hay thi nhất.

Câu hỏi thật trong đề

  1. Đề tham khảo 2025 · Chọn đáp án đúng

    If you want to talk about work and ______ business contacts, look at people’s professional network profiles.

    • Ado
    • Bmake
    • Cbook
    • Dput

    Đáp án B. Make contacts là tạo, gây dựng quan hệ, cùng họ với make friends. Do contacts không có nghĩa, book là đặt chỗ, put contacts cũng không phải cụm đúng. Đáp án make.

  2. Đề chính thức 2022 · Chọn đáp án đúng

    The teacher tries her best to ______ sure that her students can understand her explanations.

    • Ago
    • Bmake
    • Ckeep
    • Dget

    Đáp án B. Make sure (that) + mệnh đề là cụm cố định, nghĩa là đảm bảo. Go sure, keep sure, get sure đều không tồn tại. Đáp án make.

  3. Đề chính thức 2021 · Chọn đáp án đúng

    Don’t worry too much. We all ______ mistakes sometimes.

    • Agive
    • Bput
    • Ctake
    • Dmake

    Đáp án D. Mắc lỗi là make mistakes. Đây là bẫy kinh điển vì người Việt hay nghĩ “làm lỗi” là do, nhưng ở đây không có do. Give, put, take mistakes đều sai. Đáp án make.

Bài tập make, do, take, have + danh từ

9 câu kiểu đề thi, có giải thích.

Athena

Thử xem, mình đợi em.

Câu 1My little brother never ______ his bed in the morning.

Câu 2Could you ______ me a favour and close the window?

Câu 3Tìm lỗi sai: Lan (A) has done (B) great progress (C) in maths (D) since she joined the club.

Câu 4Tìm lỗi sai: The (A) school sports day (B) will take part (C) on Friday, so (D) bring your trainers.

Câu 5Chọn câu gần nghĩa nhất: “My grandmother looks after my baby sister when my parents are at work.”

Câu 6Many young people want to help the environment. Last month, students in our town ______ part in a tree-planting campaign. They planted over 500 trees along the river.

Câu 7Working from home has some downsides. Without a fixed timetable, many people find it hard to ______ an effort to focus. Experts suggest taking short breaks every hour.

Câu 8The heavy rain last night ______ serious damage to the old houses near the river. Luckily, nobody was hurt.

Câu 9Before you send the email, ______ sure you have attached the file.

Hỏi đáp

Khi nào dùng make, khi nào dùng do?
Make là tạo ra thứ mới (make a cake, make a decision, make noise). Do là làm một việc, một nhiệm vụ (do homework, do the housework). Còn lại có nhiều cụm cố định, em học theo cụm là chắc nhất.
Mắc lỗi là make mistake hay do mistake?
Luôn là make a mistake hoặc make mistakes. Do mistake là sai.
Make a decision hay take a decision?
Cả hai đều có, take a decision là kiểu Anh Anh. Đề THPT dùng make a decision, đi thi cứ chọn make.
Take place và take part in khác nhau thế nào?
Take place là diễn ra, chủ ngữ là sự kiện. Take part in là tham gia, chủ ngữ là người, phía sau có in + sự kiện.

Cập nhật 11/11/2026