Công thức Liên từ đẳng lập
6 dạng, xếp từ hay gặp nhất.
- 1
And: thêm thông tin cùng chiều
A + and + B / Mệnh đề 1, and + mệnh đề 2
Nối hai ý giống nhau, bổ sung cho nhau. A và B phải cùng loại: danh từ với danh từ, động từ với động từ, mệnh đề với mệnh đề.
- My sister plays the piano and sings in the school choir.Chị mình chơi piano và hát trong đội hợp xướng của trường.
- Some kinds of fish live in fresh water, and others live in sea water.Có loài cá sống ở nước ngọt, còn loài khác sống ở nước mặn.
- 2
But / yet: hai ý trái ngược
Mệnh đề 1, but/yet + mệnh đề 2
But là trái ngược thông thường. Yet cũng là “nhưng”, nghe bất ngờ hơn một chút, hay gặp trong văn viết. But còn có nghĩa “ngoại trừ” khi đứng sau all, nothing, everyone, only…
- The test was hard, but most of us passed.Bài kiểm tra khó nhưng phần lớn tụi mình đều qua.
- He trained every day, yet he didn't win a medal.Cậu ấy tập luyện mỗi ngày, vậy mà vẫn không giành được huy chương.
- Everyone came to the party but Minh.Ai cũng đến dự tiệc trừ Minh.
- 3
Or: lựa chọn hoặc “nếu không thì”
A + or + B / Mệnh lệnh, or + mệnh đề
Nối hai khả năng để chọn một. Sau câu mệnh lệnh, or mang nghĩa “nếu không thì”, báo trước hậu quả xấu.
- You can pay by cash or by card.Bạn có thể trả bằng tiền mặt hoặc bằng thẻ.
- Hurry up, or you'll miss the bus.Nhanh lên, không thì lỡ xe buýt đấy.
- 4
So: chỉ kết quả
Mệnh đề nguyên nhân, so + mệnh đề kết quả
So đứng trước vế kết quả. Vế trước là lý do, vế sau là hệ quả.
- It was raining heavily, so the match was cancelled.Trời mưa to nên trận đấu bị hủy.
- My phone battery died, so I couldn't call you.Điện thoại mình hết pin nên không gọi cho bạn được.
- 5
For: chỉ lý do (văn viết)
Mệnh đề kết quả, for + mệnh đề lý do
For mang nghĩa “vì”, giống because, nhưng trang trọng và luôn đứng giữa câu sau dấu phẩy, không đưa lên đầu câu.
- She stayed at home, for she felt unwell.Cô ấy ở nhà, vì cô ấy thấy không khỏe.
- We should protect the forests, for they give us clean air.Chúng ta nên bảo vệ rừng, vì rừng cho ta không khí sạch.
- 6
Nor: thêm một ý phủ định
Mệnh đề phủ định, nor + trợ động từ + S + V
Nor nối thêm ý phủ định nữa. Sau nor phải đảo trợ động từ lên trước chủ ngữ, và vế sau nor không dùng not nữa.
- I don't like coffee, nor do I drink tea.Mình không thích cà phê, trà cũng không uống.
- He didn't call me, nor did he send a message.Cậu ấy không gọi mình, cũng chẳng nhắn tin.
Khi nào dùng?
1.Nối hai từ hoặc hai cụm cùng loại trong một câu.
- Track your progress using a health app or a paper checklist.Theo dõi tiến độ bằng ứng dụng sức khỏe hoặc bảng kiểm trên giấy.
2.Gộp hai câu đơn thành một câu ghép: đặt dấu phẩy rồi đến liên từ.
- I was tired. I kept studying. → I was tired, but I kept studying.Mình mệt. Mình vẫn học tiếp. → Mình mệt nhưng vẫn học tiếp.
3.Điền liên từ trong đoạn văn: đọc nghĩa hai vế để biết quan hệ là thêm, trái ngược, lựa chọn hay kết quả.
- Plastic bags are cheap, but they take hundreds of years to break down.Túi ni lông rẻ nhưng phải mất hàng trăm năm mới phân hủy.
4.Nói hậu quả sau câu mệnh lệnh bằng and (kết quả tốt) hoặc or (kết quả xấu).
- Study hard, and you will pass the exam.Học chăm vào thì em sẽ thi đỗ.
- Wear a helmet, or you may get hurt.Đội mũ bảo hiểm vào, không thì dễ bị thương.
Dấu hiệu nhận biết
Thấy những chữ này trong câu là nghĩ ngay tới cấu trúc này.
- and
- but
- or
- so
- yet
- for
- nor
- dấu phẩy giữa hai mệnh đề
Phân biệt
but và however
But là liên từ, nối hai mệnh đề trong cùng một câu: “…, but…”. However là trạng từ liên kết, thường đứng đầu câu mới hoặc sau dấu chấm phẩy và luôn có dấu phẩy theo sau: “…. However, …” hoặc “…; however, …”.
- The hotel was old, but it was very clean.Khách sạn cũ nhưng rất sạch.
- The hotel was old. However, it was very clean.Khách sạn cũ. Tuy vậy, nó rất sạch.
so và because / for
So đứng trước kết quả. Because và for đứng trước lý do. Đề hay cài hai đáp án này để thử xem em có đọc đúng chiều nhân quả không.
- I was hungry, so I made some noodles.Mình đói nên nấu mì.
- I made some noodles because I was hungry.Mình nấu mì vì mình đói.
Bẫy đề thi
Những chỗ đề hay gài và học sinh hay sai.
- 1
Although it was late, but he kept working.
Although it was late, he kept working. / It was late, but he kept working.
Tiếng Việt nói “tuy… nhưng…”, nhưng tiếng Anh chỉ dùng một trong hai: although hoặc but, không dùng cả hai.
- 2
Because it rained, so we stayed at home.
Because it rained, we stayed at home. / It rained, so we stayed at home.
Giống lỗi trên: “vì… nên…” trong tiếng Việt, sang tiếng Anh chỉ giữ because hoặc so.
- 3
She doesn't eat meat, nor she drinks milk.
She doesn't eat meat, nor does she drink milk.
Sau nor phải đảo trợ động từ lên trước chủ ngữ: nor does she drink.
- 4
Some fish live in fresh water, so others live in sea water.
Some fish live in fresh water, and others live in sea water.
Hai vế chỉ đặt cạnh nhau để so sánh, không có quan hệ nguyên nhân – kết quả, nên không dùng so hay for.
- 5
The film was long, however it was interesting.
The film was long, but it was interesting.
However không nối hai mệnh đề bằng dấu phẩy được. Muốn giữ dấu phẩy thì dùng but; muốn dùng however thì tách câu hoặc dùng dấu chấm phẩy.
- 6
She likes reading, swimming and to play chess.
She likes reading, swimming and playing chess.
Các thành phần nối bằng and phải cùng dạng (cấu trúc song song): reading, swimming, playing.
