Ngữ pháp tiếng Anh

Liên từ tương quan (both… and, either… or, neither… nor): công thức, cách dùng và bài tập

Còn gọi là: correlative conjunctions, both and, either or, neither nor, liên từ đi theo cặp

Liên từ tương quan là các cặp liên từ đi cùng nhau: both… and (cả hai), either… or (hoặc… hoặc), neither… nor (không… cũng không), whether… or (liệu… hay). Khi nối hai chủ ngữ, both… and luôn đi với động từ số nhiều, còn either… or và neither… nor chia động từ theo chủ ngữ đứng gần nó nhất.

Công thức Liên từ tương quan

4 dạng, xếp từ hay gặp nhất.

  1. 1

    Both… and: cả… lẫn…

    Both A and B + V (số nhiều)

    Nối hai người, hai vật hay hai hành động. Khi làm chủ ngữ thì động từ luôn chia số nhiều, vì có hai đối tượng.

    • Both my father and my uncle are doctors.Cả bố và chú mình đều là bác sĩ.
    • She can speak both Japanese and English.Cô ấy nói được cả tiếng Nhật lẫn tiếng Anh.
    • This phone is both cheap and fast.Chiếc điện thoại này vừa rẻ vừa chạy nhanh.
  2. 2

    Either… or: hoặc… hoặc…

    Either A or B + V (chia theo B)

    Chọn một trong hai. Khi nối hai chủ ngữ, động từ chia theo chủ ngữ gần nhất (B).

    • You can either call me or send me a message.Bạn gọi điện hoặc nhắn tin cho mình đều được.
    • Either Nam or his sisters are going to pick you up.Hoặc Nam hoặc mấy chị của cậu ấy sẽ đến đón bạn.
  3. 3

    Neither… nor: không… cũng không…

    Neither A nor B + V khẳng định (chia theo B)

    Phủ định cả hai. Bản thân cặp này đã là phủ định nên động từ để khẳng định. Động từ chia theo chủ ngữ gần nhất (B).

    • Neither Lan nor Hoa went to the party.Cả Lan và Hoa đều không đi dự tiệc.
    • Neither the students nor the teacher is happy with the new timetable.Cả học sinh lẫn thầy giáo đều không hài lòng với thời khóa biểu mới.
    • He neither smokes nor drinks.Anh ấy không hút thuốc cũng không uống rượu.
  4. 4

    Whether… or: liệu… hay…

    S + V + whether + A + or + B

    Nói về hai khả năng khi chưa quyết định, hay đi sau know, decide, wonder, not sure. Có thể dùng whether + to V.

    • I'm not sure whether to study abroad or stay in Việt Nam.Mình chưa biết nên đi du học hay ở lại Việt Nam.
    • She asked me whether I wanted tea or coffee.Cô ấy hỏi mình muốn uống trà hay cà phê.

Khi nào dùng?

  1. 1.Nhấn mạnh cả hai đối tượng cùng đúng (both… and).

    • Both the teachers and the parents agreed with the plan.Cả thầy cô lẫn phụ huynh đều đồng ý với kế hoạch.
  2. 2.Đưa ra hai lựa chọn, chỉ được chọn một (either… or).

    • We can go either to Ba Vì or to a farm near the city.Tụi mình có thể đi Ba Vì hoặc đến một trang trại gần thành phố.
  3. 3.Phủ định cả hai đối tượng cùng lúc (neither… nor).

    • My grandparents have neither a smartphone nor a laptop.Ông bà mình không có điện thoại thông minh, cũng không có máy tính xách tay.
  4. 4.Viết lại câu: gộp hai câu cùng khẳng định thành both… and, gộp hai câu cùng phủ định thành neither… nor.

    • Lan didn't go. Hoa didn't go either. → Neither Lan nor Hoa went.Lan không đi. Hoa cũng không đi. → Cả Lan và Hoa đều không đi.

Dấu hiệu nhận biết

Thấy những chữ này trong câu là nghĩ ngay tới cấu trúc này.

  • both
  • either
  • neither
  • nor
  • whether
  • or
  • and

Phân biệt

neither… nor và not… either… or

Hai cách cùng nghĩa (không cái nào cả). Neither… nor đã phủ định sẵn nên động từ khẳng định. Not… either… or thì not nằm ở động từ.

  • I like neither tea nor coffee.Mình không thích trà, cũng không thích cà phê.
  • I don't like either tea or coffee.Mình không thích trà, cũng không thích cà phê.

Both A and B + V và Either / Neither A or / nor B + V

Both… and luôn chia số nhiều. Either… or và neither… nor chia theo chủ ngữ đứng gần động từ (B), giống quy tắc gần nhất trong hòa hợp chủ ngữ.

  • Both Minh and Nam are absent today.Hôm nay cả Minh và Nam đều nghỉ học.
  • Either Minh or his friends are absent today.Hôm nay hoặc Minh hoặc mấy bạn của cậu ấy nghỉ học.

Bẫy đề thi

Những chỗ đề hay gài và học sinh hay sai.

  1. 1

    Neither Minh or his sister likes spicy food.

    Neither Minh nor his sister likes spicy food.

    Neither đi với nor, either mới đi với or. Đề hay cài or vào sau neither.

  2. 2

    Neither Lan nor Hoa didn't go to the party.

    Neither Lan nor Hoa went to the party.

    Neither… nor đã mang nghĩa phủ định, thêm didn't nữa thành phủ định hai lần.

  3. 3

    Both my brother and my sister is at university.

    Both my brother and my sister are at university.

    Both… and nói về hai người nên động từ chia số nhiều.

  4. 4

    Either the manager or his assistants is going to meet the clients.

    Either the manager or his assistants are going to meet the clients.

    Động từ chia theo chủ ngữ gần nhất là his assistants (số nhiều), nên dùng are.

  5. 5

    She is both clever and works hard.

    She is both clever and hard-working.

    Hai vế sau both và and phải cùng loại. Clever là tính từ nên vế sau cũng phải là tính từ hard-working.

Ôn thi tốt nghiệp THPT

Liên từ tương quan trong đề thi

10/205đề thi tốt nghiệp và đề thi thử 2017–2026 có câu hỏi về cấu trúc này

Đề chính thức chưa hỏi trực tiếp, nhưng đề thi thử vẫn hay ra.

Bài tập liên từ tương quan

9 câu kiểu đề thi, có giải thích.

Athena

Thử xem, mình đợi em.

Câu 1Both my father and my uncle ______ doctors.

Câu 2Neither the students nor the teacher ______ happy with the new timetable.

Câu 3Tìm lỗi sai: (A) Neither Minh (B) or his sister (C) likes (D) spicy food.

Câu 4My friends and I are planning a picnic this weekend. We can go ______ to Ba Vì or to a farm near the city. Everyone will vote on Friday.

Câu 5Our new classmate is from Japan. She can speak ______ Japanese and English, so she often helps us with our speaking practice.

Câu 6Chọn câu gần nghĩa nhất: “Lan didn't go to the party. Hoa didn't go either.”

Câu 7Chọn câu gần nghĩa nhất: “You can pay by card. You can also pay in cash.”

Câu 8Tìm lỗi sai: (A) Either the manager or his assistants (B) is going to (C) meet the clients (D) tomorrow.

Câu 9I'm not sure ______ to study abroad or stay in Việt Nam after I finish school.

Hỏi đáp

Neither nor chia động từ số ít hay số nhiều?
Chia theo chủ ngữ đứng gần động từ nhất. Neither Lan nor her friends are… nhưng Neither her friends nor Lan is…
Both and chia động từ thế nào?
Luôn chia số nhiều, vì có hai đối tượng: Both Nam and Minh are here.
Neither nor có dùng với not không?
Không. Neither… nor đã mang nghĩa phủ định, nên động từ để khẳng định: Neither Lan nor Hoa went, không viết didn't go.

Cập nhật 11/11/2026