Công thức Câu chẻ
4 dạng, xếp từ hay gặp nhất.
- 1
Nhấn mạnh chủ ngữ
It is/was + S + who/that + V + O
Chủ ngữ là người thì dùng who hoặc that, là vật thì dùng that. Động từ sau who/that chia theo phần được nhấn mạnh, không chia theo it.
- It was my brother who broke the window.Chính anh trai mình là người làm vỡ cửa kính.
- It is the students that are planting trees in the schoolyard.Chính học sinh là người đang trồng cây trong sân trường.
- It was the storm that destroyed the old bridge.Chính cơn bão đã phá sập cây cầu cũ.
- 2
Nhấn mạnh tân ngữ
It is/was + O + that/whom + S + V
Tân ngữ là người dùng that hoặc whom (trang trọng), là vật dùng that. Sau that/whom phải có chủ ngữ riêng.
- It was Lan that I met at the bookshop.Người mình gặp ở hiệu sách chính là Lan.
- It is this song that my sister listens to every morning.Chính bài hát này là bài chị mình nghe mỗi sáng.
- 3
Nhấn mạnh trạng ngữ
It is/was + trạng ngữ (thời gian/nơi chốn/lý do/cách thức) + that + S + V
Trạng ngữ gì cũng dùng that, không dùng when, where, why. Giữ nguyên giới từ của trạng ngữ (in 2010, at the station, because of the rain).
- It was in 2010 that my family moved to Đà Nẵng.Chính năm 2010 nhà mình chuyển vào Đà Nẵng.
- It was at the bus stop that I lost my wallet.Chính ở bến xe buýt mình làm mất ví.
- It was because of the heavy rain that the match was cancelled.Chính vì mưa to mà trận đấu bị hủy.
- 4
Câu chẻ bị động
It is/was + O (câu gốc) + that + be + V3 + by…
Nhấn mạnh tân ngữ của câu gốc rồi chuyển phần sau sang bị động. Ít gặp hơn nhưng có trong đề viết lại câu.
- It was this house that was built by my grandfather.Chính ngôi nhà này được ông mình xây.
- It is English that is spoken in many countries.Chính tiếng Anh là thứ tiếng được nói ở nhiều nước.
Khi nào dùng?
1.Nhấn mạnh ai là người làm, nhất là khi muốn sửa lại thông tin người khác nói sai.
- It wasn't Nam who called you. It was Minh.Người gọi cho bạn không phải Nam đâu, là Minh đấy.
2.Nhấn mạnh thời gian, nơi chốn hoặc lý do của sự việc.
- It was only last week that I heard the news.Mãi tuần trước mình mới nghe tin.
3.Viết lại câu: chuyển câu thường thành câu chẻ, hoặc ngược lại, giữ nguyên nghĩa và thì.
- My mother taught me to cook. → It was my mother who taught me to cook.Mẹ dạy mình nấu ăn. → Chính mẹ là người dạy mình nấu ăn.
Dấu hiệu nhận biết
Thấy những chữ này trong câu là nghĩ ngay tới cấu trúc này.
- It is … that
- It was … that
- It is … who
- It was … who
- It was not until … that
Phân biệt
Câu chẻ (It was … that) và Mệnh đề quan hệ
Bỏ It was và that đi mà phần còn lại vẫn thành câu đầy đủ thì đó là câu chẻ. Trong mệnh đề quan hệ, that bổ nghĩa cho danh từ đứng trước và không bỏ được như vậy. Vì vậy câu chẻ nhấn trạng ngữ dùng that, còn mệnh đề quan hệ mới dùng where/when.
- It was in this park that we first met.Chính ở công viên này tụi mình gặp nhau lần đầu (câu chẻ).
- This is the park where we first met.Đây là công viên nơi tụi mình gặp nhau lần đầu (mệnh đề quan hệ).
It is … that (câu chẻ) và What … is … (câu nhấn mạnh với What)
Cả hai đều để nhấn mạnh. Câu chẻ đưa phần nhấn mạnh lên đầu sau It is. Câu với What đưa phần nhấn mạnh xuống cuối sau is.
- It is a new laptop that I need.Thứ mình cần chính là một cái laptop mới.
- What I need is a new laptop.Thứ mình cần là một cái laptop mới.
Bẫy đề thi
Những chỗ đề hay gài và học sinh hay sai.
- 1
It was in 2015 when we moved to Hà Nội.
It was in 2015 that we moved to Hà Nội.
Câu chẻ nhấn mạnh thời gian vẫn dùng that, không dùng when. Đề rất hay cài when và where làm bẫy.
- 2
It was at the airport where I saw her.
It was at the airport that I saw her.
Nhấn mạnh nơi chốn cũng dùng that. Thử bỏ It was … that: “I saw her at the airport” vẫn là câu đủ, nên đây là câu chẻ.
- 3
It is my parents who has supported me the most.
It is my parents who have supported me the most.
Động từ sau who chia theo phần được nhấn mạnh (my parents, số nhiều), không chia theo it.
- 4
It was my teacher which encouraged me to join the contest.
It was my teacher who/that encouraged me to join the contest.
Nhấn mạnh người thì dùng who hoặc that, không dùng which.
- 5
It is yesterday that I bought this phone.
It was yesterday that I bought this phone.
Câu gốc ở quá khứ (yesterday, bought) thì câu chẻ dùng It was.
