tia sáng, tia

A beam of light or radiation.

ℹ Trong tiếng Việt, 'tia sáng' thường được dùng để chỉ ánh sáng mặt trời hoặc ánh sáng từ đèn chiếu qua một khe hẹp.

• I saw a ray of light through the clouds.
• Strangely light and delicate was his frame and seeming, yet with a sense of slumbering power beneath, as the delicate peak of a snow mountain seen afar in the low red rays of morning.

tia vây

A rib-like reinforcement of bone or cartilage in a fish's fin.

ℹ Đây là thuật ngữ chuyên ngành sinh học, thường dùng trong ngữ cảnh khoa học để mô tả giải phẫu học của cá.

• Ray-finned fish have flexible ray structures that help them swim easily.Cá vây tia có cấu trúc tia vây linh hoạt giúp chúng bơi lội dễ dàng.

cánh

One of the spheromeres of a radiate, especially one of the arms of a starfish or an ophiuran.

⚠ Từ 'cánh' cũng được dùng cho nghĩa 'cánh chim' hoặc 'cánh cửa', nhưng ngữ cảnh về động vật biển giúp phân biệt rõ ràng.

ℹ Từ 'cánh' được dùng cho các bộ phận tỏa ra từ tâm của sao biển. Trong trường hợp này, 'cánh' không cần thêm loại từ phía trước như 'cái' hay 'con'.

• Starfish usually have five rays radiating from the center.Sao biển thường có năm cánh tỏa ra từ tâm.

hoa tia

A radiating part of a flower or plant; the marginal florets of a compound flower, such as an aster or a sunflower; one of the pedicels of an umbel or other circular flower cluster; radius.

ℹ Trong thực vật học, thuật ngữ 'hoa tia' được dùng để chỉ các hoa nhỏ ở vòng ngoài của cụm hoa đầu, khác với cánh hoa thông thường.

• The ray florets of this sunflower look very vibrant.Những hoa tia của bông hướng dương này trông rất rực rỡ.

tia nhìn

Sight; perception; vision; from an old theory of vision, that sight was something which proceeded from the eye to the object seen.

ℹ Trong tiếng Việt hiện đại, 'ánh mắt' hoặc 'cái nhìn' được dùng phổ biến hơn. 'Tia nhìn' mang sắc thái văn chương, cổ điển và chỉ nên dùng trong các ngữ cảnh miêu tả mang tính hình tượng.

• All eyes direct their rays / On him, and crowds turn coxcombs as they gaze.
• All eyes were fixed on him as he entered the room.Mọi tia nhìn đều đổ dồn về anh ấy khi anh bước vào phòng.

tia

A line extending indefinitely in one direction from a point.

chiếu ra

To emit something as if in rays.

ℹ Trong tiếng Việt, động từ 'chiếu' thường được dùng để mô tả hành động phát ánh sáng từ một nguồn, nhưng cần thêm 'ra' để nhấn mạnh sự tỏa ra từ tâm điểm.

• He was one of the unthanked benefactors of his race, who was patiently teaching and serving mankind, whilst they were shrinking from his coldness, or mocking his peculiarities. He could not sing for them a sweet song, or create a “thing of beauty” which should be “a joy for ever,” or touch their hearts, or fire their spirits, or deepen their reverence or their fervour. He was not a Poet, a Priest, or a Prophet, but only a cold, clear Intelligence, raying down pure white light, which brightened everything on which it fell, but warmed nothing—a Star of at least the second, if not of the first magnitude, in the Intellectual Firmament.
• I had no particular woman in my mind; certainly never intended to personify wisdom, philosophy, or any other abstraction; and the orb, raying colour out of whiteness, was altogether a fancy of my own.

tỏa ra

To radiate as if in rays.

ℹ Trong tiếng Việt, 'tỏa ra' có thể dùng cho cả ánh sáng, nhiệt độ hoặc mùi hương, trong khi 'ray' trong tiếng Anh thường nhấn mạnh vào hình thái giống như tia sáng.

• Sunlight rays from behind the clouds.Ánh sáng mặt trời tỏa ra từ phía sau những đám mây.

chiếu tia

To expose to radiation.

⚠ Học sinh hay nhầm lẫn với từ 'chiếu sáng' (to illuminate); 'chiếu tia' mang nghĩa chuyên môn về bức xạ.

ℹ Trong ngữ cảnh y tế, 'chiếu tia' thường được dùng để chỉ việc xạ trị hoặc xử lý bằng tia bức xạ.

• Rats' eyes with ulcus serpens were successfully treated; one second of raying stopped the progress of the ulcer, which healed uninterruptedly.
• The doctor used to ray the patient's injured area for treatment.Bác sĩ đã chiếu tia vào vùng bị thương của bệnh nhân để điều trị.

cá đuối

Any of the superorder Batoidea of marine fish with flat bodies, large wing-like fins, and whip-like tails.

sắp xếp

To arrange.

ℹ Từ này mang nghĩa cổ trong tiếng Anh khi dùng với nghĩa 'sắp xếp', hiện nay người bản ngữ thường dùng 'arrange' hoặc 'organize'.

• I need to arrange these documents on the desk.Tôi cần sắp xếp lại các tài liệu này trên bàn làm việc.

ăn vận

To dress, array (someone).

ℹ Từ này mang sắc thái cổ xưa hoặc văn chương, không dùng trong giao tiếp hàng ngày. Trong tiếng Việt hiện đại, người ta thường dùng 'mặc' hoặc 'diện'.

• She was arrayed in a magnificent gown for the gala.Nàng ăn vận bộ lễ phục lộng lẫy để chuẩn bị cho buổi dạ tiệc.

vấy bẩn

To stain or soil; to defile.

ℹ Đây là một từ cổ trong tiếng Anh, thường chỉ xuất hiện trong văn chương hoặc thơ ca cũ, vì vậy từ tương đương trong tiếng Việt cũng mang sắc thái văn chương tương tự.

• From his soft eyes the teares he wypt away, / And from his face the filth that did it ray […].
• He wiped away the mud that did vấy bẩn his face.Anh ấy lau sạch lớp bùn đã vấy bẩn khuôn mặt mình.

trang phục

Array; order; arrangement; dress.

ℹ Từ này mang sắc thái cổ xưa và trang trọng, thường chỉ xuất hiện trong văn học hoặc thơ ca, không dùng trong giao tiếp hàng ngày.

• spoyling all her geares and goodly ray
• She spoiled all her goodly ray.Cô ấy đã làm hỏng hết những bộ trang phục đẹp đẽ của mình.

chữ ray

The letter ⟨/⟩, one of two which represent the r sound in Pitman shorthand.

ℹ Đây là một thuật ngữ chuyên môn trong lĩnh vực tốc ký, không dùng trong giao tiếp thông thường.

• In Pitman shorthand, the ray is written in a specific direction.Trong tốc ký Pitman, chữ ray được viết theo một hướng cụ thể.