đặc biệt

Distinguished by a unique, particular, or unusual quality.

• a special episode of a television series
• her special blend of spices

đặc biệt

Of particular value or interest; dear; beloved.

⚠ Từ 'đặc biệt' cũng được dùng cho nghĩa 'có tính chất riêng biệt', nhưng trong ngữ cảnh chỉ người, nó mang sắc thái tình cảm gần gũi hơn.

ℹ Khi dùng với nghĩa là người thân thiết, 'đặc biệt' nhấn mạnh vào tình cảm gắn bó thay vì sự khác biệt về tính chất.

• Everyone is special to someone.
• his special friend of many years, Bill

đặc biệt

Of or related to unconventional warfare.

⚠ Từ 'đặc biệt' cũng được dùng cho nghĩa 'độc đáo, khác thường', nhưng ở đây nó là một phần của cụm từ cố định (như 'lực lượng đặc biệt') nên không thể thay thế bằng các từ đồng nghĩa khác như 'lạ' hay 'khác biệt'.

ℹ Trong ngữ cảnh quân sự, 'đặc biệt' thường đứng sau danh từ để chỉ tính chất chuyên biệt của lực lượng hoặc nhiệm vụ đó.

• special forces, special operations
• He is a soldier in the special forces.Anh ấy là một người lính thuộc lực lượng đặc biệt.

đặc biệt

Appointed specifically to examine a single event or issue.

⚠ Từ 'đặc biệt' cũng được dùng cho nghĩa 'độc đáo, khác biệt' (unique). Sự khác biệt nằm ở chỗ trong nghĩa này, nó luôn đi kèm với các danh từ chỉ chức danh hoặc tổ chức (ví dụ: ủy ban đặc biệt, công tố viên đặc biệt) thay vì tính chất của sự vật.

ℹ Trong tiếng Việt, từ 'đặc biệt' được dùng rất rộng rãi. Khi dùng với nghĩa 'được chỉ định riêng', người nghe sẽ hiểu dựa vào ngữ cảnh công việc hoặc chức vụ đi kèm.

• For the few times the U.S. Supreme Court has to actually try a case, they will appoint a special master to do so.
• After the Watergate break in, a special prosecutor was appointed.

thuộc loài

Constituting or relating to a species.

⚠ Học sinh hay nhầm lẫn 'special' ở đây với 'đặc biệt' (distinguished/unusual). Cần dùng 'thuộc loài' để chỉ tính chất sinh học.

ℹ Trong ngữ cảnh khoa học, 'special' thường được dịch bằng cụm từ chỉ mối quan hệ phân loại thay vì dùng tính từ mô tả tính chất.

• Having seven dark spots is a special property unique to Coccinella septempunctata.
• Having seven dark spots is a special property of the seven-spot ladybird.Việc có bảy đốm đen là một đặc tính thuộc loài của bọ rùa bảy chấm.

đặc biệt

Of or related to disabilities, especially learning or intellectual disabilities.

⚠ Học sinh có thể nhầm lẫn khi dùng 'đặc biệt' với nghĩa 'khác thường' (unusual) trong các ngữ cảnh khác. Cần phân biệt rõ 'trường đặc biệt' (trường giáo dục đặc biệt) với 'một món quà đặc biệt' (a special gift). — Từ 'đặc biệt' cũng được dùng cho các nghĩa khác của 'special' (như 'độc đáo' hoặc 'riêng biệt'). Sự khác biệt nằm ở danh từ đi kèm: 'trường đặc biệt' (special school) mang nghĩa giáo dục đặc biệt, trong khi 'món quà đặc biệt' mang nghĩa món quà độc đáo.

ℹ Trong tiếng Việt, cụm từ 'đặc biệt' trong ngữ cảnh này thường được hiểu là 'giáo dục đặc biệt' hoặc 'nhu cầu đặc biệt' để tránh gây cảm giác kỳ thị.

• special education, special needs
• He goes to a special school.

hàng giảm giá, giảm giá đặc biệt

A reduction in consumer cost (usually for a limited time) for items or services rendered; the thing thus sold.

⚠ Học sinh hay dịch nhầm 'special' thành 'đặc biệt' trong ngữ cảnh mua sắm; đúng phải là 'hàng giảm giá'.

ℹ Trong tiếng Việt, từ 'đặc biệt' chỉ dùng để chỉ tính chất khác thường, không dùng để chỉ món hàng đang được giảm giá.

• We're running a special on turkey for Thanksgiving.
• I didn't have much money, so I bought the special.

món đặc biệt

A meal offered only at a certain time by a restaurant, not as a standing fixture of the menu; often, one of a rotation of meals systematically offered for a lower price; also often a dish at a nondiscounted price that is seasonal or otherwise exciting or unusual.

⚠ Học sinh hay viết 'cái món đặc biệt'; đúng phải là 'món đặc biệt' vì 'món' đã đóng vai trò là loại từ rồi.

ℹ Trong tiếng Việt, từ 'món' đã là loại từ chỉ thức ăn, nên không cần thêm 'cái' hay 'chiếc' phía trước.

• Today's dinner special is wild salmon, which we don't normally get a chance to offer.
• The Tuesday lunch special is our tuna melt on rye.

chương trình đặc biệt

Unusual or exceptional episode of a series.

ℹ Trong tiếng Việt, cụm từ này thường được dùng để chỉ các nội dung phát sóng riêng lẻ trên truyền hình hoặc các nền tảng trực tuyến.

• Did you see the Christmas special?
• Did you see the Christmas special?Bạn có xem chương trình đặc biệt dịp Giáng sinh không?

cảnh sát tình nguyện

A special constable.

ℹ Trong tiếng Anh, 'Special' là cách gọi tắt phổ biến của 'special constable' tại Anh, nhưng trong tiếng Việt không có từ viết tắt tương đương, nên cần dùng cụm từ đầy đủ.

• And you can't trust a "Special" like the old-time copper when you can't find your way home.
• He works as a special constable every weekend.Anh ấy làm cảnh sát tình nguyện vào mỗi cuối tuần.

chuyến xe đặc biệt

Anything that is not according to normal practice, plan, or schedule, as an unscheduled run of transportation that is normally scheduled.

ℹ Từ 'đặc biệt' trong tiếng Việt có nghĩa rộng là 'không bình thường' hoặc 'riêng biệt', vì vậy cần thêm danh từ chỉ phương tiện như 'chuyến xe' để làm rõ nghĩa trong ngữ cảnh vận tải.

• Thousands came to see the special that carried the President's coffin.
• Thousands came to see the special that carried the President's coffin.Hàng ngàn người đã đến để nhìn thấy chuyến xe đặc biệt chở quan tài của Tổng thống.

thuốc pha chế riêng

Any unlicensed medicine produced or obtained for a specific individual patient.

⚠ Học sinh hay nhầm lẫn 'special' với 'thuốc đặc trị' (targeted therapy drug); đúng phải là 'thuốc pha chế riêng' để chỉ thuốc được bào chế theo đơn cho một cá nhân.

ℹ Trong ngữ cảnh y khoa tại Việt Nam, khái niệm thuốc được pha chế theo đơn riêng cho từng bệnh nhân thường được gọi là thuốc pha chế theo đơn hoặc thuốc bào chế riêng.

• The doctor prescribed a special for his rare medical condition.Bác sĩ đã kê đơn một loại thuốc pha chế riêng cho tình trạng bệnh hiếm gặp của anh ấy.

chăm sóc đặc biệt

To supervise a patient one-on-one.

⚠ Học sinh hay dịch nhầm 'special' là 'đặc biệt' (tính từ) trong mọi ngữ cảnh; khi dùng làm động từ trong y tế, phải dùng cụm 'chăm sóc đặc biệt'.

ℹ Trong tiếng Việt, từ 'đặc biệt' thường là tính từ. Khi dùng làm động từ trong ngữ cảnh y tế, cần thêm cụm 'chăm sóc' để làm rõ nghĩa hành động.

• We have not sent our pupils out on private duty except a very few times, but they have an unusual amount of specialing to do inside.
• Participant three described their personal interest in mental health care: “I have an interest in mental health but I have found that other staff on the surgical ward who have been there for a while… often say I hate specialling these patients…”