Hậu tố tạo danh từ · tạo danh từ

Hậu tố -ism: nghĩa, quy tắc thêm và bài tập

Hậu tố -ism tạo danh từ chỉ học thuyết, niềm tin, thái độ, ngành nghề hay một hiện tượng xã hội: tour → tourism, optimist → optimism, race → racism. -ism gắn vào danh từ hoặc tính từ, đi cặp với -ist (người) và -istic (tính từ).

Nghĩa · -ism biến một danh từ hoặc tính từ thành danh từ trừu tượng, nghĩa là "chủ nghĩa…", "tinh thần…", "ngành…" hay "nạn…": social (xã hội) → socialism (chủ nghĩa xã hội), hero (anh hùng) → heroism (tinh thần anh hùng), alcohol (rượu) → alcoholism (chứng nghiện rượu). Danh từ -ism phần lớn không đếm được.

Cách thêm -ism

  1. 1

    Thường chỉ cần thêm -ism vào sau danh từ hoặc tính từ.

    • tour → tourism
    • hero → heroism
    • national → nationalism
    • professional → professionalism
  2. 2

    Gốc tận cùng -e thì bỏ -e rồi thêm -ism.

    • race → racism
    • active → activism
  3. 3

    Từ -ism thường đi thành bộ ba: -ism (danh từ chỉ ý tưởng/ngành), -ist (danh từ chỉ người), -istic hoặc -ic (tính từ). Đề hay cho cả bộ làm đáp án nhiễu.

    • optimism → optimist
    • optimism → optimistic
    • journalism → journalist
    • realism → realistic
  4. 4

    Gốc tận cùng -ic thì giữ nguyên rồi thêm -ism, chữ c lúc này đọc là /s/.

    • critic → criticism
  5. 5

    Phần lớn danh từ -ism không đếm được (tourism, optimism, racism). Riêng criticism đếm được khi chỉ từng lời chê: criticisms.

    • criticism → criticisms

Từ thường gặp

23 từ học sinh THPT hay gặp, kèm từ gốc.

  • tourism danh từdu lịch, ngành du lịch← tour
  • criticism danh từsự chỉ trích, lời phê bình← critic
  • optimism danh từsự lạc quan← optimist
  • pessimism danh từsự bi quan← pessimist
  • racism danh từnạn phân biệt chủng tộc← race
  • journalism danh từnghề báo, báo chí← journal
  • heroism danh từtinh thần anh hùng, lòng dũng cảm← hero
  • patriotism danh từlòng yêu nước← patriot
  • terrorism danh từchủ nghĩa khủng bố, hành vi khủng bố← terror
  • materialism danh từlối sống ham vật chất← material
  • professionalism danh từtính chuyên nghiệp← professional
  • individualism danh từchủ nghĩa cá nhân← individual
  • realism danh từóc thực tế; chủ nghĩa hiện thực← real
  • idealism danh từchủ nghĩa lý tưởng← ideal
  • activism danh từhoạt động vận động xã hội← active
  • environmentalism danh từphong trào bảo vệ môi trường← environmental
  • vegetarianism danh từviệc ăn chay← vegetarian
  • alcoholism danh từchứng nghiện rượu← alcohol
  • socialism danh từchủ nghĩa xã hội← social
  • capitalism danh từchủ nghĩa tư bản← capital
  • nationalism danh từchủ nghĩa dân tộc← national
  • humanism danh từchủ nghĩa nhân văn← human
  • egoism danh từtính vị kỷ← ego

Họ từ hay ra đề

Đề chọn dạng từ thường đưa cả họ từ làm 4 phương án.

optimist

critic

  • criticdanh từnhà phê bình
  • criticismdanh từsự chỉ trích, lời phê bình
  • criticiseđộng từchỉ trích, phê bình (Mỹ: criticize)
  • criticaltính từhay chỉ trích; then chốt
  • criticallytrạng từnghiêm trọng; có óc phê phán

tour

  • tourdanh từchuyến du lịch, chuyến tham quan
  • touristdanh từkhách du lịch
  • tourismdanh từngành du lịch

patriot

Phân biệt

  • -ism hay -ist

    -ism chỉ ý tưởng, niềm tin, ngành nghề (không phải người); -ist chỉ người theo ý tưởng đó hoặc làm nghề đó. Chỗ trống nói về một người (a/an, he, she, my uncle…) thì chọn -ist.

    • tourism · ngành du lịch
    • tourist · khách du lịch
    • journalism · nghề báo
    • journalist · nhà báo
  • criticism hay critic

    Criticism là lời chê, sự phê bình; critic là người phê bình (nhà phê bình phim, sách…). Received a lot of criticism = bị chê nhiều, còn critics là các nhà phê bình.

    • The plan faced strong criticism. · Kế hoạch bị chỉ trích nặng.
    • Film critics loved the movie. · Giới phê bình phim rất thích bộ phim.

Bẫy đề thi

Lỗi học sinh hay mắc, và chỗ đề hay cài phương án nhiễu.

  1. 1

    Tourist is one of the country's main industries.

    Tourism is one of the country's main industries.

    Nói về ngành thì dùng tourism. Tourist là khách du lịch, lại là danh từ đếm được nên không đứng một mình không có mạo từ.

  2. 2

    My sister is a famous journalism.

    My sister is a famous journalist.

    Chỗ trống nói về một người nên cần đuôi -ist. Journalism là nghề báo.

  3. 3

    He is very optimism about the exam.

    He is very optimistic about the exam.

    Sau be và very cần tính từ. Optimism là danh từ, tính từ là optimistic.

  4. 4

    The new law received a lot of critics.

    The new law received a lot of criticism.

    Critics là các nhà phê bình (người). Muốn nói "bị chỉ trích nhiều" thì dùng criticism.

Ôn thi tốt nghiệp THPT

-ism trong đề thi

Thử 8 câu kiểu đề thi

Athena

Thử xem, mình đợi em.

Câu 1______ is one of the main sources of income for Hoi An.

Câu 2Despite the bad news, she remained full of ______ about the future.

Câu 3Tìm lỗi sai: (A) My uncle has worked (B) as a journalism (C) for a local newspaper (D) for over twenty years.

Câu 4Tìm lỗi sai: The new film (A) received a lot of (B) criticism (C) because its ending was (D) not realism.

Câu 5Đọc đoạn văn và chọn từ đúng: Many Vietnamese soldiers showed great ______ during the war. Their stories are still taught in schools today.

Câu 6Đọc đoạn văn và chọn từ đúng: Some teenagers spend all their money on brand-name clothes and new phones. This kind of ______ worries many parents, who believe happiness cannot be bought.

Câu 7The football fans waved flags and sang the national anthem to show their ______.

Câu 8Đọc đoạn văn và chọn từ đúng: Greta Thunberg became famous for her climate ______ when she was only 15. Her school strikes inspired millions of students around the world.

Hỏi đáp

Đuôi -ism là từ loại gì?
Từ có đuôi -ism là danh từ, thường không đếm được, chỉ học thuyết, thái độ, ngành nghề hoặc một hiện tượng xã hội: tourism, optimism, racism, journalism.
Phân biệt -ism và -ist thế nào?
-ism là ý tưởng hoặc ngành, -ist là người: tourism (ngành du lịch) – tourist (khách du lịch), journalism (nghề báo) – journalist (nhà báo). Chỗ trống nói về người thì chọn -ist.
Tính từ của optimism là gì?
Là optimistic (lạc quan). Tương tự pessimism → pessimistic, realism → realistic, idealism → idealistic.