Cách thêm -ist, -ian, -ant, -ent (chỉ người)
- 1
-ist thường thêm vào danh từ. Danh từ tận cùng -y hoặc -e thì bỏ chữ đó rồi thêm -ist (economy → economist, cycle → cyclist); -ics thì bỏ -s (physics → physicist); đuôi -ology đổi thành -ologist.
- biology → biologist
- economy → economist
- physics → physicist
- cycle → cyclist
- art → artist
- 2
-ian hay dùng với môn học, lĩnh vực. Danh từ tận cùng -ic/-ics đổi thành -ician; tận cùng -y thì đổi thành -ian.
- music → musician
- magic → magician
- mathematics → mathematician
- politics → politician
- library → librarian
- history → historian
- 3
-ant, -ent thêm vào động từ để chỉ người. Động từ tận cùng -ate thì bỏ -ate; tận cùng -e thì bỏ -e.
- assist → assistant
- participate → participant
- immigrate → immigrant
- reside → resident
- consult → consultant
- 4
Có vài từ đổi gốc, phải học thuộc: apply → applicant, study → student, oppose → opponent, science → scientist.
- apply → applicant
- study → student
- oppose → opponent
- 5
Đuôi -ant, -ent còn tạo tính từ (important, different, pleasant). Từ chỉ người thì đứng sau a/the, có thể thêm -s số nhiều; tính từ thì không.
- assist → assistant (n)
- differ → different (adj)
Từ thường gặp
30 từ học sinh THPT hay gặp, kèm từ gốc.
- scientist danh từnhà khoa học← science
- artist danh từhọa sĩ, nghệ sĩ← art
- tourist danh từkhách du lịch← tour
- journalist danh từnhà báo← journal
- specialist danh từchuyên gia← special
- environmentalist danh từnhà hoạt động môi trường← environment
- economist danh từnhà kinh tế học← economy
- biologist danh từnhà sinh học← biology
- psychologist danh từnhà tâm lý học← psychology
- pianist danh từnghệ sĩ dương cầm← piano
- novelist danh từtiểu thuyết gia← novel
- cyclist danh từngười đi xe đạp← cycle
- physicist danh từnhà vật lý học← physics
- musician danh từnhạc sĩ, nhạc công← music
- politician danh từchính trị gia← politics
- librarian danh từthủ thư← library
- historian danh từnhà sử học← history
- mathematician danh từnhà toán học← mathematics
- electrician danh từthợ điện← electric
- magician danh từnhà ảo thuật← magic
- assistant danh từtrợ lý← assist
- participant danh từngười tham gia← participate
- applicant danh từngười nộp đơn, ứng viên← apply
- accountant danh từkế toán viên← account
- consultant danh từchuyên gia tư vấn← consult
- inhabitant danh từcư dân← inhabit
- immigrant danh từngười nhập cư← immigrate
- student danh từhọc sinh, sinh viên← study
- resident danh từcư dân, người sống ở← reside
- opponent danh từđối thủ← oppose
Họ từ hay ra đề
Đề chọn dạng từ thường đưa cả họ từ làm 4 phương án.
science
- sciencedanh từkhoa học
- scientistdanh từnhà khoa học
- scientifictính từthuộc khoa học
- scientificallytrạng từvề mặt khoa học
environment
- environmentdanh từmôi trường
- environmentalistdanh từnhà hoạt động môi trường
- environmentaltính từthuộc môi trường
- environmentallytrạng từvề mặt môi trường
special
- specialtính từđặc biệt
- specialistdanh từchuyên gia
- specialiseđộng từchuyên về (Mỹ: specialize)
- specialitydanh từđặc sản; chuyên môn
- speciallytrạng từđặc biệt, riêng cho
participate
- participateđộng từtham gia
- participationdanh từsự tham gia
- participantdanh từngười tham gia
Phân biệt
physicist hay physician
Hai từ gần giống nhau nhưng khác nghề: physicist là nhà vật lý (physics), physician là bác sĩ.
- physicist · nhà vật lý học
- physician · bác sĩ
-ant/-ent (người) hay -ant/-ent (tính từ)
Cùng đuôi nhưng khác từ loại. assistant, resident, opponent là người (có số nhiều -s). important, different, pleasant là tính từ, đứng trước danh từ hoặc sau be.
- participant · người tham gia
- important · quan trọng
-ist/-ian (người) hay -ic/-al (tính từ)
Đề hay cho chung một họ từ: scientist (người) với scientific (tính từ), environmentalist (người) với environmental (tính từ). Chỗ trống đi với động từ chỉ hành động của người (plead, confound…) thì cần người.
- scientist · nhà khoa học
- scientific · thuộc khoa học
Bẫy đề thi
Lỗi học sinh hay mắc, và chỗ đề hay cài phương án nhiễu.
- 1
students, entrepreneurs, and technology special
students, entrepreneurs, and technology specialists
Cả dãy là người nên chỗ trống phải là danh từ chỉ người, số nhiều: specialists. special là tính từ.
- 2
Crows have confounded scientific.
Crows have confounded scientists.
Sau động từ confound cần tân ngữ là danh từ, và người bị "làm bối rối" là các nhà khoa học: scientists. scientific là tính từ.
- 3
My father is a physician at the university. He teaches physics.
My father is a physicist at the university. He teaches physics.
Dạy vật lý thì là physicist. physician là bác sĩ.
- 4
There were 300 participations in the contest.
There were 300 participants in the contest.
Đếm người thì dùng participants. participation là sự tham gia, danh từ không đếm được.
- 5
He wants to be a musican.
He wants to be a musician.
music → musician: giữ c, thêm -ian. Lỗi bỏ chữ i rất hay gặp.
