Cách thêm -ness
- 1
Đa số tính từ chỉ cần thêm -ness, giữ nguyên gốc, kể cả -e cuối.
- kind → kindness
- polite → politeness
- aware → awareness
- effective → effectiveness
- 2
Tính từ tận cùng phụ âm + y: đổi y thành i rồi thêm -ness. Một vài từ một âm tiết vẫn giữ y: shy → shyness, dry → dryness.
- happy → happiness
- lazy → laziness
- lonely → loneliness
- shy → shyness
- 3
Tính từ tận cùng -n vẫn thêm -ness như thường, nên có hai chữ n liền nhau.
- open → openness
- sudden → suddenness
- 4
Tính từ có sẵn hậu tố (-ful, -less, -ive, -ish, -ed) vẫn thêm được -ness ở cuối.
- careless → carelessness
- helpful → helpfulness
- selfish → selfishness
- tired → tiredness
- 5
Không phải tính từ nào cũng đi với -ness: nhiều từ dùng -ity hoặc có danh từ dạng khác hẳn. Ví dụ able → ability, possible → possibility, true → truth, strong → strength. Gặp từ lạ thì tra từ điển, đừng tự ghép.
- able → ability
- true → truth
- strong → strength
Từ thường gặp
28 từ học sinh THPT hay gặp, kèm từ gốc.
- happiness danh từhạnh phúc, niềm vui← happy
- awareness danh từsự nhận thức, ý thức← aware
- kindness danh từlòng tốt, sự tử tế← kind
- effectiveness danh từtính hiệu quả← effective
- illness danh từbệnh, sự ốm đau← ill
- weakness danh từđiểm yếu, nhược điểm← weak
- fitness danh từthể lực, sức khỏe← fit
- loneliness danh từnỗi cô đơn← lonely
- attractiveness danh từvẻ hấp dẫn, sự cuốn hút← attractive
- darkness danh từbóng tối← dark
- sadness danh từnỗi buồn← sad
- willingness danh từsự sẵn lòng← willing
- friendliness danh từsự thân thiện← friendly
- carelessness danh từsự bất cẩn, cẩu thả← careless
- usefulness danh từsự hữu ích← useful
- politeness danh từsự lịch sự, lễ phép← polite
- laziness danh từtính lười biếng← lazy
- tiredness danh từsự mệt mỏi← tired
- fairness danh từsự công bằng← fair
- readiness danh từsự sẵn sàng← ready
- consciousness danh từý thức; sự tỉnh táo← conscious
- homelessness danh từtình trạng vô gia cư← homeless
- selfishness danh từtính ích kỷ← selfish
- helpfulness danh từsự nhiệt tình giúp đỡ← helpful
- rudeness danh từsự thô lỗ, vô lễ← rude
- emptiness danh từcảm giác trống rỗng← empty
- openness danh từsự cởi mở← open
- sickness danh từsự ốm đau; say xe, say sóng← sick
Họ từ hay ra đề
Đề chọn dạng từ thường đưa cả họ từ làm 4 phương án.
effect
- effectdanh từtác động, ảnh hưởng
- effectivetính từcó hiệu quả
- effectivelytrạng từhiệu quả, có kết quả
- effectivenessdanh từtính hiệu quả
- ineffectivetính từkhông hiệu quả
attract
- attractđộng từthu hút
- attractiondanh từsự thu hút; điểm tham quan
- attractivetính từhấp dẫn, ưa nhìn
- attractivelytrạng từhấp dẫn, đẹp mắt
- attractivenessdanh từvẻ hấp dẫn
happy
- happytính từvui, hạnh phúc
- happilytrạng từvui vẻ
- happinessdanh từhạnh phúc
- unhappytính từkhông vui
- unhappinessdanh từnỗi buồn, sự bất hạnh
Phân biệt
-ness hay -ity
Cả hai đều biến tính từ thành danh từ, nhưng mỗi tính từ thường chỉ quen đi với một đuôi. -ity hay đi với tính từ gốc Latin như -able, -ible, -al (ability, possibility, reality); -ness đi được với hầu hết tính từ còn lại. Đuôi -ive thì chia đôi: creative → creativity nhưng effective → effectiveness, attractive → attractiveness. Gặp từ quen thì nhớ cặp, đừng tự đổi.
- effectiveness · tính hiệu quả
- creativity · sự sáng tạo
- happiness · hạnh phúc
- ability · khả năng
illness hay sickness
Nghĩa gần nhau (ốm đau, bệnh). Illness hay dùng cho bệnh kéo dài, trang trọng hơn; sickness hay dùng trong các cụm như motion sickness (say xe), morning sickness (ốm nghén), hoặc chỉ cảm giác buồn nôn.
- a serious illness · một căn bệnh nặng
- motion sickness · chứng say xe
Bẫy đề thi
Lỗi học sinh hay mắc, và chỗ đề hay cài phương án nhiễu.
- 1
happyness, lazyness
happiness, laziness
Phụ âm + y thì đổi y thành i trước -ness. Lỗi chính tả này đề hay cài vào câu tìm lỗi sai.
- 2
Some people care about physical attractive.
Some people care about physical attractiveness.
Sau tính từ physical cần một danh từ. Attractive là tính từ, phải thêm -ness.
- 3
The campaign raised public aware of the problem.
The campaign raised public awareness of the problem.
Raise + danh từ: raise awareness of something là cụm rất hay gặp. Aware chỉ là tính từ (be aware of).
- 4
the effectivity of the plan
the effectiveness of the plan
Mỗi tính từ đi với đuôi danh từ riêng của nó. Effective dùng -ness, possible dùng -ity. Đừng tự ghép đuôi theo cảm giác.
- 5
business = sự bận rộn
business = việc kinh doanh
Business gốc từ busy nhưng nghĩa đã đổi hẳn. Muốn nói "sự bận rộn" thì dùng busyness (ít gặp) hoặc diễn đạt bằng being busy.
