Hậu tố tạo danh từ · tạo danh từ

Hậu tố -ness: nghĩa, quy tắc thêm và bài tập

Hậu tố -ness gắn vào sau tính từ để tạo danh từ chỉ trạng thái hay tính chất: happy → happiness, kind → kindness, aware → awareness. Phần lớn chỉ cần thêm -ness, riêng tính từ tận cùng phụ âm + y thì đổi y thành i. Từ có đuôi -ness luôn là danh từ.

Nghĩa · -ness biến tính từ thành danh từ, nghĩa là "sự…", "tính…", "nỗi…" hay "tình trạng…": sad (buồn) → sadness (nỗi buồn), lazy (lười) → laziness (tính lười), homeless (vô gia cư) → homelessness (tình trạng vô gia cư).

Cách thêm -ness

  1. 1

    Đa số tính từ chỉ cần thêm -ness, giữ nguyên gốc, kể cả -e cuối.

    • kind → kindness
    • polite → politeness
    • aware → awareness
    • effective → effectiveness
  2. 2

    Tính từ tận cùng phụ âm + y: đổi y thành i rồi thêm -ness. Một vài từ một âm tiết vẫn giữ y: shy → shyness, dry → dryness.

    • happy → happiness
    • lazy → laziness
    • lonely → loneliness
    • shy → shyness
  3. 3

    Tính từ tận cùng -n vẫn thêm -ness như thường, nên có hai chữ n liền nhau.

    • open → openness
    • sudden → suddenness
  4. 4

    Tính từ có sẵn hậu tố (-ful, -less, -ive, -ish, -ed) vẫn thêm được -ness ở cuối.

    • careless → carelessness
    • helpful → helpfulness
    • selfish → selfishness
    • tired → tiredness
  5. 5

    Không phải tính từ nào cũng đi với -ness: nhiều từ dùng -ity hoặc có danh từ dạng khác hẳn. Ví dụ able → ability, possible → possibility, true → truth, strong → strength. Gặp từ lạ thì tra từ điển, đừng tự ghép.

    • able → ability
    • true → truth
    • strong → strength

Từ thường gặp

28 từ học sinh THPT hay gặp, kèm từ gốc.

  • happiness danh từhạnh phúc, niềm vui← happy
  • awareness danh từsự nhận thức, ý thức← aware
  • kindness danh từlòng tốt, sự tử tế← kind
  • effectiveness danh từtính hiệu quả← effective
  • illness danh từbệnh, sự ốm đau← ill
  • weakness danh từđiểm yếu, nhược điểm← weak
  • fitness danh từthể lực, sức khỏe← fit
  • loneliness danh từnỗi cô đơn← lonely
  • attractiveness danh từvẻ hấp dẫn, sự cuốn hút← attractive
  • darkness danh từbóng tối← dark
  • sadness danh từnỗi buồn← sad
  • willingness danh từsự sẵn lòng← willing
  • friendliness danh từsự thân thiện← friendly
  • carelessness danh từsự bất cẩn, cẩu thả← careless
  • usefulness danh từsự hữu ích← useful
  • politeness danh từsự lịch sự, lễ phép← polite
  • laziness danh từtính lười biếng← lazy
  • tiredness danh từsự mệt mỏi← tired
  • fairness danh từsự công bằng← fair
  • readiness danh từsự sẵn sàng← ready
  • consciousness danh từý thức; sự tỉnh táo← conscious
  • homelessness danh từtình trạng vô gia cư← homeless
  • selfishness danh từtính ích kỷ← selfish
  • helpfulness danh từsự nhiệt tình giúp đỡ← helpful
  • rudeness danh từsự thô lỗ, vô lễ← rude
  • emptiness danh từcảm giác trống rỗng← empty
  • openness danh từsự cởi mở← open
  • sickness danh từsự ốm đau; say xe, say sóng← sick

Họ từ hay ra đề

Đề chọn dạng từ thường đưa cả họ từ làm 4 phương án.

effect

attract

happy

aware

  • awaretính từbiết, nhận thức được
  • awarenessdanh từsự nhận thức
  • unawaretính từkhông biết

Phân biệt

  • -ness hay -ity

    Cả hai đều biến tính từ thành danh từ, nhưng mỗi tính từ thường chỉ quen đi với một đuôi. -ity hay đi với tính từ gốc Latin như -able, -ible, -al (ability, possibility, reality); -ness đi được với hầu hết tính từ còn lại. Đuôi -ive thì chia đôi: creative → creativity nhưng effective → effectiveness, attractive → attractiveness. Gặp từ quen thì nhớ cặp, đừng tự đổi.

    • effectiveness · tính hiệu quả
    • creativity · sự sáng tạo
    • happiness · hạnh phúc
    • ability · khả năng
  • illness hay sickness

    Nghĩa gần nhau (ốm đau, bệnh). Illness hay dùng cho bệnh kéo dài, trang trọng hơn; sickness hay dùng trong các cụm như motion sickness (say xe), morning sickness (ốm nghén), hoặc chỉ cảm giác buồn nôn.

    • a serious illness · một căn bệnh nặng
    • motion sickness · chứng say xe

Bẫy đề thi

Lỗi học sinh hay mắc, và chỗ đề hay cài phương án nhiễu.

  1. 1

    happyness, lazyness

    happiness, laziness

    Phụ âm + y thì đổi y thành i trước -ness. Lỗi chính tả này đề hay cài vào câu tìm lỗi sai.

  2. 2

    Some people care about physical attractive.

    Some people care about physical attractiveness.

    Sau tính từ physical cần một danh từ. Attractive là tính từ, phải thêm -ness.

  3. 3

    The campaign raised public aware of the problem.

    The campaign raised public awareness of the problem.

    Raise + danh từ: raise awareness of something là cụm rất hay gặp. Aware chỉ là tính từ (be aware of).

  4. 4

    the effectivity of the plan

    the effectiveness of the plan

    Mỗi tính từ đi với đuôi danh từ riêng của nó. Effective dùng -ness, possible dùng -ity. Đừng tự ghép đuôi theo cảm giác.

  5. 5

    business = sự bận rộn

    business = việc kinh doanh

    Business gốc từ busy nhưng nghĩa đã đổi hẳn. Muốn nói "sự bận rộn" thì dùng busyness (ít gặp) hoặc diễn đạt bằng being busy.

Ôn thi tốt nghiệp THPT

-ness trong đề thi

3 đề thi tốt nghiệp, đề tham khảo và đề thi thử có câu chọn dạng từ mà đáp án mang hậu tố này.

  1. Đề thi thử 2026 · Chọn dạng đúng của từ

    Ultimately, consistent effort enhances long-term sustainability and personal ______

    • A. effect
    • B. effectively
    • C. effectiveness
    • D. effective

    Chỗ trống đứng sau tính từ personal và cùng làm tân ngữ cho enhances với sustainability, nên cần danh từ. Effectiveness (tính hiệu quả) hợp nghĩa "hiệu quả cá nhân". Effect cũng là danh từ nhưng nghĩa là "tác động", ghép personal effect thì sai nghĩa; effectively là trạng từ, effective là tính từ.

  2. Đề thi thử 2021 · Chọn dạng đúng của từ

    Some people are concerned with physical ______ when choosing a wife or husband.

    • A. attract
    • B. attractive
    • C. attractiveness
    • D. attractively

    Chỗ trống đứng sau tính từ physical nên cần một danh từ. Attractiveness (vẻ hấp dẫn) là danh từ, đúng nghĩa "vẻ ngoài hấp dẫn" khi chọn vợ chồng. Attract là động từ, attractive là tính từ, attractively là trạng từ, đều không đứng sau tính từ được.

Thử 8 câu kiểu đề thi

Athena

Thử xem, mình đợi em.

Câu 1Her ______ to help others made her popular with her classmates.

Câu 2Many students suffer from ______ when they move to a big city alone.

Câu 3Tìm lỗi sai: (A) Most teenagers lack (B) aware of the (C) dangers of (D) using social media late at night.

Câu 4Tìm lỗi sai: The doctor said his (A) tiredness was caused (B) by lack of sleep, not by a (C) serious (D) ill.

Câu 5Đọc đoạn văn và chọn từ đúng: Many young people believe that money is the key to ______. However, research shows that close friendships and good health matter much more.

Câu 6Đọc đoạn văn và chọn từ đúng: Our school has started a campaign to raise students' ______ of plastic waste. Every class will collect used bottles and learn how to recycle them.

Câu 7Thanks to the ______ of our neighbours, we soon felt at home in the new town.

Câu 8Đọc đoạn văn và chọn từ đúng: Online learning gives students more freedom. Its biggest ______, however, is that some learners find it hard to stay focused without a teacher.

Hỏi đáp

Đuôi -ness là từ loại gì?
Từ có đuôi -ness luôn là danh từ, thường tạo từ tính từ: kind → kindness, happy → happiness. Đi thi thấy -ness là em biết nó đứng được sau a/the, tính từ, tính từ sở hữu.
Khi nào dùng -ness, khi nào dùng -ity?
Không có luật tuyệt đối. Tính từ đuôi -able, -ible, -al hay đi với -ity (ability, possibility, reality), còn đa số tính từ khác đi với -ness. Đuôi -ive thì có cả hai: creativity nhưng effectiveness. Từ nào đề hay ra (effectiveness, awareness, happiness) thì em học thuộc cả cặp cho chắc.
Happy thêm ness viết thế nào?
Viết là happiness: tính từ tận cùng phụ âm + y thì đổi y thành i rồi mới thêm -ness. Tương tự lazy → laziness, lonely → loneliness.