Cách thêm -tion, -sion
- 1
Động từ tận cùng -ate: bỏ -e, thêm -ion (thành -ation).
- educate → education
- celebrate → celebration
- communicate → communication
- 2
Động từ tận cùng -t, -ct, -ss thường chỉ cần thêm -ion.
- invent → invention
- protect → protection
- discuss → discussion
- impress → impression
- 3
Động từ tận cùng -de, -d (và một số -t) thường đổi thành -sion: bỏ -de/-d rồi thêm -sion. Riêng -mit đổi thành -mission.
- decide → decision
- explode → explosion
- extend → extension
- permit → permission
- admit → admission
- 4
Nhiều động từ khác thêm -ation (có khi bỏ -e), hoặc đổi chữ ở gốc như pronounce → pronunciation, describe → description. Mấy từ này phải học thuộc vì không có quy tắc cố định.
- inform → information
- prepare → preparation
- explain → explanation
- pronounce → pronunciation
- describe → description
- 5
Một số từ đổi gốc khá mạnh, đề hay cho làm bẫy chính tả: destroy → destruction, solve → solution, compete → competition, repeat → repetition.
- destroy → destruction
- solve → solution
- compete → competition
Từ thường gặp
30 từ học sinh THPT hay gặp, kèm từ gốc.
- education danh từgiáo dục, sự giáo dục← educate
- decision danh từquyết định← decide
- information danh từthông tin← inform
- competition danh từcuộc thi; sự cạnh tranh← compete
- pollution danh từsự ô nhiễm← pollute
- protection danh từsự bảo vệ← protect
- conservation danh từsự bảo tồn← conserve
- communication danh từsự giao tiếp, liên lạc← communicate
- impression danh từấn tượng← impress
- imagination danh từtrí tưởng tượng← imagine
- invention danh từphát minh, sáng chế← invent
- innovation danh từsự đổi mới, cải tiến← innovate
- production danh từsự sản xuất← produce
- population danh từdân số← populate
- explanation danh từlời giải thích← explain
- permission danh từsự cho phép← permit
- discussion danh từcuộc thảo luận← discuss
- expression danh từcách diễn đạt; sự bày tỏ← express
- organisation danh từtổ chức, cơ quan (Mỹ: organization)← organise
- preparation danh từsự chuẩn bị← prepare
- destruction danh từsự phá hủy← destroy
- description danh từsự mô tả, bài mô tả← describe
- solution danh từgiải pháp← solve
- celebration danh từlễ kỷ niệm, buổi liên hoan← celebrate
- attention danh từsự chú ý← attend
- pronunciation danh từcách phát âm← pronounce
- conclusion danh từkết luận← conclude
- explosion danh từvụ nổ← explode
- suggestion danh từlời gợi ý, đề xuất← suggest
- transportation danh từgiao thông, sự vận chuyển← transport
Họ từ hay ra đề
Đề chọn dạng từ thường đưa cả họ từ làm 4 phương án.
compete
- competeđộng từcạnh tranh, thi đấu
- competitiondanh từcuộc thi; sự cạnh tranh
- competitordanh từđối thủ, người dự thi
- competitivetính từcạnh tranh, có tính ganh đua
- competitivelytrạng từtheo kiểu cạnh tranh
impress
- impressđộng từgây ấn tượng
- impressiondanh từấn tượng
- impressivetính từgây ấn tượng, ấn tượng
- impressivelytrạng từấn tượng, đáng nể
decide
- decideđộng từquyết định
- decisiondanh từquyết định
- decisivetính từquyết đoán; mang tính quyết định
- decisivelytrạng từdứt khoát
imagine
- imagineđộng từtưởng tượng
- imaginationdanh từtrí tưởng tượng
- imaginativetính từgiàu trí tưởng tượng
- imaginarytính từtưởng tượng, không có thật
- imaginabletính từcó thể tưởng tượng được
Phân biệt
-tion hay -sion
Cả hai đều tạo danh từ, khác nhau ở gốc động từ. Gốc tận cùng -de, -d, -ss, -mit thường ra -sion (decide → decision, discuss → discussion, permit → permission); gốc -ate, -ct, -nt và đa số trường hợp khác ra -tion. Đi thi em cứ nhớ cặp từ quen là được.
- decision · quyết định
- education · giáo dục
-tion (danh từ) hay -tive (tính từ)
Hai đuôi này hay đi cùng một họ từ nên đề thích cho chung một câu: -tion là danh từ, -tive là tính từ. Chỗ trống đứng trước danh từ thì cần tính từ, đứng sau a/the/tính từ thì cần danh từ.
- innovation · sự đổi mới
- innovative · có tính đổi mới, sáng tạo
Bẫy đề thi
Lỗi học sinh hay mắc, và chỗ đề hay cài phương án nhiễu.
- 1
make a good decide
make a good decision
Sau tính từ good cần danh từ. decide là động từ nên không đứng được ở đây.
- 2
an impressive on the interviewers
an impression on the interviewers
Cụm cố định là make an impression on sb. Sau an cần danh từ, impressive là tính từ.
- 3
destroyion, solvation
destruction, solution
Không phải từ nào cũng thêm thẳng -ion. destroy → destruction, solve → solution là dạng đổi gốc, phải học thuộc.
- 4
decition, permition
decision, permission
decide (-de) ra -sion, permit (-mit) ra -mission. Viết -tion ở mấy từ này là sai chính tả.
- 5
pronounciation
pronunciation
Động từ là pronounce nhưng danh từ mất chữ o: pro-nun-ci-a-tion. Lỗi này rất hay gặp.
