Hậu tố tạo tính từ · tạo tính từ

Hậu tố -less: nghĩa, quy tắc thêm và bài tập

Hậu tố -less gắn vào sau danh từ (đôi khi động từ) để tạo tính từ mang nghĩa "không có…": home → homeless, hope → hopeless. Thêm -less thì giữ nguyên gốc, chỉ y sau phụ âm đổi thành i (penny → penniless). Nhiều từ -less có cặp trái nghĩa đuôi -ful, nhưng không phải từ nào cũng có.

Nghĩa · -less thêm nghĩa "không có, thiếu" và biến danh từ thành tính từ: care (sự cẩn thận) → careless (bất cẩn), home (nhà) → homeless (vô gia cư), end (điểm kết thúc) → endless (bất tận). Một số từ gốc là động từ: count → countless (vô số, đếm không xuể), tire → tireless (không biết mệt).

Cách thêm -less

  1. 1

    Thêm thẳng -less vào sau gốc, gốc tận cùng -e vẫn giữ -e (vì -less bắt đầu bằng phụ âm).

    • care → careless
    • use → useless
    • home → homeless
    • price → priceless
  2. 2

    Gốc tận cùng phụ âm + y thì đổi y thành i rồi thêm -less.

    • penny → penniless
    • mercy → merciless
  3. 3

    Từ -less là tính từ: thêm -ly thành trạng từ, thêm -ness thành danh từ.

    • careless → carelessly
    • careless → carelessness
    • homeless → homelessness
  4. 4

    Nhiều từ -less có cặp trái nghĩa -ful (careless/careful, useless/useful, harmless/harmful). Nhưng có từ không có cặp: không có homeful, jobful; và cũng không có priceful.

    • useless → useful
    • harmless → harmful
    • painless → painful

Từ thường gặp

28 từ học sinh THPT hay gặp, kèm từ gốc.

  • careless tính từbất cẩn, cẩu thả← care
  • homeless tính từvô gia cư← home
  • useless tính từvô dụng, vô ích← use
  • helpless tính từbất lực, không tự lo được← help
  • hopeless tính từvô vọng; rất kém← hope
  • harmless tính từvô hại← harm
  • endless tính từbất tận, dài lê thê← end
  • jobless tính từthất nghiệp← job
  • wireless tính từkhông dây← wire
  • countless tính từvô số, đếm không xuể← count
  • meaningless tính từvô nghĩa← meaning
  • priceless tính từvô giá, cực kỳ quý← price
  • worthless tính từvô giá trị← worth
  • powerless tính từbất lực, không có quyền← power
  • pointless tính từvô ích, chẳng để làm gì← point
  • thoughtless tính từvô tâm, thiếu suy nghĩ← thought
  • fearless tính từkhông biết sợ, gan dạ← fear
  • speechless tính từkhông nói nên lời← speech
  • sleepless tính từmất ngủ, thức trắng← sleep
  • tireless tính từkhông biết mệt, bền bỉ← tire
  • breathless tính từhụt hơi, thở hổn hển← breath
  • painless tính từkhông đau← pain
  • heartless tính từnhẫn tâm← heart
  • restless tính từbồn chồn, không yên← rest
  • spotless tính từsạch bong← spot
  • selfless tính từvị tha, quên mình← self
  • penniless tính từkhông một xu dính túi← penny
  • merciless tính từtàn nhẫn, không thương xót← mercy

Họ từ hay ra đề

Đề chọn dạng từ thường đưa cả họ từ làm 4 phương án.

care

use

home

  • homedanh từnhà
  • homelesstính từvô gia cư
  • homelessnessdanh từtình trạng vô gia cư
  • the homelessdanh từnhững người vô gia cư

hope

Phân biệt

  • -ful hay -less

    -ful là "có, đầy", -less là "không có". Đề hay cho cả hai trong cùng một câu, em đọc nghĩa cả câu rồi mới chọn.

    • careful · cẩn thận
    • careless · bất cẩn
    • harmful · có hại
    • harmless · vô hại
  • priceless / invaluable hay worthless

    priceless và invaluable đều là "quý vô cùng" dù nhìn như phủ định. worthless mới là "không có giá trị".

    • priceless · vô giá
    • invaluable · vô cùng quý giá
    • worthless · vô giá trị
  • -less hay un-

    -less gắn vào danh từ để ra tính từ phủ định (helpless). un- gắn vào tính từ có sẵn (unhelpful). helpless là bất lực, không tự làm được; unhelpful là không chịu giúp, không có ích.

    • helpless · bất lực
    • unhelpful · không giúp ích

Bẫy đề thi

Lỗi học sinh hay mắc, và chỗ đề hay cài phương án nhiễu.

  1. 1

    He drove careless and had an accident.

    He drove carelessly and had an accident.

    Bổ nghĩa cho động từ drove cần trạng từ: carelessly. careless là tính từ.

  2. 2

    This old painting is priceless, so it is very cheap.

    This old painting is priceless, so it is very valuable.

    priceless là vô giá, quý đến mức không định được giá, chứ không phải rẻ.

  3. 3

    The government should help homeless.

    The government should help the homeless.

    Dùng tính từ để chỉ cả nhóm người thì phải có the: the homeless (những người vô gia cư).

  4. 4

    pennyless, mercyless

    penniless, merciless

    Gốc tận cùng phụ âm + y thì đổi y thành i trước -less.

  5. 5

    His carelessness driving caused the accident.

    His careless driving caused the accident.

    Trước danh từ driving cần tính từ: careless. carelessness là danh từ.

Ôn thi tốt nghiệp THPT

-less trong đề thi

Thử 8 câu kiểu đề thi

Athena

Thử xem, mình đợi em.

Câu 1Don't worry about that spider. It's completely ______.

Câu 2The war left thousands of families ______.

Câu 3It's ______ to argue with him. He never changes his mind.

Câu 4Tìm lỗi sai: (A) She made (B) many (C) carelessness mistakes in her test (D) because she was in a hurry.

Câu 5Tìm lỗi sai: (A) After running (B) up the stairs, the old man (C) was breath and had to (D) sit down.

Câu 6Nowadays, most people use ______ headphones. They connect to your phone by Bluetooth, so you don't need any cables.

Câu 7Our grandparents' old letters are ______ to us. They are not worth any money, but we would never sell them.

Câu 8Before the exam, Nam had a ______ night. He kept thinking about the questions and couldn't close his eyes until 3 a.m.

Hỏi đáp

Hậu tố -less nghĩa là gì?
-less nghĩa là "không có", gắn vào danh từ để tạo tính từ: careless (bất cẩn), homeless (vô gia cư), useless (vô dụng).
Từ nào đuôi -less cũng có cặp -ful phải không?
Không. careless/careful, useless/useful có cặp, nhưng homeless, jobless, wireless thì không có dạng -ful. Ngược lại beautiful, wonderful cũng không có dạng -less.
Priceless có phải là rẻ không?
Không. priceless là vô giá, quý đến mức không định được giá, giống invaluable. Từ chỉ "không có giá trị" là worthless.