Aiducation
Sổ từ

Tiền tố phủ định

Tiền tố in-, im-, il-, ir-: nghĩa, quy tắc thêm và bài tập

in-, im-, il-, ir- là tiền tố phủ định, gắn trước tính từ (và danh từ, trạng từ cùng họ) để mang nghĩa "không": possible → impossible, legal → illegal. Chọn dạng nào thường theo chữ cái đầu của từ gốc: im- trước b, m, p; il- trước l; ir- trước r; còn lại dùng in-. Tiền tố không đổi loại từ, nên đi thi em vẫn phải xét vị trí trong câu để chọn đuôi.

Nghĩa · Bốn dạng này cùng là một tiền tố, nghĩa là "không, trái với": correct (đúng) → incorrect (sai), polite (lịch sự) → impolite (bất lịch sự), responsible (có trách nhiệm) → irresponsible (vô trách nhiệm). Tiền tố giữ nguyên loại từ: tính từ vẫn là tính từ, danh từ vẫn là danh từ (patience → impatience).

Cách thêm in-, im-, il-, ir-

  1. 1

    Gốc bắt đầu bằng p, m, b thì dùng im-. Ngoại lệ hay gặp: unpopular, unbelievable, unmarried dùng un-.

    • possible → impossible
    • polite → impolite
    • mature → immature
    • moral → immoral
  2. 2

    Gốc bắt đầu bằng l thì dùng il-, gấp đôi chữ l.

    • legal → illegal
    • logical → illogical
    • literate → illiterate
  3. 3

    Gốc bắt đầu bằng r thì dùng ir-, gấp đôi chữ r. Ngoại lệ: unreal, unreliable, unreasonable dùng un-.

    • regular → irregular
    • responsible → irresponsible
    • relevant → irrelevant
    • rational → irrational
  4. 4

    Các chữ cái khác thường dùng in-. Nhưng nhiều tính từ dùng un- (unable, unhappy, unusual), nên gặp từ lạ em tra từ điển, đừng tự ghép.

    • correct → incorrect
    • visible → invisible
    • formal → informal
    • accurate → inaccurate
  5. 5

    Tiền tố không đổi loại từ: cả họ từ đều mang cùng tiền tố. Danh từ, trạng từ phủ định giữ đúng tiền tố của tính từ.

    • impatient → impatience
    • impatient → impatiently
    • illegal → illegally
    • inefficient → inefficiency

Từ thường gặp

30 từ học sinh THPT hay gặp, kèm từ gốc.

  • impossible tính từkhông thể, bất khả thi← possible
  • independent tính từđộc lập, tự lập← dependent
  • illegal tính từbất hợp pháp, trái phép← legal
  • irresponsible tính từvô trách nhiệm← responsible
  • impatient tính từthiếu kiên nhẫn, sốt ruột← patient
  • incorrect tính từsai, không đúng← correct
  • irregular tính từbất quy tắc; không đều đặn← regular
  • informal tính từthân mật, không trang trọng← formal
  • impolite tính từbất lịch sự← polite
  • inconvenient tính từbất tiện← convenient
  • irrelevant tính từkhông liên quan, lạc đề← relevant
  • inexpensive tính từkhông đắt, giá phải chăng← expensive
  • ineffective tính từkhông hiệu quả← effective
  • inefficient tính từkém hiệu quả, lãng phí← efficient
  • inappropriate tính từkhông phù hợp, không đúng mực← appropriate
  • illiterate tính từmù chữ← literate
  • immature tính từchưa chín chắn, non nớt← mature
  • imperfect tính từkhông hoàn hảo← perfect
  • impractical tính từkhông thực tế← practical
  • inaccurate tính từkhông chính xác← accurate
  • incomplete tính từchưa hoàn chỉnh, còn thiếu← complete
  • insufficient tính từkhông đủ, thiếu← sufficient
  • inadequate tính từkhông đủ, không đạt yêu cầu← adequate
  • invisible tính từvô hình, không nhìn thấy được← visible
  • incapable tính từkhông có khả năng← capable
  • indirect tính từgián tiếp← direct
  • illogical tính từphi lý, không hợp logic← logical
  • immoral tính từtrái đạo đức← moral
  • irreplaceable tính từkhông thể thay thế← replaceable
  • impatience danh từsự thiếu kiên nhẫn, sự sốt ruột← patience

Họ từ hay ra đề

Đề chọn dạng từ thường đưa cả họ từ làm 4 phương án.

possible

patient

responsible

efficient

Phân biệt

  • in-/im-/il-/ir- hay un-

    Cả hai đều là "không". Không có quy tắc chắc chắn để biết từ nào đi với un-, từ nào đi với in-, em phải nhớ theo từng từ. Có cặp lạ: tính từ là unable nhưng danh từ lại là inability.

    • unable · không thể
    • inability · sự không có khả năng
    • unbelievable · không thể tin nổi
    • unpopular · không được ưa chuộng

  • invaluable hay valueless

    invaluable nhìn như phủ định nhưng nghĩa là quý vô cùng. Từ chỉ "không có giá trị" là valueless hoặc worthless.

    • invaluable · vô cùng quý giá
    • worthless · vô giá trị

  • inflammable hay flammable

    Hai từ cùng nghĩa là dễ cháy. in- ở đây không mang nghĩa phủ định. Từ trái nghĩa là non-flammable.

    • inflammable · dễ cháy
    • flammable · dễ cháy

Bẫy đề thi

Lỗi học sinh hay mắc, và chỗ đề hay cài phương án nhiễu.

  1. 1

    It is unpossible to finish the work today.

    It is impossible to finish the work today.

    possible bắt đầu bằng p nên dùng im-: impossible. Không có từ unpossible.

  2. 2

    Selling fake medicine is inlegal.

    Selling fake medicine is illegal.

    legal bắt đầu bằng l nên dùng il- và gấp đôi l: illegal.

  3. 3

    The method is impractical, impossible or simply inefficiency.

    The method is impractical, impossible or simply inefficient.

    Ba từ nối bằng or phải cùng loại từ. Hai từ trước là tính từ nên chỗ này cũng cần tính từ inefficient, inefficiency là danh từ.

  4. 4

    The story was inbelievable.

    The story was unbelievable.

    believable dùng un-, không theo quy tắc chữ b. Từ này em học thuộc.

  5. 5

    Your advice was invaluable, so I didn't use it.

    Your advice was invaluable, so I followed it.

    invaluable là vô cùng quý giá, chứ không có nghĩa là vô giá trị.

Ôn thi tốt nghiệp THPT

in-, im-, il-, ir- trong đề thi

2 đề thi tốt nghiệp, đề tham khảo và đề thi thử có câu chọn dạng từ mà đáp án mang tiền tố này.

  1. Đề thi thử 2021 · Tìm lỗi sai

    Mass advertising is employed when person-to-person selling is impractical, impossible or simply inefficiency.

    • A. selling
    • B. employed
    • C. inefficiency
    • D. simply

    Câu tìm lỗi sai. Sau is có ba từ nối bằng or: impractical, impossible, inefficiency. Hai từ đầu là tính từ nên từ thứ ba cũng phải là tính từ (cấu trúc song song): inefficient (kém hiệu quả). Lỗi ở C. selling là danh động từ đúng, employed đúng bị động is employed, simply là trạng từ bổ nghĩa cho tính từ, đều đúng.

Thử 8 câu kiểu đề thi

Athena

Thử xem, mình đợi em.

Câu 1Driving without a licence is ______, so you may have to pay a fine.

Câu 2Please wait a minute. Don't be so ______!

Câu 3Tìm lỗi sai: (A) It is (B) unpossible (C) to finish this project (D) in two days.

Câu 4Tìm lỗi sai: (A) Many young people want to be (B) financially (C) independence from their parents (D) after leaving school.

Câu 5In some remote mountain villages, many old people are still ______. They cannot read the medicine labels, so volunteers come to help them.

Câu 6Online learning saves time and money. However, for students in areas with weak internet, it can be very ______. They often lose the connection in the middle of a lesson.

Câu 7The teacher gave him a low mark because most of his essay was ______ to the question. He wrote about something else.

Câu 8Students should not use their phones during lessons. It is ______ to check messages while the teacher is talking.

Hỏi đáp

Khi nào dùng in-, im-, il-, ir-?
Theo chữ cái đầu của từ gốc: im- trước b, m, p (impossible); il- trước l (illegal); ir- trước r (irregular); còn lại dùng in- (incorrect). Có ngoại lệ dùng un- như unbelievable, unpopular, unreal, nên em cứ học từng từ.
Tiền tố in- có làm đổi loại từ không?
Không. in- chỉ thêm nghĩa "không", tính từ vẫn là tính từ. Muốn biết chọn impatient, impatience hay impatiently thì em phải xem chỗ trống đứng ở đâu trong câu.
Invaluable có phải là vô giá trị không?
Không. invaluable là cực kỳ quý giá. Vô giá trị là worthless hoặc valueless. Tương tự, inflammable cũng là dễ cháy, giống flammable.

Học tiếp

Ngữ pháp liên quan