Cách thêm -able, -ible
- 1
Đa số động từ, danh từ chỉ cần thêm -able.
- accept → acceptable
- afford → affordable
- comfort → comfortable
- sustain → sustainable
- enjoy → enjoyable
- 2
Gốc tận cùng -e thì bỏ e. Ngoại lệ: giữ e sau -ce, -ge để giữ âm mềm.
- believe → believable
- achieve → achievable
- value → valuable
- notice → noticeable
- change → changeable
- knowledge → knowledgeable
- 3
Phụ âm + y: đổi y thành i. Nguyên âm + y thì giữ y.
- rely → reliable
- vary → variable
- enjoy → enjoyable
- 4
Động từ một âm tiết hoặc trọng âm rơi vào âm cuối, tận cùng nguyên âm + phụ âm: gấp đôi phụ âm cuối.
- forget → forgettable
- regret → regrettable
- 5
-ible ít gặp hơn, thường gắn vào gốc Latin và nhiều khi gốc không đứng một mình (possible, visible, terrible). Không có quy tắc chắc chắn nên em học thuộc các từ hay gặp. Phủ định của từ -ible thường dùng in-/im-/ir-, còn từ -able hay dùng un-.
- access → accessible
- sense → sensible
- reverse → reversible
- comprehend → comprehensible
- accessible → inaccessible
Từ thường gặp
30 từ học sinh THPT hay gặp, kèm từ gốc.
- sustainable tính từbền vững← sustain
- valuable tính từcó giá trị, quý← value
- comfortable tính từthoải mái, dễ chịu← comfort
- suitable tính từphù hợp← suit
- reliable tính từđáng tin cậy← rely
- memorable tính từđáng nhớ← memory
- unforgettable tính từkhông thể quên← forget
- enjoyable tính từthú vị, vui← enjoy
- accessible tính từdễ tiếp cận, dễ sử dụng← access
- affordable tính từgiá phải chăng← afford
- knowledgeable tính từhiểu biết rộng← knowledge
- remarkable tính từđáng chú ý, phi thường← remark
- profitable tính từcó lãi, sinh lời← profit
- acceptable tính từcó thể chấp nhận← accept
- reasonable tính từhợp lý; giá phải chăng← reason
- renewable tính từtái tạo được← renew
- predictable tính từcó thể đoán trước← predict
- understandable tính từdễ hiểu, có thể hiểu được← understand
- fashionable tính từhợp thời trang← fashion
- achievable tính từcó thể đạt được← achieve
- believable tính từđáng tin, có thể tin được← believe
- noticeable tính từdễ nhận thấy← notice
- changeable tính từhay thay đổi← change
- respectable tính từđáng kính, đứng đắn← respect
- usable tính từdùng được← use
- variable tính từhay thay đổi, biến đổi← vary
- sensible tính từhợp lý, khôn ngoan← sense
- reversible tính từcó thể đảo ngược← reverse
- comprehensible tính từcó thể hiểu được← comprehend
- permissible tính từđược phép, cho phép được← permit
Họ từ hay ra đề
Đề chọn dạng từ thường đưa cả họ từ làm 4 phương án.
sustain
- sustainđộng từduy trì
- sustainabletính từbền vững
- unsustainabletính từkhông bền vững
- sustainablytrạng từtheo hướng bền vững
- sustainabilitydanh từsự bền vững
access
- accessn/vsự tiếp cận; truy cập
- accessibletính từdễ tiếp cận
- inaccessibletính từkhó tiếp cận
- accessibilitydanh từkhả năng tiếp cận
forget
- forgetđộng từquên
- forgetfultính từhay quên
- forgettabletính từdễ quên, nhạt nhòa
- unforgettabletính từkhông thể quên
- unforgettablytrạng từđáng nhớ mãi
respect
- respectn/vsự tôn trọng; tôn trọng
- respectabletính từđáng kính
- respectfultính từlễ phép, tôn trọng
- respectivetính từriêng của từng người
- respectfullytrạng từlễ phép
Phân biệt
-able hay -ible
Cùng nghĩa, cùng tạo tính từ. -able thường gắn vào từ tiếng Anh hoàn chỉnh (accept → acceptable). -ible hay đi với gốc Latin, nhiều khi gốc không đứng riêng được (visible, possible). Đi thi chỉ cần nhận ra đây là tính từ; chính tả thì học theo từ.
- acceptable · có thể chấp nhận
- accessible · có thể tiếp cận
- comfortable · thoải mái
- sensible · hợp lý
sensible hay sensitive
sensible là hợp lý, biết điều. sensitive là nhạy cảm, dễ tổn thương. Cùng gốc sense nhưng nghĩa khác hẳn, đề rất hay cho bẫy này.
- a sensible decision · quyết định hợp lý
- sensitive skin · da nhạy cảm
respectable hay respectful / respective
respectable là đáng được kính trọng, respectful là tỏ ra tôn trọng người khác, respective là riêng của từng người. Ba tính từ cùng gốc respect, phải dựa vào nghĩa câu.
- a respectable family · gia đình nề nếp
- respectful to teachers · lễ phép với thầy cô
- their respective homes · nhà riêng của từng người
Bẫy đề thi
Lỗi học sinh hay mắc, và chỗ đề hay cài phương án nhiễu.
- 1
unforgetful moments
unforgettable moments
forgetful là hay quên (chỉ người), không có unforgetful. Khoảnh khắc không thể quên là unforgettable.
- 2
Swimming to work is also sustainability.
Swimming to work is also sustainable.
Sau is cần tính từ để miêu tả chủ ngữ. sustainability là danh từ, nói swimming is sustainability là sai nghĩa.
- 3
unaccessible, unpossible
inaccessible, impossible
Từ đuôi -ible thường nhận in-/im-/ir-: inaccessible, impossible, irresponsible. Từ đuôi -able hay nhận un-: uncomfortable, unbelievable.
- 4
relyable, believeable
reliable, believable
rely đổi y thành i, believe bỏ e trước khi thêm -able.
- 5
a sensitive choice (ý hợp lý)
a sensible choice
sensitive là nhạy cảm, sensible mới là hợp lý.
