Tâm lý và cảm xúc

Bố mẹ dùng điện thoại nhiều ảnh hưởng con thế nào, bớt ra sao

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Mầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổi

Trả lời nhanh

Trẻ nhỏ học nói, học cảm xúc và cách cư xử qua những lần bố mẹ nhìn con, nghe con, đáp lại con. Khi bố mẹ mải nhìn điện thoại, những lần đáp lại ấy ít đi, con dễ bị bỏ lỡ những tín hiệu muốn nói chuyện, và con cũng bắt chước thói quen dùng máy của bố mẹ. Cách bớt hiệu quả nhất là đặt ra những khoảng không điện thoại cố định: bữa ăn, giờ chơi với con, trước giờ ngủ và lúc đưa đón. Khi trông con gần nước, gần đường, không dùng điện thoại; nếu con đuối nước, ngã, nuốt vật lạ, gọi 115 hoặc 113 ngay.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Con bị đuối nước, kể cả khi đã tỉnh lại sau vài giây: gọi 115 hoặc 113, sơ cứu và đưa con đi khám.
  • Con ngã từ trên cao, bị xe va, hoặc ngã đập đầu rồi nôn, lơ mơ, co giật: gọi 115 hoặc 113.
  • Con nuốt pin cúc áo, nam châm hoặc uống nhầm thuốc, hóa chất trong lúc không có người trông: gọi 115 hoặc 113 ngay, kể cả khi con chưa có biểu hiện gì.
  • Bố mẹ kiệt sức đến mức có ý nghĩ làm hại bản thân hoặc làm hại con: đưa con cho người lớn khác trông và gọi 115 hoặc 113.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Con 16–18 tháng chưa nói được từ đơn nào, 2 tuổi chưa nói câu hai từ, hoặc ít nhìn mắt, không quay lại khi gọi tên: đi khám để được đánh giá.
  • Con hay ăn vạ, đánh, cắn, la hét để bố mẹ rời mắt khỏi điện thoại, và điều này kéo dài nhiều tuần.
  • Bố mẹ muốn bớt mà không bớt được, bồn chồn khi không cầm máy, dùng điện thoại để tránh nghĩ đến những chuyện buồn.
  • Bố mẹ buồn bã, mất ngủ, cáu gắt, mất hứng thú với mọi thứ kéo dài hơn 2 tuần.
  • Chuyện điện thoại gây cãi vã thường xuyên giữa bố và mẹ trước mặt con.

Điện thoại của bố mẹ ảnh hưởng con thế nào

Trẻ nhỏ học qua những lần qua lại rất nhỏ: con chỉ tay, bố mẹ nhìn theo và gọi tên; con cười, bố mẹ cười lại. Khi bố mẹ đang nhìn màn hình, những cử chỉ, nét mặt, ánh mắt đáp lại con ít đi hoặc mất hẳn, và bố mẹ dễ bỏ lỡ những tín hiệu con đang muốn nói chuyện.

Nhiều công nghệ, ít trò chuyện có thể làm chậm sự phát triển ngôn ngữ của trẻ nhỏ. Trẻ dưới 18 tháng học tốt nhất qua tương tác thật với người lớn, không phải qua màn hình. Trẻ lớn hơn thì bắt chước: con thấy bố mẹ cầm máy trong bữa ăn, trước khi ngủ, thì cũng muốn được như vậy, và luật dùng máy bố mẹ đặt cho con sẽ khó giữ nếu chính bố mẹ không làm theo.

Vì sao bố mẹ khó buông điện thoại

Phần lớn bố mẹ cầm máy nhiều vì bận, không vì thờ ơ với con. Công việc, nhóm Zalo của lớp, tin nhắn khách hàng, tin tức kéo đến cả ngày, và các ứng dụng được làm ra để giữ người dùng lướt mãi. Sau một ngày mệt, lướt điện thoại cũng là cách nghỉ ngơi dễ nhất.

Hơn một nửa số bố mẹ được khảo sát ở Mỹ tự nhận mình dùng điện thoại quá nhiều. Nhận ra điều đó đã là bước đầu. Điều quan trọng là bớt những lúc điện thoại chen vào thời gian với con, chứ không cần bỏ hẳn.

Những khoảng không điện thoại

  • Bữa ăn: cả nhà để điện thoại ở chỗ khác, kể cả bố mẹ.
  • Trước giờ ngủ của con: đọc truyện, trò chuyện, không có màn hình trong khoảng 1 giờ trước khi ngủ.
  • Lúc đưa đón con và lúc vừa về đến nhà: hỏi chuyện con trước khi mở máy.
  • Giờ chơi với con: dù chỉ một lúc ngắn mỗi ngày, hãy dành trọn cho con.
  • Khi con ở gần nước, ao hồ, bể bơi, xô chậu, hay gần đường: một người lớn chỉ trông con, không dùng điện thoại. Trẻ nhỏ có thể đuối nước rất nhanh, không kêu được, chỉ trong vài phân nước.
  • Ra ngoài chơi: không cần chụp lại mọi khoảnh khắc; để có những buổi cả nhà chơi trọn vẹn.

Mẹo giúp bố mẹ bớt điện thoại

  • Tắt thông báo không cần thiết; chỉ để cuộc gọi và tin nhắn của người thân, công việc gấp.
  • Đặt hẹn giờ khi lướt mạng để nhắc mình quay lại với con.
  • Sạc điện thoại ngoài phòng ngủ, dùng đồng hồ báo thức riêng.
  • Khi buộc phải dùng máy, nói với con: "Mẹ trả lời tin nhắn công việc 5 phút rồi chơi tiếp với con", và giữ lời.
  • Khi dùng máy cùng con, ngồi cạnh con, nói chuyện về những gì đang xem, thay vì mỗi người một màn hình.
  • Cùng cả nhà lập một kế hoạch dùng thiết bị, áp dụng cho cả bố mẹ, và dán ở chỗ ai cũng thấy.

Khi điện thoại là cách bố mẹ trốn khỏi mệt mỏi

Có khi bố mẹ cầm máy vì quá mệt, buồn, cô đơn hay căng thẳng, và lướt mạng là cách duy nhất để không phải nghĩ. Nếu bố mẹ thấy buồn bã, mất ngủ, cáu gắt kéo dài, hãy nói với người thân và đi khám; chăm sóc bản thân cũng là chăm sóc con.

Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 (miễn phí, 24/7) tư vấn cả cho bố mẹ về cách nuôi dạy con và những lúc gia đình căng thẳng. Khi có nguy hiểm trước mắt, gọi 115 hoặc 113.

Chăm sóc con tại nhà

  • Chọn một việc để bắt đầu tuần này, ví dụ bữa tối không điện thoại, và giữ đều trước khi thêm việc khác.
  • Để điện thoại trong một chiếc giỏ ở phòng khách khi về nhà.
  • Ngồi ngang tầm mắt con, nhìn con khi con nói, đáp lại những câu con hỏi.
  • Đọc sách, kể chuyện, hát với con mỗi tối thay cho xem video.
  • Khen con khi con nhắc bố mẹ cất máy, để cả nhà cùng giữ luật.
  • Nếu bố mẹ đang quá mệt, nhờ người thân trông con một lúc để nghỉ ngơi thật.

Hiểu lầm thường gặp

Con còn nhỏ, chưa biết gì, bố mẹ dùng điện thoại bên cạnh cũng không sao.
Trẻ nhỏ học nói và học cảm xúc qua những lần bố mẹ nhìn và đáp lại con. Thiếu những lần qua lại ấy có thể ảnh hưởng việc học nói của con.
Chỉ cần ở cạnh con là đủ, dù đang xem điện thoại.
Con cần bố mẹ chú ý thật. Ít phút chơi trọn vẹn với con có ích hơn nhiều giờ ở cạnh mà mắt dán vào màn hình.
Đặt luật cho con là được, bố mẹ là người lớn thì không cần.
Con bắt chước điều bố mẹ làm hơn điều bố mẹ nói. Luật áp dụng cho cả nhà thì con dễ giữ hơn.

Bố mẹ hay hỏi

+Bố mẹ dùng điện thoại nhiều có làm con chậm nói không?

Nhiều công nghệ, ít trò chuyện có thể làm chậm phát triển ngôn ngữ của trẻ nhỏ. Nếu con 16–18 tháng chưa nói từ đơn nào hoặc 2 tuổi chưa nói câu hai từ, hãy đưa con đi khám.

+Làm việc bằng điện thoại cả ngày thì bớt thế nào?

Tách giờ làm việc và giờ với con: tắt thông báo không gấp, báo trước với con khi phải trả lời, và giữ cố định vài khoảng không điện thoại như bữa ăn, giờ ngủ.

+Con ăn vạ mỗi khi bố mẹ cầm điện thoại thì làm sao?

Đó thường là cách con đòi được chú ý. Cất máy, dành cho con vài phút trọn vẹn, và báo trước khi cần dùng máy; nếu con ăn vạ dữ dội kéo dài, hỏi bác sĩ.

+Có nên cho con xem điện thoại để bố mẹ được nghỉ?

Thỉnh thoảng có thể, nếu nội dung phù hợp tuổi và thời gian ngắn. Không dùng màn hình như cách duy nhất để con ngoan, và trẻ dưới 2 tuổi không nên xem màn hình, trừ gọi video với người thân.

Nguồn tham khảo

  1. Parents of Young Children: Put Down Your Smartphones — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  2. Healthy parenting and digital media use — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP)
  3. Helping Kids Thrive in a Digital World: AAP Policy Explained — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  4. Water Safety and Young Children — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Tuổi cho con dùng điện thoại riêng

    Không có một độ tuổi chung được chứng minh là an toàn để cho con điện thoại thông minh riêng; điều quan trọng là con đã sẵn sàng chưa. Con thường đã sẵn sàng khi phần lớn thời gian trung thực với bố mẹ, biết tự dừng, và xử lý mâu thuẫn với bạn một cách an toàn. Nếu con chỉ cần liên lạc khi đi học, một chiếc điện thoại nghe gọi đơn giản hoặc đồng hồ định vị thường hợp hơn ở tuổi tiểu học. Khi cho máy, bố mẹ và con nên thống nhất luật trước, cài chế độ quản lý của phụ huynh, và nới dần khi con giữ được thỏa thuận.

  • Xem điện thoại khi ăn

    Cho con vừa ăn vừa xem điện thoại, ti vi giúp bữa ăn nhanh hơn trước mắt, nhưng con ăn theo kiểu được đút mà không để ý mình no hay đói, ít nhai, ít nói chuyện, và dần chỉ chịu ăn khi có màn hình. Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ khuyên tắt màn hình trong bữa ăn; Tổ chức Y tế Thế giới khuyên trẻ dưới 2 tuổi không xem màn hình, trẻ 2–4 tuổi không quá 1 giờ mỗi ngày. Cai được nếu bố mẹ làm từng bước, ngồi ăn cùng con và không ép. Nếu con bị hóc không ho, không khóc, không thở được, hãy sơ cứu và gọi 115 hoặc 113 ngay.

  • Trẻ chậm nói

    Mỗi trẻ biết nói sớm muộn khác nhau, nhưng có những mốc không nên chờ: 12 tháng chưa bập bẹ, chưa chỉ tay hay vẫy tay; 16–18 tháng chưa nói được từ đơn nào có nghĩa; 2 tuổi chưa tự nói được câu hai từ hoặc biết ít hơn khoảng 50 từ; 3 tuổi người trong nhà vẫn khó hiểu con nói gì. Gặp một trong các mốc này, hoặc con mất đi những từ đã biết, hãy đưa con đi khám để kiểm tra thính lực và phát triển. Phần lớn trẻ chậm nói tiến bộ tốt khi được phát hiện và hỗ trợ sớm.

  • Con nghiện điện thoại

    Điều đáng lo là điện thoại chiếm chỗ của giấc ngủ, việc học, bữa ăn, bạn bè và vận động, chứ con số giờ dùng chỉ là một phần. Cách hiệu quả nhất là cả nhà cùng có luật rõ ràng theo tuổi: không điện thoại trong phòng ngủ ban đêm, không điện thoại trong bữa ăn, tắt màn hình ít nhất một giờ trước khi ngủ. Nếu con mất ngủ kéo dài, bỏ học, buồn bã thu mình, hoặc nổi giận dữ dội khi bị lấy máy, nên đưa con đi khám bác sĩ tâm lý. Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 (miễn phí, 24/7) tư vấn cho bố mẹ, nhất là khi con gặp nguy hiểm trên mạng.

  • Bố mẹ kiệt sức vì chăm con

    Chăm con nhỏ triền miên, thiếu ngủ, ít người đỡ đần có thể làm bố mẹ kiệt sức: mệt rã rời cả khi đã nghỉ, dễ cáu với con, thấy mình không còn là bố mẹ như trước, rồi tự trách. Đây là tình trạng nhiều người gặp, không có nghĩa bạn là bố mẹ tồi, và nó đỡ khi việc chăm con được chia sẻ, bạn có giấc ngủ và thời gian nghỉ thật sự. Nếu buồn chán, lo âu, mất ngủ kéo dài hơn 2 tuần, hoặc bạn thấy khó gắn bó với con, hãy gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý. Nếu bạn có ý nghĩ làm hại bản thân hay làm hại con, đặt con vào chỗ an toàn và gọi 115 hoặc 113 ngay.

  • Kỷ luật tích cực

    Kỷ luật tích cực là dạy con biết cư xử đúng dựa trên một mối quan hệ gần gũi, quy tắc rõ ràng và hậu quả bình tĩnh, nhất quán, thay cho đánh, quát hay làm con xấu hổ. Cốt lõi gồm: nói cụ thể điều con cần làm, khen ngay khi con làm tốt, cho hậu quả hợp lý khi con vi phạm, và dành thời gian riêng cho con mỗi ngày. Tổ chức Y tế Thế giới và Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ kết luận đánh, quát mắng không giúp trẻ ngoan hơn mà gây hại lâu dài; Luật Trẻ em 2016 nghiêm cấm bạo lực với trẻ. Khi bố mẹ thấy mình sắp mất kiểm soát, hãy dừng lại, ra khỏi phòng vài phút, hoặc gọi Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7).

Chủ đề khác