Chủ đề

Mắt, tai, răng

Cận thị, mỏi mắt, đau mắt đỏ, sâu răng. Các bài trong chủ đề này do BS. Bùi Việt Hưng thẩm định.

Mắt, tai, răng

Cận thị, mỏi mắt, đau mắt đỏ, sâu răng.

Thẩm định: BS. Bùi Việt Hưng

  • Cận thị ở học sinh

    Cận thị là khi con nhìn gần rõ nhưng nhìn xa mờ, thường bắt đầu ở tuổi tiểu học và tăng độ nhanh nhất trong những năm con còn lớn.

  • Mỏi mắt do màn hình

    Nhìn màn hình lâu khiến mắt mỏi, khô, cay, nhìn mờ thoáng qua và đau đầu, vì khi tập trung nhìn gần ta chớp mắt ít hơn và mắt phải điều tiết liên tục.

  • Đau mắt đỏ

    Đau mắt đỏ (viêm kết mạc) ở trẻ phần lớn do virus, lây rất nhanh qua tay và đồ dùng chung, thường tự khỏi sau 1–2 tuần.

  • Trẻ bị sâu răng

    Sâu răng xảy ra khi vi khuẩn trong mảng bám dùng đường từ đồ ăn uống tạo ra axit làm mòn men răng;

  • Con bị lẹo mắt

    Lẹo mắt là một nốt nhỏ sưng đỏ, đau ở bờ mi hoặc mặt trong mi, thường do vi khuẩn nhiễm vào chân lông mi hoặc tuyến dầu ở mi, và phần lớn tự khỏi trong khoảng một tuần.

  • Tắc tuyến lệ ở trẻ sơ sinh

    Tắc tuyến lệ (tắc ống lệ mũi) là khi đường dẫn nước mắt từ góc mắt xuống mũi chưa thông, khiến mắt bé luôn ngấn nước, chảy nước mắt dù không khóc, hay có ghèn, thường ở…

  • Lác mắt ở trẻ

    Lác mắt (mắt lé) là khi hai mắt không cùng nhìn về một hướng: một mắt nhìn thẳng, mắt kia lệch vào trong, ra ngoài, lên hoặc xuống.

  • Nhược thị ở trẻ

    Nhược thị (mắt lười) là khi thị lực của một mắt, ít khi cả hai mắt, không phát triển bình thường trong thời thơ ấu vì não quen dùng mắt kia, thường do lác mắt, hai mắt…

  • Trẻ bị loạn thị

    Loạn thị là khi giác mạc hoặc thể thủy tinh của mắt cong không đều, nên con nhìn mờ hoặc méo cả ở xa lẫn ở gần, hay kèm cận thị hoặc viễn thị.

  • Mổ mắt cận

    Phẫu thuật khúc xạ bằng laser (LASIK, PRK, SMILE) chỉ làm cho người từ 18 tuổi trở lên, tốt nhất là sau khoảng 21 tuổi, khi độ cận gần như không thay đổi trong ít nhất…

  • Viêm kết mạc dị ứng

    Trẻ ngứa mắt, dụi mắt nhiều, hai mắt đỏ, chảy nước mắt, mi hơi sưng, thường kèm hắt hơi, sổ mũi, hay gặp nhất là viêm kết mạc dị ứng.

  • Viêm tai ngoài sau đi bơi

    Viêm tai ngoài là viêm da ống tai, hay gặp sau khi con bơi nhiều hoặc hay ngoáy tai.

  • Dấu hiệu trẻ nghe kém

    Trẻ nghe kém vẫn có thể giật mình với tiếng rất to, nên bố mẹ dễ bỏ sót. Hãy để ý: 1 tháng tuổi con không giật mình khi có tiếng động lớn, 3–4 tháng không quay về phía…

  • Tai nghe và giảm thính lực

    Có. Nghe quá to và quá lâu qua tai nghe có thể làm hỏng các tế bào cảm nhận âm thanh ở tai trong, gây giảm thính lực vĩnh viễn, không chữa được bằng thuốc hay phẫu…

  • Trẻ chậm mọc răng

    Phần lớn trẻ mọc chiếc răng đầu tiên khoảng 6 tháng tuổi, nhưng có bé mọc từ trước 4 tháng và có bé sau sinh nhật đầu tiên mới mọc mà vẫn hoàn toàn bình thường;

  • Trẻ thay răng sữa

    Trẻ thường bắt đầu thay răng sữa khoảng 6 tuổi, thường từ hai răng cửa hàm dưới, và thay gần hết vào khoảng 11–12 tuổi; mỗi trẻ có thể sớm hoặc muộn hơn một chút.

  • Đánh răng cho trẻ

    Bắt đầu chải răng cho con ngay khi chiếc răng sữa đầu tiên nhú lên, thường khoảng 6 tháng tuổi, 2 lần mỗi ngày, mỗi lần khoảng 2 phút, trong đó có một lần ngay trước khi…

  • Mọc răng khôn

    Răng khôn (răng số 8) thường mọc ở cuối tuổi teen hoặc đầu tuổi 20. Khi hàm không đủ chỗ, răng mọc lệch, mọc ngầm hoặc bị lợi trùm một phần, gây đau, sưng lợi quanh răng…

  • Chảy máu chân răng

    Lợi chảy máu khi chải răng, dùng chỉ nha khoa hay cắn đồ cứng thường là dấu hiệu viêm lợi: mảng bám vi khuẩn đọng ở chân răng làm lợi đỏ, sưng, đau và dễ chảy máu.

  • Trẻ bị nhiệt miệng

    Nhiệt miệng (loét áp-tơ) là vết loét nhỏ, tròn, đáy trắng hoặc vàng, viền đỏ, ở má trong, môi trong, lưỡi hay lợi;

  • Nấm miệng, tưa lưỡi

    Nấm miệng (tưa lưỡi) do nấm Candida, hay gặp ở trẻ trong những tháng đầu: mảng trắng như váng sữa đông bám ở lưỡi, má trong, môi trong, lau không đi, lau mạnh để lại nền…

  • Dính thắng lưỡi

    Dính thắng lưỡi (dính phanh lưỡi) là khi dải da nối mặt dưới lưỡi với sàn miệng ngắn hoặc chặt hơn bình thường; khi con thè hay nâng lưỡi, đầu lưỡi có thể hình trái tim.

  • Trẻ bị hôi miệng

    Hôi miệng ở trẻ phần lớn bắt nguồn từ trong miệng: mảng bám và cặn thức ăn trên răng, lưỡi, kẽ răng, sâu răng hoặc viêm lợi.

  • Gãy răng, rụng răng do ngã

    Răng vĩnh viễn bị văng ra là cấp cứu nha khoa: cầm phần thân răng, không chạm vào chân răng, nếu bẩn thì tráng nhẹ bằng sữa hoặc nước muối sinh lý, cắm lại vào ổ nếu làm…

  • Trẻ và tai nghe

    Đeo tai nghe không hại tai nếu nghe vừa phải; điều gây hại là nghe quá to và quá lâu, có thể làm hỏng vĩnh viễn các tế bào cảm nhận âm thanh ở tai trong.

  • Rơ lưỡi cho trẻ

    Không cần rơ lưỡi hằng ngày cho trẻ khỏe. Lớp trắng mỏng trên lưỡi sau khi bú là cặn sữa, lau nhẹ hoặc cho uống chút nước là bớt, và sẽ hết khi con ăn dặm.

  • Niềng răng cho con

    Nên cho con khám chỉnh nha lần đầu vào khoảng 7 tuổi, khi răng hàm vĩnh viễn và răng cửa vĩnh viễn đã mọc, để bác sĩ phát hiện sớm những lệch lạc cần can thiệp như cắn…

  • Lấy ráy tai cho trẻ

    Ráy tai (mỏ tai) là chất bảo vệ ống tai và tự đẩy ra ngoài, nên phần lớn trẻ không cần lấy ráy tai.

  • Viêm bờ mi

    Viêm bờ mi là tình trạng bờ mi đỏ, ngứa, rát, có vảy hoặc gỉ bám ở chân lông mi, mi dính vào nhau khi mới ngủ dậy.

  • Trẻ nhìn đôi

    Nhìn đôi là thấy một vật thành hai hình. Nhìn đôi xuất hiện đột ngột là cấp cứu: đưa con đến cấp cứu ngay, nhất là khi kèm đau đầu dữ dội, nôn, sụp mi, yếu tay chân, nói…

  • Chắp mắt

    Chắp mắt là một cục cứng, thường ít hoặc không đau, nằm trong mi mắt do một tuyến dầu ở mi bị tắc.

  • Mắt trẻ có nhiều ghèn

    Một ít ghèn khô màu trắng đục ở khóe mắt khi con ngủ dậy thường là bình thường, chỉ cần lau sạch bằng bông thấm nước ấm.

  • Viễn thị ở trẻ

    Phần lớn trẻ nhỏ có viễn thị nhẹ, và đó là bình thường: mắt trẻ còn điều tiết tốt nên vẫn nhìn rõ cả gần lẫn xa, độ viễn thường giảm dần khi nhãn cầu lớn lên.

  • Kiểm soát cận thị

    Kiểm soát cận thị là các cách làm chậm tốc độ tăng độ ở trẻ đang cận: thuốc nhỏ atropine nồng độ thấp, kính gọng có tròng thiết kế riêng, kính áp tròng mềm đa tiêu cự và…

  • Kính áp tròng an toàn

    Kính áp tròng an toàn khi được bác sĩ mắt khám, đo và kê đúng loại, rồi giữ vệ sinh kỹ mỗi ngày.

  • Khám mắt lần đầu cho trẻ

    Mắt của con được kiểm tra từ khi mới sinh trong các lần khám sức khỏe, rồi kiểm tra lại trong năm đầu và những năm mẫu giáo.

  • Xuất huyết kết mạc

    Một mảng đỏ tươi, ranh giới rõ trên lòng trắng mắt, không đau, không ghèn và con vẫn nhìn rõ thường là xuất huyết dưới kết mạc: một mạch máu nhỏ bị vỡ sau khi con ho,…

  • Mù màu

    Mù màu (rối loạn sắc giác) là khi con khó phân biệt một số màu, hay gặp nhất là đỏ với xanh lá.

  • Ánh trắng trong mắt trẻ

    Khi chụp ảnh có đèn flash, con ngươi bình thường thường hiện màu đỏ ở cả hai mắt. Nếu một hoặc cả hai con ngươi có ánh trắng, ánh vàng hay xám, hoặc bố mẹ thấy con ngươi…

  • Sụp mí mắt ở trẻ

    Sụp mí là khi mí mắt trên của con thấp hơn bình thường, ở một hoặc cả hai mắt. Ở trẻ nhỏ, hay gặp nhất là sụp mí bẩm sinh do cơ nâng mi yếu;

  • Sưng mí mắt ở trẻ

    Sưng mí mắt ở trẻ hay gặp nhất do muỗi, côn trùng đốt, dụi mắt, dị ứng, lẹo hoặc đau mắt đỏ, và thường đỡ sau vài ngày. Sưng do côn trùng đốt hay dị ứng thường ngứa;

  • Bệnh võng mạc trẻ sinh non

    Bệnh võng mạc trẻ sinh non (ROP) xảy ra khi mạch máu ở đáy mắt của trẻ sinh rất sớm phát triển bất thường; nặng có thể bong võng mạc và mù.

  • Khô mắt ở học sinh

    Khô mắt là khi mắt không đủ nước mắt hoặc nước mắt bay hơi quá nhanh, làm mắt cộm, rát, ngứa, đỏ, mỏi, nhìn mờ thoáng qua, đôi khi lại chảy nước mắt nhiều.

  • Chảy mủ, chảy nước tai

    Dịch đục, vàng hoặc xanh chảy ra từ tai trẻ thường do viêm tai giữa làm thủng một lỗ nhỏ ở màng nhĩ;

  • Trẻ bị thủng màng nhĩ

    Thủng màng nhĩ ở trẻ hay xảy ra sau viêm tai giữa, khi ngoáy tai bằng tăm bông hay que, khi bị tát hoặc va đập vào tai, hoặc sau tiếng nổ lớn.

  • Sàng lọc thính lực sơ sinh

    Mọi trẻ sơ sinh nên được đo thính lực trước khi ra viện, thường trong 24–48 giờ đầu; nếu chưa làm thì đo trong tháng đầu.

  • Trẻ bị ù tai

    Ù tai là khi con nghe tiếng ù, rít, vo ve hay lùng bùng trong tai mà xung quanh không có tiếng gì, hoặc thấy tai như bị bịt.

  • Lỗ rò trước tai (rò luân nhĩ)

    Lỗ rò trước tai (rò luân nhĩ) là một lỗ nhỏ bằng đầu kim ngay trước vành tai, có từ lúc sinh, thông vào một đường hầm nhỏ dưới da.

  • Thứ tự mọc răng sữa

    Răng sữa thường mọc theo thứ tự: răng cửa giữa khoảng 6 tháng (hàm dưới hay mọc trước), răng cửa bên khoảng 8 tháng, răng hàm thứ nhất khoảng 12 tháng, răng nanh khoảng…

  • Răng mọc lệch khi chưa rụng răng sữa

    Răng vĩnh viễn nhú lên phía sau hoặc bên cạnh khi răng sữa chưa rụng, trông như hai hàng răng, rất hay gặp ở răng cửa hàm dưới lúc 6–7 tuổi.

  • Răng trẻ ố vàng, đen

    Răng trẻ ố vàng hay đen thường do mảng bám vì chải chưa sạch, vết dính màu từ thuốc sắt dạng nước hay đồ ăn uống, hoặc do sâu răng.

  • Trẻ bị lưỡi bản đồ

    Lưỡi bản đồ là khi mặt lưỡi có những mảng đỏ, nhẵn, viền trắng hoặc vàng nhạt, trông như tấm bản đồ, và các mảng đổi chỗ sau vài ngày đến vài tuần.

  • Mụn rộp môi (herpes môi)

    Mụn rộp ở môi do virus herpes simplex gây ra: thường bắt đầu bằng cảm giác ngứa, rát ở môi, rồi nổi một chùm mụn nước nhỏ, vỡ ra, đóng vảy và tự lành sau khoảng 1–2 tuần…

  • Trám bít hố rãnh

    Trám bít hố rãnh là phủ một lớp vật liệu mỏng lên mặt nhai của răng hàm để thức ăn và vi khuẩn không đọng lại trong các rãnh sâu, nơi bàn chải khó làm sạch.

  • Trẻ bị hô, móm

    Hô là khi răng cửa trên chìa nhiều ra trước, móm là khi răng cửa dưới cắn trùm ra ngoài răng cửa trên (cắn ngược). Phần lớn do di truyền hình dạng răng và xương hàm;

  • Sâu răng do bú bình

    Sâu răng do bú bình (sâu răng sớm ở trẻ nhỏ) hay gặp khi con ngủ với bình sữa trong miệng, ngậm sữa lâu, bú đêm nhiều lần sau khi đã mọc răng mà không được làm sạch…

  • Tự nhổ răng sữa cho con

    Răng sữa đến tuổi thay, từ khoảng 6 tuổi, thường tự lung lay rồi tự rụng; bố mẹ chỉ cần để con tự lắc nhẹ bằng lưỡi hoặc tay sạch, không buộc chỉ giật, không dùng kìm…

  • Trẻ đau răng, sưng má

    Trẻ đau răng tự nhiên, đau về đêm, đau nhói hay giật theo nhịp, kèm sưng lợi hoặc sưng má, thường là do sâu răng đã vào tủy (viêm tủy) hoặc đã thành áp xe, tức một túi…

  • Mọc răng sưng lợi, quấy khóc

    Khi răng sắp nhú, lợi chỗ đó có thể đỏ, sưng, con chảy nhiều dãi, hay gặm cắn đồ vật, quấy hơn và ngủ kém trong vài ngày; nhiều bé mọc răng mà không có dấu hiệu gì.

  • Trẻ khô môi, nứt nẻ môi

    Khô, nứt môi ở trẻ thường do thời tiết hanh khô, gió lạnh, nắng, ngồi lâu trong phòng điều hòa, uống ít nước, và rất hay gặp do thói quen liếm, cắn hay bóc môi.

  • Đỏ mắt, cay mắt sau khi đi bơi

    Đỏ mắt, cay mắt ngay sau khi bơi thường do nước bể bơi kích ứng mắt, chủ yếu từ chất khử trùng gốc clo kết hợp với mồ hôi, nước tiểu trong nước;

  • Trẻ dùng nước súc miệng

    Trẻ dưới 6 tuổi không nên dùng nước súc miệng, vì con chưa biết súc và nhổ hết nên dễ nuốt phải.

  • Khám răng lần đầu

    Cho con đi khám răng lần đầu khi chiếc răng sữa đầu tiên mọc, và không muộn hơn sinh nhật 1 tuổi;

  • Kính râm cho trẻ

    Nên, khi con ở ngoài nắng lâu hoặc ở nơi ánh nắng phản chiếu mạnh như bãi biển, bể bơi, mặt nước, cát: tia UV làm hại mắt dần dần, tích tụ qua nhiều năm, và kính râm tốt…

  • Đốm trắng, thiểu sản men răng

    Đốm trắng trên răng trẻ có thể là sâu răng giai đoạn sớm, nhiễm fluor nhẹ, hoặc men răng hình thành không đủ khoáng (thiểu sản, kém khoáng hóa men răng).

  • Răng thừa ở trẻ

    Răng thừa là chiếc răng mọc ngoài số răng bình thường, hay gặp nhất ở giữa hai răng cửa hàm trên. Răng thừa ở bộ răng sữa thường tự mọc rồi tự rụng không gây chuyện gì;

  • Ê buốt răng ở học sinh

    Ê buốt răng là cơn buốt nhói ngắn khi ăn uống đồ lạnh, nóng, ngọt, chua hoặc khi hít gió lạnh.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.