Đeo kính áp tròng an toàn cho học sinh, sinh viên: những điều phải nhớ
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
THPT · 15–18 tuổiSinh viên · 18–24 tuổi
Trả lời nhanh
Kính áp tròng an toàn khi được bác sĩ mắt khám, đo và kê đúng loại, rồi giữ vệ sinh kỹ mỗi ngày. Ba điều quan trọng nhất: rửa tay trước khi chạm vào kính, không để kính dính nước máy, nước bể bơi, và không bao giờ ngủ với kính áp tròng thường; chỉ kính Ortho-K do bác sĩ mắt chỉ định mới được đeo qua đêm. Không mua kính màu, kính giãn tròng trôi nổi không qua khám mắt. Nếu mắt đỏ, đau, chảy nước, sợ ánh sáng hoặc nhìn mờ, tháo kính ngay và đi khám mắt trong ngày.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Mắt đỏ, đau nhiều, chảy nước, sợ ánh sáng hoặc nhìn mờ khi đang đeo hay vừa tháo kính: tháo kính, đi khám mắt ngay, mang theo kính và hộp đựng.
- Thấy một đốm trắng hay vùng đục trên lòng đen, kèm đau và đỏ mắt.
- Không tháo được kính ra, hoặc kính rách mà còn mảnh trong mắt, mắt đau và cộm nhiều.
- Hóa chất bắn vào mắt: tháo kính nếu tháo được ngay, rửa mắt dưới vòi nước sạch liên tục ít nhất 20 phút rồi đến cơ sở y tế.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Mắt hay khô, cộm, ngứa, đỏ nhẹ mỗi khi đeo kính, hoặc đeo kính thấy khó chịu hơn trước.
- Mi mắt ngứa, có ghèn, hoặc nổi mẩn quanh mi khi đeo kính; có thể là dị ứng với kính hoặc dung dịch.
- Nhìn mờ hơn dù đang đeo kính, hoặc đã hơn một năm chưa khám lại mắt.
- Kính hay bị lệch, rơi ra, hoặc mép kính rách, sứt.
- Bị lẹo, đau mắt đỏ hoặc cảm cúm: ngừng đeo kính đến khi khỏi, hỏi bác sĩ nếu không chắc.
Ai đeo được kính áp tròng
Kính áp tròng giúp nhìn rõ mà không cần kính gọng, tiện khi chơi thể thao hay khi bạn trẻ ngại đeo kính. Nhưng kính đặt trực tiếp lên giác mạc, nên an toàn phụ thuộc gần như hoàn toàn vào việc người đeo có giữ vệ sinh đúng mỗi ngày hay không. Tuổi không quan trọng bằng sự tự giác: con cần tự đeo, tháo, rửa kính đúng cách mà không phải nhắc.
Kính áp tròng có thể không hợp nếu con hay bị viêm nhiễm mắt, bị dị ứng hay khô mắt nặng, sống hoặc làm việc nơi nhiều bụi, hoặc không giữ được vệ sinh kính. Trước khi đeo, con cần được bác sĩ mắt khám, đo giác mạc, chọn loại kính và hướng dẫn cách đeo, tháo, cất. Mỗi loại kính có hạn thay riêng: kính dùng một ngày, kính hai tuần, kính tháng.
Những điều phải làm mỗi ngày
- Rửa tay bằng xà phòng và nước, lau khô bằng khăn sạch không xơ trước khi chạm vào kính.
- Với kính dùng lại: mỗi lần tháo, chà nhẹ kính bằng ngón tay sạch với dung dịch, tráng lại bằng dung dịch rồi ngâm trong dung dịch mới. Làm cả khi chai dung dịch ghi không cần chà.
- Mỗi lần dùng dung dịch mới, không đổ thêm vào dung dịch cũ, không chiết sang chai khác, đầu chai không chạm vào đâu.
- Tráng hộp đựng bằng dung dịch kính (không dùng nước máy), úp mở cho khô, thay hộp ít nhất 3 tháng một lần hoặc ngay khi nứt.
- Thay kính đúng hạn của loại kính, không cố đeo quá hạn để tiết kiệm.
- Luôn có một chiếc kính gọng đúng độ để dùng khi mắt khó chịu, khi ốm hay khi phải tháo kính.
Những điều không bao giờ làm
- Không ngủ, kể cả ngủ trưa, với kính áp tròng thường. Chỉ kính Ortho-K được bác sĩ mắt chỉ định và theo dõi mới được đeo qua đêm.
- Không để kính hay hộp đựng dính nước máy, nước giếng, nước bể bơi, nước biển; không đeo kính khi tắm, bơi, xông hơi.
- Không rửa hay ngâm kính bằng nước, nước muối tự pha, không ngậm kính vào miệng cho ướt.
- Không dùng chung kính với bạn, kể cả kính màu để chụp ảnh, đi chơi.
- Không mua kính màu, kính giãn tròng ở chỗ không có khám mắt, trên mạng hay ở tiệm làm đẹp. Kính không được đo vừa có thể làm xước giác mạc và gây nhiễm trùng nặng, có trường hợp mất thị lực.
- Không nhỏ thuốc nhỏ mắt tự mua khi đang đeo kính; chỉ dùng loại nhỏ ẩm bác sĩ cho phép.
Vì sao nhiễm trùng giác mạc nguy hiểm
Kính cũ, kính không vừa hay đeo sai cách có thể làm xước giác mạc, tạo đường cho vi khuẩn, virus hay amip đi vào. Viêm, loét giác mạc có thể để lại sẹo trên lòng đen và làm giảm thị lực lâu dài; một số trường hợp phải ghép giác mạc. Ngủ với kính, để kính dính nước và dùng kính trôi nổi đều làm nguy cơ này tăng lên.
Vì vậy khi mắt đỏ, đau, chảy nước, chói sáng hay mờ đi, đừng chờ xem có tự đỡ không và đừng tự nhỏ thuốc rồi đeo tiếp. Tháo kính ra, đeo kính gọng và đi khám mắt ngay trong ngày, mang theo kính và hộp đựng để bác sĩ xem.
Nếu bạn đang tự đeo kính áp tròng
Ở ký túc xá hay phòng trọ, dễ lười: ngủ quên với kính sau buổi học khuya, rửa kính bằng nước máy vì hết dung dịch, đeo kính tháng thêm vài tuần. Mỗi lần như vậy đều làm tăng nguy cơ nhiễm trùng. Nếu thấy khó giữ được, kính dùng một ngày rồi bỏ là lựa chọn an toàn hơn, và kính gọng cho những ngày mệt.
Giữ sẵn dung dịch, hộp đựng dự phòng và kính gọng. Khám mắt lại theo hẹn, ít nhất mỗi năm một lần, để bác sĩ kiểm tra giác mạc và độ kính.
Chăm sóc con tại nhà
- Đi khám mắt để được đo và kê đúng loại kính trước khi đeo lần đầu, kể cả kính màu.
- Rửa tay, lau khô trước mỗi lần đeo, tháo kính.
- Chà, tráng, ngâm kính bằng dung dịch mới mỗi lần; thay hộp đựng ít nhất 3 tháng một lần.
- Tháo kính trước khi ngủ, tắm, đi bơi.
- Thay kính đúng hạn và giữ một chiếc kính gọng dự phòng.
- Bố mẹ có thể hỏi con về thói quen vệ sinh kính, nhắc con mua kính ở nơi có khám mắt, và để ý khi con hay đỏ mắt.
Hiểu lầm thường gặp
- Kính áp tròng loại mỏng, thoáng khí thì ngủ quên một đêm không sao.
- Ngủ với kính áp tròng thường làm tăng rõ nguy cơ nhiễm trùng giác mạc, dù chỉ một đêm. Nếu lỡ ngủ quên, tháo kính ngay khi dậy và đi khám nếu mắt đỏ, đau.
- Hết dung dịch thì rửa kính bằng nước sạch hay nước muối tự pha cũng được.
- Nước máy và nước muối tự pha không vô khuẩn, có thể chứa amip gây nhiễm trùng giác mạc rất khó chữa. Chỉ dùng dung dịch kính đúng loại.
- Kính màu, kính giãn tròng chỉ để làm đẹp, không có độ thì không cần khám mắt.
- Kính không độ vẫn nằm trực tiếp trên giác mạc. Kính không được đo vừa, không rõ nguồn gốc có thể làm xước, loét giác mạc và gây mất thị lực.
- Đeo kính áp tròng lâu sẽ làm mắt cận nặng thêm.
- Kính đúng độ không làm tăng độ cận. Vấn đề chính của kính áp tròng là nhiễm trùng và khô mắt khi đeo hoặc vệ sinh sai cách.
Bố mẹ hay hỏi
+Học sinh mấy tuổi thì đeo kính áp tròng được?
Không có tuổi cố định. Quan trọng là con tự giữ vệ sinh kính được và đã được bác sĩ mắt khám, kê đúng loại. Một số kính kiểm soát cận được dùng từ khoảng 8 tuổi dưới sự theo dõi của bác sĩ.
+Đeo kính áp tròng bao nhiêu tiếng một ngày là được?
Theo đúng số giờ bác sĩ mắt và nhà sản xuất hướng dẫn cho loại kính của con. Tháo kính khi mắt khó chịu, và luôn tháo trước khi ngủ.
+Lỡ ngủ quên với kính áp tròng phải làm sao?
Tháo kính ngay khi dậy, nhẹ tay, không cố kéo nếu kính dính. Đeo kính gọng hôm đó và đi khám nếu mắt đỏ, đau, chói hay mờ.
+Có nên mua kính áp tròng màu trên mạng không?
Không nên. Hãy đi khám mắt để được đo, chọn kính phù hợp và mua ở nơi có kê đơn, kể cả khi kính không có độ.
+Đeo kính áp tròng đi bơi được không?
Không nên. Nước bể bơi, nước biển có thể chứa vi khuẩn và amip bám vào kính. Dùng kính bơi có độ hoặc tháo kính trước khi xuống nước.
Nguồn tham khảo
- How to Take Care of Contact Lenses — Viện Hàn lâm Nhãn khoa Hoa Kỳ (AAO)
- Four Risks of Colored Contacts — Viện Hàn lâm Nhãn khoa Hoa Kỳ (AAO)
- IMI Clinical Management Guidelines Report — Viện Cận thị Quốc tế (IMI)
- Eye injuries — NHS (Anh)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Kiểm soát cận thị
Kiểm soát cận thị là các cách làm chậm tốc độ tăng độ ở trẻ đang cận: thuốc nhỏ atropine nồng độ thấp, kính gọng có tròng thiết kế riêng, kính áp tròng mềm đa tiêu cự và kính áp tròng cứng đeo ban đêm (Ortho-K). Các cách này giúp độ tăng chậm hơn, không làm mất độ cận đã có, và phải dùng đều nhiều năm dưới sự theo dõi của bác sĩ mắt. Thuốc là thuốc kê đơn, kính Ortho-K phải do bác sĩ mắt đo lắp và hẹn khám; bố mẹ không tự mua. Nếu con đang đeo kính áp tròng mà mắt đỏ, đau, chảy nước, sợ ánh sáng hay nhìn mờ, tháo kính ra và đi khám mắt ngay.
- Cận thị ở học sinh
Cận thị là khi con nhìn gần rõ nhưng nhìn xa mờ, thường bắt đầu ở tuổi tiểu học và tăng độ nhanh nhất trong những năm con còn lớn. Điều giúp nhiều nhất là cho con ra ngoài trời khoảng 2 giờ mỗi ngày, nghỉ mắt khi nhìn gần, và khám mắt mỗi năm một lần để đeo kính đúng độ. Nếu con đột ngột nhìn mờ hẳn, thấy chớp sáng, thấy nhiều đốm đen bay hoặc như có tấm màn che một phần mắt, cần đi khám mắt ngay trong ngày.
- Đau mắt đỏ
Đau mắt đỏ (viêm kết mạc) ở trẻ phần lớn do virus, lây rất nhanh qua tay và đồ dùng chung, thường tự khỏi sau 1–2 tuần. Chăm sóc tại nhà là lau mắt bằng nước muối sinh lý, rửa tay thường xuyên, dùng khăn riêng và cho con nghỉ học. Không nhỏ sữa mẹ, không đắp lá, không tự mua thuốc nhỏ mắt có corticoid. Đưa con đi khám ngay nếu con đau mắt nhiều, nhìn mờ, sợ ánh sáng, mi mắt sưng đỏ kèm sốt, hoặc trẻ dưới 1 tháng tuổi bị đỏ mắt có ghèn.
- Con bị lẹo mắt
Lẹo mắt là một nốt nhỏ sưng đỏ, đau ở bờ mi hoặc mặt trong mi, thường do vi khuẩn nhiễm vào chân lông mi hoặc tuyến dầu ở mi, và phần lớn tự khỏi trong khoảng một tuần. Chườm ấm bằng khăn sạch 5–10 phút, 2–4 lần mỗi ngày giúp lẹo mau vỡ và lành; không nặn, không chích lẹo tại nhà. Đưa con đi khám nếu lẹo rất đau, sưng to, ảnh hưởng nhìn, hoặc không đỡ sau 1–2 tuần. Đi cấp cứu ngay nếu cả mi mắt sưng đỏ lan rộng kèm sốt, mắt lồi ra, đau khi đưa mắt hoặc nhìn mờ.
- Dị vật vào mắt
Bụi, cát, lông mi bay vào mắt thường tự trôi ra khi con chớp mắt và chảy nước mắt; nếu chưa ra, rửa mắt cho con bằng nhiều nước sạch, không để con dụi mắt. Nếu hóa chất, vôi, xi măng bắn vào mắt, rửa ngay dưới vòi nước sạch ít nhất 20 phút rồi đi cấp cứu. Vật đâm vào mắt thì không rút ra, che nhẹ mắt và gọi 115 hoặc 113; con nhìn mờ, đau nhiều, không mở được mắt cũng cần đi cấp cứu ngay.
Chủ đề khác