Theo tuổi · 18–24 tuổi

Sức khỏe tuổi sinh viên

Tâm lý và cảm xúc

Áp lực thi cử, lo âu, trầm cảm, bắt nạt, điện thoại và game.

Thẩm định: BS. Bùi Việt Hưng

  • Trầm cảm ở tuổi teen

    Trầm cảm ở học sinh thường biểu hiện bằng buồn bã hoặc cáu gắt gần như cả ngày, mất hứng thú với những việc trước đây con thích, kéo dài từ 2 tuần trở lên, kèm thay đổi…

  • Con có ý định tự làm hại bản thân

    Khi con nói muốn chết, muốn biến mất, hoặc bố mẹ thấy vết thương con tự gây ra, hãy coi đó là lời cầu cứu và đáp lại ngay trong hôm nay.

  • Sinh viên kiệt sức

    Kiệt sức (burnout) là khi căng thẳng học tập, làm thêm kéo dài nhiều tháng khiến sinh viên cạn năng lượng, thấy chán và xa cách với việc học, và tin rằng mình học mãi…

  • Sinh viên xa nhà cô đơn

    Cô đơn và nhớ nhà rất thường gặp ở sinh viên năm nhất, nhất là trong vài tháng đầu ở thành phố mới, và thường dịu dần khi con có nếp sinh hoạt và vài người bạn.

  • Rối loạn lo âu xã hội

    Rối loạn lo âu xã hội (ám ảnh sợ xã hội) là nỗi sợ bị người khác nhìn, đánh giá hay chê cười, mạnh đến mức con né tránh phát biểu, lên bảng, ăn trước mặt bạn, gặp người…

  • Rối loạn hoảng sợ

    Cơn hoảng sợ là những đợt sợ hãi dữ dội đến đột ngột, kèm tim đập nhanh, khó thở, run, chóng mặt, cảm giác sắp chết;

  • Rối loạn ám ảnh cưỡng chế (OCD)

    Rối loạn ám ảnh cưỡng chế (OCD) là khi con có những ý nghĩ, hình ảnh đáng sợ cứ lặp lại trong đầu (ám ảnh) và phải làm đi làm lại một việc như rửa tay, kiểm tra, sắp…

  • Trầm cảm ở sinh viên

    Sinh viên bị trầm cảm thường buồn, trống rỗng hoặc cáu gắt gần như cả ngày, mất hứng thú với mọi thứ, mệt, ngủ quá nhiều hoặc mất ngủ, bỏ lớp, ít liên lạc với gia đình,…

  • Con thu mình trong phòng

    Tuổi teen cần nhiều thời gian riêng hơn, nên con hay ở trong phòng và ít kể chuyện với bố mẹ là điều thường gặp.

  • Con nói mình đồng tính

    Đồng tính, song tính hay chuyển giới không phải là bệnh và không cần chữa: Tổ chức Y tế Thế giới đã bỏ đồng tính khỏi danh sách bệnh tâm thần từ năm 1990, và Bộ Y tế…

  • Con hút thuốc lá, thuốc lá điện tử

    Thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng đều chứa nicotine, một chất gây nghiện mạnh có hại cho não đang phát triển của tuổi teen, và dùng chúng làm tăng khả năng con…

  • Dấu hiệu con dùng ma túy

    Dấu hiệu thường gặp khi con dùng ma túy hay chất gây nghiện là thay đổi rõ trong vài tuần đến vài tháng: bỏ những việc từng thích, đổi nhóm bạn, mệt mỏi, ngủ và ăn thất…

  • Sinh viên năm nhất khó thích nghi

    Năm nhất đại học dồn nhiều thay đổi cùng lúc: xa nhà, ở trọ hoặc ký túc xá với người lạ, tự lo tiền bạc, cách học tín chỉ khác hẳn phổ thông.

  • Sinh viên chán ngành, muốn bỏ học

    Chán ngành, muốn bỏ học khá thường gặp ở sinh viên, nhất là năm nhất và năm hai, và không phải lúc nào cũng có nghĩa là con chọn sai.

  • Khi nào đưa con đi khám tâm lý

    Nên đưa con đi khám tâm lý khi những thay đổi về cảm xúc hay hành vi của con kéo dài nhiều tuần, làm con hoặc cả nhà khổ sở, hoặc cản trở việc học, việc sinh hoạt ở nhà…

  • Đường dây nóng hỗ trợ tâm lý

    Khi có người đang gặp nguy hiểm trước mắt, như nói muốn chết và đang tìm cách làm hại mình, gọi ngay 115 hoặc 113.

  • Con bị tống tiền bằng ảnh nhạy cảm

    Khi con bị đe dọa tung ảnh, clip nhạy cảm (kể cả ảnh bị ghép, làm giả bằng trí tuệ nhân tạo), việc đầu tiên là đứng về phía con và nói rõ đây không phải lỗi của con.

  • Con tâm sự với chatbot AI

    Nhiều học sinh dùng chatbot AI để học bài, và không ít em kể chuyện buồn với nó. Chatbot có thể giúp con sắp xếp suy nghĩ, nhưng nó không phải bác sĩ hay chuyên gia tâm…

  • Con buồn vì so sánh trên mạng

    So sánh mình với người khác là điều tự nhiên ở tuổi teen, nhưng mạng xã hội đầy ảnh đã chỉnh sửa, cuộc sống được chọn lọc và thuật toán liên tục đẩy thêm nội dung cùng…

  • Bóng cười, khí cười

    Bóng cười là bóng bay bơm khí N2O (khí cười); hít vào gây hưng phấn, cười, chóng mặt trong chốc lát nên nhiều bạn trẻ nghĩ là vô hại.

  • ADHD ở tuổi teen và sinh viên

    Tăng động giảm chú ý (ADHD) thường không mất đi khi con lớn: tăng động giảm dần, nhưng khó tập trung, hay quên, trì hoãn, bốc đồng hay kéo dài qua tuổi teen và đến khi…

  • Ăn vô độ rồi nôn ra (bulimia)

    Chứng ăn vô độ tâm thần (bulimia) là một rối loạn ăn uống: con ăn rất nhiều trong một lúc như không dừng được, rồi tìm cách "bù lại" bằng nôn, dùng thuốc nhuận tràng,…

  • Trầm cảm có phải uống thuốc

    Không phải em nào bị trầm cảm cũng cần uống thuốc. Với trẻ dưới 18 tuổi, trị liệu tâm lý (trò chuyện với chuyên gia) và thay đổi sinh hoạt là cách chữa chính;

  • Rối loạn lưỡng cực

    Rối loạn lưỡng cực là bệnh làm tâm trạng, năng lượng và giấc ngủ thay đổi rất mạnh theo từng đợt: có đợt hưng phấn quá mức (hưng cảm), có đợt buồn, kiệt sức (trầm cảm),…

  • Tâm thần phân liệt

    Tâm thần phân liệt thường bắt đầu từ cuối tuổi teen đến khoảng 30 tuổi, và hay đến từ từ: con thu mình, bỏ bê vệ sinh, ngủ thất thường, học sa sút, hay nghi ngờ người…

  • Con buồn vì thất tình

    Với tuổi teen, chia tay mối tình đầu có thể đau thật sự: khóc nhiều, mất ngủ, chán ăn, khó tập trung học trong vài ngày đến vài tuần là phản ứng thường gặp, và phần lớn…

  • Học sinh uống rượu bia

    Ở Việt Nam, người chưa đủ 18 tuổi bị cấm uống rượu bia và không ai được bán hay mời rượu bia cho các em (Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia 2019).

  • Con chơi cá độ, cờ bạc trên mạng

    Cá độ bóng đá, tài xỉu, casino trên mạng là đánh bạc, trái pháp luật ở Việt Nam, và học sinh, sinh viên dễ bị cuốn vào qua điện thoại chỉ sau vài lần thắng nhỏ.

  • Con cầu toàn, sợ mắc lỗi

    Muốn làm tốt là điều đáng quý; cầu toàn trở thành vấn đề khi con sợ mắc lỗi đến mức làm đi làm lại, trì hoãn, mất ngủ, khóc hoặc tự chê bai vì một điểm 8, điểm 9.

  • Học sinh, sinh viên hay trì hoãn

    Trì hoãn hiếm khi chỉ là lười: phần lớn các em né việc vì việc quá lớn, quá khó, sợ làm không tốt, hoặc vì điện thoại luôn sẵn bên cạnh.

  • Sinh viên áp lực tiền bạc

    Lo tiền học, tiền trọ, tiền ăn là gánh nặng thường gặp ở sinh viên, và nỗi lo tiền bạc với sức khỏe tâm thần hay kéo nhau đi xuống: lo âu, mất ngủ, bỏ bữa, xấu hổ không…

  • Sinh viên lo lắng về tương lai

    Lo về việc làm, ra trường, chọn đúng ngành là chuyện rất thường gặp ở sinh viên, nhất là năm cuối. Nỗi lo giúp con chuẩn bị khi nó thúc con hành động;

  • Du học sinh sốc văn hóa, nhớ nhà

    Sốc văn hóa và nhớ nhà rất thường gặp ở du học sinh, nhất là vài tháng đầu và sau kỳ nghỉ đầu tiên, và thường dịu dần khi con có nếp sinh hoạt, vài người bạn và quen với…

  • Sinh viên bị quấy rối tình dục

    Quấy rối tình dục là mọi lời nói, tin nhắn, hình ảnh hay hành động mang tính tình dục mà người bị nhắm đến không muốn, và đó luôn là lỗi của người quấy rối.

  • Sinh viên mất động lực

    Chưa biết mình muốn gì, có những tháng học cho xong, là chuyện nhiều sinh viên trải qua, nhất là sau khi thoát khỏi nhịp ôn thi căng thẳng.

  • Con hay suy nghĩ tiêu cực

    Tuổi teen nào cũng có lúc nghĩ tiêu cực, nhất là sau một lần điểm kém, cãi nhau với bạn hay bị chê.

  • Thuốc tăng tập trung khi ôn thi

    Thuốc mà học sinh, sinh viên truyền tai nhau là "thuốc tăng tập trung" thường là thuốc kê đơn chữa tăng động giảm chú ý (ADHD).

  • Liệu pháp nhận thức hành vi (CBT)

    Liệu pháp nhận thức hành vi (CBT) là một cách trị liệu bằng trò chuyện: người trị liệu giúp con nhận ra những suy nghĩ làm con sợ hãi, buồn bã, rồi tập nghĩ và làm khác…

  • Thiền, chánh niệm cho học sinh

    Chánh niệm là tập chú ý vào những gì đang diễn ra ngay lúc này, trong cơ thể, trong đầu và xung quanh, mà không vội phán xét.

  • Con trò chuyện với chatbot AI

    Chatbot AI giờ có trong điện thoại, mạng xã hội, ứng dụng học tập và trò chơi, nên phần lớn học sinh đã trò chuyện với nó.

  • Sinh viên năm cuối áp lực

    Năm cuối dồn nhiều áp lực cùng lúc: đồ án, khóa luận, thực tập, chứng chỉ ngoại ngữ đầu ra, nợ môn, tìm việc và nỗi lo phải tự lo cho mình. Căng thẳng là bình thường;

  • Con bị ghép ảnh deepfake

    Ảnh khỏa thân hay ảnh tình dục bị ghép, làm giả bằng trí tuệ nhân tạo (deepfake) từ ảnh bình thường của con vẫn là xâm hại tình dục trẻ em, và con hoàn toàn không có…

  • Con cá độ bóng đá online

    Ở Việt Nam, đặt cược bóng đá hợp pháp chỉ dành cho người từ đủ 21 tuổi và chỉ qua doanh nghiệp được cấp phép;

  • Rối loạn nhân cách ranh giới

    Rối loạn nhân cách ranh giới (BPD) khiến người trẻ có cảm xúc rất mạnh và thay đổi nhanh, sợ bị bỏ rơi, các mối quan hệ lúc rất gần lúc rất xa, hay hành động bốc đồng và…

  • Sinh viên luôn thấy mình không đủ giỏi

    Vào đại học, nhiều sinh viên từng là học sinh giỏi bỗng thấy mình kém cỏi giữa những bạn giỏi hơn, nghĩ thành tích của mình chỉ là may mắn và sợ bị “lộ” (người ta hay…

  • Bạo lực trong tình yêu tuổi học trò

    Bạo lực trong tình yêu tuổi học trò không chỉ là đánh: ghen tuông kiểm soát, đòi mật khẩu, theo dõi vị trí, cấm gặp bạn bè, chửi bới, đe dọa, ép quan hệ hay dọa tung ảnh…

  • Con muốn phẫu thuật thẩm mỹ

    Khi con tuổi teen muốn nâng mũi, cắt mí hay tiêm làm đầy, bố mẹ đừng vội cấm hay đồng ý: hãy hỏi xem con khó chịu điều gì, vì sao, và mong đợi gì.

  • Bảo lưu vì sức khỏe tâm thần

    Theo Quy chế đào tạo trình độ đại học của Bộ GD&ĐT, sinh viên được xin nghỉ học tạm thời và bảo lưu kết quả khi bị ốm phải điều trị dài ngày, có chứng nhận của cơ sở…

  • Con hẹn hò qua mạng

    Nhiều bạn trẻ làm quen, tìm hiểu nhau qua mạng xã hội, game hay ứng dụng hẹn hò. Đáng lo khi người kia muốn giữ bí mật mối quan hệ, rủ chuyển sang ứng dụng tin nhắn tự…

  • Rối loạn mặc cảm ngoại hình

    Rối loạn mặc cảm ngoại hình (body dysmorphic disorder) là một bệnh tâm thần: con lo lắng hàng giờ mỗi ngày về một khuyết điểm trên mặt hay cơ thể mà người khác hầu như…

  • Ám ảnh cơ bắp

    Tập thể thao, tập tạ đúng cách là tốt cho tuổi teen. Đáng lo khi con lúc nào cũng thấy mình gầy, nhỏ con dù đã rất cơ bắp, tập bất kể đau ốm, bỏ học, bỏ bạn để tập, ăn…

Sốt và bệnh truyền nhiễm

Sốt, cúm, sốt xuất huyết, tay chân miệng, thủy đậu.

Thẩm định: BS. Bùi Việt Hưng

  • Phòng bệnh lây ở ký túc xá

    Ở ký túc xá hay phòng trọ chung, cúm, thủy đậu, lao và ghẻ lây nhanh vì nhiều người ngủ, ăn, dùng đồ gần nhau.

  • Viêm màng não mô cầu

    Não mô cầu là vi khuẩn có thể gây viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết hoặc cả hai, và làm một đứa trẻ đang khỏe trở nặng chỉ trong vài giờ.

  • Bệnh liên cầu lợn

    Bệnh liên cầu lợn do vi khuẩn Streptococcus suis, lây sang người chủ yếu khi ăn tiết canh, thịt hoặc lòng lợn chưa nấu chín, hoặc khi giết mổ, sơ chế lợn ốm, lợn chết…

Ho, sổ mũi, viêm họng

Ho, nghẹt mũi, viêm họng, viêm tai, viêm phổi.

Thẩm định: BS. Bùi Việt Hưng

  • Viêm họng hạt

    Viêm họng hạt là tên thường gọi của viêm họng mạn tính thể quá phát: thành sau họng nổi nhiều hạt đỏ, con hay khô họng, ngứa, vướng họng, đằng hắng, nhất là buổi sáng.

  • Tràn khí màng phổi tự phát

    Tràn khí màng phổi là khi không khí lọt ra khỏi phổi, vào khoang giữa phổi và thành ngực, làm phổi xẹp một phần hoặc toàn bộ.

  • Lệch vách ngăn mũi

    Vách ngăn mũi của phần lớn mọi người hơi lệch và không cần chữa. Chỉ khi vách ngăn lệch nhiều làm con nghẹt mũi kéo dài, thường một bên, ngủ ngáy, hay viêm xoang hoặc…

Tiêu hóa

Tiêu chảy, táo bón, nôn, đau bụng, đau dạ dày.

Thẩm định: BS. Bùi Việt Hưng

  • Học sinh đau dạ dày

    Đau dạ dày ở học sinh thường là đau hoặc nóng rát vùng trên rốn, đầy bụng, ợ chua, hay nặng lên khi bỏ bữa sáng, ăn vội, thức khuya, uống nhiều cà phê, nước tăng lực và…

  • Hội chứng ruột kích thích

    Hội chứng ruột kích thích là tình trạng đau quặn bụng, đầy hơi, đi ngoài lỏng hoặc táo bón tái đi tái lại, thường đỡ sau khi đi ngoài và nặng lên khi căng thẳng, thức…

  • Bảo quản cơm hộp, đồ tự nấu

    Thức ăn đã nấu chín không nên để ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ; vi khuẩn sinh sôi nhanh nhất trong khoảng 5°C đến 60°C, và ở Việt Nam trời nóng nên càng phải cẩn thận.

  • Học sinh viêm đại tràng

    Nhiều học sinh được bảo là "viêm đại tràng" khi hay đau bụng, đầy hơi, đi ngoài lỏng hoặc táo bón thất thường;

  • Học sinh ợ chua, nóng rát thượng vị

    Ợ chua, nóng rát vùng trên rốn hoặc sau xương ức thường do axit dạ dày trào ngược lên thực quản hoặc kích thích niêm mạc dạ dày.

Dinh dưỡng và chiều cao

Biếng ăn, chiều cao, cân nặng, ăn uống mùa thi.

Thẩm định: BS. Bùi Việt Hưng

  • Cà phê, nước tăng lực khi ôn thi

    Nước tăng lực không được khuyến cáo cho trẻ em và tuổi teen. Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ khuyên trẻ em tốt nhất không dùng caffeine;

  • Sinh viên ăn uống đủ chất

    Sinh viên ăn đủ chất không cần đắt: mỗi bữa có tinh bột (cơm, bún, bánh mì), một món đạm (trứng, đậu phụ, thịt, cá) và rau, cả ngày thêm trái cây, ăn đủ ba bữa và không…

  • Thuốc bổ não mùa thi

    Không nên trông vào thuốc bổ não. Chưa có bằng chứng các viên bổ não, tăng trí nhớ giúp học sinh, sinh viên khỏe mạnh nhớ bài tốt hơn hay thi điểm cao hơn.

  • Con tự mua thuốc giảm cân

    Viên uống, trà, cà phê, kẹo giảm cân bán trên mạng thường không rõ nguồn gốc, và nhiều sản phẩm từng bị phát hiện trộn chất cấm như sibutramin (đã bị rút khỏi thị trường…

  • Ăn khuya có hại không

    Một bữa ăn nhẹ buổi tối khi đói thật không có hại; điều gây hại là ăn no, ăn mặn, cay, nhiều dầu mỡ hoặc uống đồ có caffeine sát giờ ngủ, và ăn khuya thành thói quen…

  • Sinh viên tăng cân năm nhất

    Nhiều sinh viên tăng cân trong năm đầu đại học, thường vài kg, do ăn ngoài, ăn đêm, uống trà sữa, nước ngọt, rượu bia, ngủ muộn và ít vận động hơn hồi phổ thông.

  • Ăn mì tôm

    Thỉnh thoảng ăn một gói mì không gây hại. Ăn mì thường xuyên thay bữa thì có hại, vì gói mì chủ yếu là tinh bột và chất béo (vắt mì thường đã được chiên), gói gia vị…

  • Whey protein cho học sinh

    Phần lớn học sinh, sinh viên tập gym không cần whey protein: ba bữa có thịt, cá, trứng, sữa, đậu phụ đã cho đủ đạm để lên cơ, và nghiên cứu chưa thấy bột protein giúp…

  • Creatine ở tuổi teen

    Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ khuyên học sinh dưới 18 tuổi không dùng creatine và các chất bổ sung tăng thành tích, vì nghiên cứu chưa thấy lợi ích ở tuổi này mà có thể…

  • Nhịn ăn gián đoạn

    Nhịn ăn gián đoạn, như kiểu 16:8 hay 5:2, là chỉ ăn trong một khung giờ mỗi ngày hoặc ăn rất ít vào vài ngày mỗi tuần.

Giấc ngủ

Ngủ bao nhiêu là đủ, thức khuya ôn thi, ngủ ngáy.

Thẩm định: BS. Bùi Việt Hưng

  • Thức khuya ôn thi

    Thức khuya ôn thi thường làm kết quả kém đi: não cần giấc ngủ để ghi nhớ những gì đã học, và một người thiếu ngủ phản xạ chậm, dễ quên, dễ sai ở những câu đã biết.

  • Sinh viên mất ngủ

    Người từ 18 tuổi cần ngủ ít nhất 7 giờ mỗi đêm. Sinh viên hay mất ngủ vì giờ giấc thất thường, thức khuya trước hạn nộp bài, dùng điện thoại trên giường, cà phê, trà sữa…

  • Điện thoại trước khi ngủ

    Dùng điện thoại trên giường làm con ngủ muộn hơn, khó vào giấc và ngủ ít hơn: ánh sáng màn hình làm não tưởng vẫn là ban ngày, còn mạng xã hội, video tự phát và tin nhắn…

  • Thức khuya lướt điện thoại dù mệt

    Biết mình mệt mà vẫn nằm lướt điện thoại đến khuya, người ta gọi là trì hoãn đi ngủ (có khi gọi là "thức khuya trả thù"): con thức để giành lại chút thời gian của riêng…

  • Sinh viên làm ca đêm

    Làm thêm ca đêm khiến sinh viên vừa ngủ ít vừa ngủ lệch giờ: giấc ngủ ban ngày thường ngắn và chập chờn, nên dễ mệt, khó tập trung, cáu gắt, rối loạn tiêu hóa, và rủi ro…

  • Con ngủ không sâu giấc

    Con ngủ không sâu giấc, hay trằn trọc, thức giấc giữa đêm, sáng dậy vẫn mệt, phần lớn là do ngủ muộn, giờ ngủ thất thường, dùng điện thoại hoặc uống trà sữa, cà phê buổi…

  • Melatonin cho trẻ

    Không nên tự cho con uống melatonin. Melatonin là một hormone, không phải thuốc ngủ;

  • Bóng đè

    Bóng đè (liệt khi ngủ) là lúc vừa chợt tỉnh hoặc sắp ngủ, đầu óc đã tỉnh mà cơ thể chưa cử động, chưa nói được trong vài giây đến vài phút;

  • Ngủ bù cuối tuần

    Ngủ bù cuối tuần giúp con đỡ mệt phần nào nhưng không trả hết được giấc ngủ thiếu trong tuần.

  • Chứng ngủ rũ

    Chứng ngủ rũ (narcolepsy) là một bệnh thần kinh hiếm gặp, khiến con buồn ngủ dữ dội ban ngày và ngủ gục bất chợt cả khi đang học, đang ăn hay đang nói chuyện;

  • Lệch múi giờ khi du học

    Lệch múi giờ xảy ra khi đồng hồ sinh học của con vẫn chạy theo giờ Việt Nam trong khi ngày đêm ở nơi mới đã khác: khó ngủ buổi tối, khó dậy buổi sáng, buồn ngủ ban ngày,…

Sức khỏe học đường

Đau đầu, cong vẹo cột sống, màn hình, vận động.

Thẩm định: BS. Bùi Việt Hưng

  • Đau lưng do ngồi học

    Đau lưng ở học sinh THPT và sinh viên phần lớn là đau cơ, dây chằng do ngồi lâu, ngồi khom, ít vận động, thường đỡ trong vài ngày đến vài tuần khi con đứng dậy đi lại…

  • Đau cổ vai gáy ở học sinh

    Đau cổ vai gáy ở học sinh phần lớn là đau cơ do cúi đầu học, nhìn điện thoại lâu, đeo cặp nặng hoặc ngủ sai tư thế, và thường đỡ sau vài ngày đến vài tuần khi con vận…

  • Con dùng AI làm bài tập

    Chatbot AI có thể giúp con học tốt hơn khi con dùng để hỏi lại phần chưa hiểu, tự kiểm tra bài đã làm hay ôn tập, nhưng sẽ làm con học kém đi nếu con chép nguyên lời…

  • Khám sức khỏe quân đội, công an

    Khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự và tuyển sinh quân sự hiện theo Thông tư 105/2023/TT-BQP (thay Thông tư liên tịch 16/2016 từ 1/1/2024, đã được sửa đổi năm 2025): hội đồng…

  • Hiến máu lần đầu

    Theo quy định của Bộ Y tế, người hiến máu phải từ đủ 18 đến 60 tuổi, nữ nặng ít nhất 42 kg, nam ít nhất 45 kg, và giữa hai lần hiến máu toàn phần cách nhau ít nhất 12…

  • Khám sức khỏe nhập học

    Khi nhập học, các trường đại học, cao đẳng ở Việt Nam thường yêu cầu tân sinh viên nộp giấy khám sức khỏe theo mẫu của Bộ Y tế, do cơ sở khám chữa bệnh đủ điều kiện cấp,…

  • Nghỉ giữa giờ khi học

    Ngồi học liền nhiều giờ không làm con nhớ bài hơn: mắt mỏi, lưng cổ đau và đầu óc kém tập trung dần.

  • Bảo hiểm y tế học sinh

    Bảo hiểm y tế là bắt buộc. Trẻ dưới 6 tuổi được Nhà nước đóng và khám chữa bệnh đúng quy định được chi trả 100%;

  • Tư thế dùng máy tính, điện thoại

    Khi dùng máy tính, ngồi sát vào ghế có tựa lưng, hai bàn chân đặt phẳng trên sàn, hông ngang hoặc cao hơn gối một chút, màn hình cách mắt khoảng một sải tay với mép trên…

  • Sinh viên ít vận động

    Theo Tổ chức Y tế Thế giới, người từ 18 tuổi nên vận động vừa 150–300 phút hoặc vận động mạnh 75–150 phút mỗi tuần, cộng ít nhất 2 ngày tập cho cơ, và giảm thời gian…

  • Học online đau mắt, đau lưng

    Ngồi học trước màn hình nhiều giờ làm mắt mỏi, khô, cay, nhìn mờ thoáng qua, đau đầu, và làm cơ cổ, vai, lưng căng mỏi vì ngồi lâu một tư thế.

  • Sức khỏe khi đi học quân sự

    Đợt học giáo dục quốc phòng và an ninh thường kéo dài vài tuần, tập ngoài trời, ở tập thể, nên rủi ro hay gặp nhất là say nắng, mất nước, phồng rộp chân và bệnh lây khi…

  • Tự đi khám khi xa nhà

    Khi ốm nhẹ, sinh viên nên đến y tế của trường, trạm y tế hoặc cơ sở khám ban đầu ghi trên thẻ bảo hiểm y tế; khám ở cấp ban đầu được bảo hiểm chi trả đủ mức.

  • Học sinh chạy bộ

    Học sinh chạy bộ an toàn khi bắt đầu chậm, chạy ở mức vẫn nói được thành câu, tăng tổng quãng đường mỗi tuần không quá khoảng 10%, nghỉ ít nhất 1–2 ngày mỗi tuần, khởi…

  • Ngồi học lâu bị tê, phù chân

    Tê bì, châm chích ở chân sau khi ngồi lâu, ngồi bắt chéo chân hay ngồi đè lên chân thường do dây thần kinh bị chèn ép tạm thời, hết sau vài phút khi con đứng dậy đi lại.

Mắt, tai, răng

Cận thị, mỏi mắt, đau mắt đỏ, sâu răng.

Thẩm định: BS. Bùi Việt Hưng

  • Mỏi mắt do màn hình

    Nhìn màn hình lâu khiến mắt mỏi, khô, cay, nhìn mờ thoáng qua và đau đầu, vì khi tập trung nhìn gần ta chớp mắt ít hơn và mắt phải điều tiết liên tục.

  • Mổ mắt cận

    Phẫu thuật khúc xạ bằng laser (LASIK, PRK, SMILE) chỉ làm cho người từ 18 tuổi trở lên, tốt nhất là sau khoảng 21 tuổi, khi độ cận gần như không thay đổi trong ít nhất…

  • Tai nghe và giảm thính lực

    Có. Nghe quá to và quá lâu qua tai nghe có thể làm hỏng các tế bào cảm nhận âm thanh ở tai trong, gây giảm thính lực vĩnh viễn, không chữa được bằng thuốc hay phẫu…

  • Mọc răng khôn

    Răng khôn (răng số 8) thường mọc ở cuối tuổi teen hoặc đầu tuổi 20. Khi hàm không đủ chỗ, răng mọc lệch, mọc ngầm hoặc bị lợi trùm một phần, gây đau, sưng lợi quanh răng…

  • Chảy máu chân răng

    Lợi chảy máu khi chải răng, dùng chỉ nha khoa hay cắn đồ cứng thường là dấu hiệu viêm lợi: mảng bám vi khuẩn đọng ở chân răng làm lợi đỏ, sưng, đau và dễ chảy máu.

  • Trẻ và tai nghe

    Đeo tai nghe không hại tai nếu nghe vừa phải; điều gây hại là nghe quá to và quá lâu, có thể làm hỏng vĩnh viễn các tế bào cảm nhận âm thanh ở tai trong.

  • Kính áp tròng an toàn

    Kính áp tròng an toàn khi được bác sĩ mắt khám, đo và kê đúng loại, rồi giữ vệ sinh kỹ mỗi ngày.

  • Khô mắt ở học sinh

    Khô mắt là khi mắt không đủ nước mắt hoặc nước mắt bay hơi quá nhanh, làm mắt cộm, rát, ngứa, đỏ, mỏi, nhìn mờ thoáng qua, đôi khi lại chảy nước mắt nhiều.

  • Ê buốt răng ở học sinh

    Ê buốt răng là cơn buốt nhói ngắn khi ăn uống đồ lạnh, nóng, ngọt, chua hoặc khi hít gió lạnh.

Tuổi dậy thì

Dấu hiệu dậy thì, dậy thì sớm, kinh nguyệt lần đầu.

Thẩm định: BS. Bùi Việt Hưng

  • Buồng trứng đa nang tuổi teen

    Hội chứng buồng trứng đa nang là một rối loạn nội tiết thường bắt đầu từ tuổi dậy thì, với các dấu hiệu chính là kinh thưa hoặc rất không đều, kèm mụn nhiều, lông mọc…

  • Con quan hệ tình dục sớm

    Khi biết con đã quan hệ tình dục, việc đầu tiên là giữ bình tĩnh và hỏi ba điều: con có bị ép không, có dùng bao cao su không, chuyện xảy ra cách đây bao lâu.

  • Tránh thai tuổi vị thành niên

    Bao cao su là biện pháp cần có cho mọi người trẻ đã quan hệ, vì đây là cách duy nhất vừa tránh thai vừa phòng bệnh lây qua đường tình dục.

  • Con gái mang thai tuổi học sinh

    Khi con gái báo có thai hoặc nghi có thai, điều con cần nhất là bố mẹ bình tĩnh và đưa con đi khám sớm, để biết chắc thai bao nhiêu tuần, thai có nằm trong tử cung không…

  • Bệnh lây qua đường tình dục tuổi teen

    Bệnh lây qua đường tình dục như chlamydia, lậu, giang mai, sùi mào gà (HPV), mụn rộp sinh dục, trùng roi, HIV và viêm gan B có thể lây qua quan hệ đường âm đạo, hậu môn…

  • Phá thai ở tuổi vị thành niên

    Nếu con gái mang thai ngoài ý muốn và đang cân nhắc chấm dứt thai kỳ, điều quan trọng nhất là đưa con đến cơ sở y tế được phép càng sớm càng tốt;

  • Cốc nguyệt san và tampon

    Con gái tuổi teen có thể dùng tampon hoặc cốc nguyệt san khi đã quen với kỳ kinh, muốn dùng và được hướng dẫn kỹ.

  • Hội chứng tiền kinh nguyệt

    Hội chứng tiền kinh nguyệt là những thay đổi về cảm xúc và cơ thể xuất hiện trong vài ngày đến khoảng hai tuần trước kỳ kinh và hết trong vài ngày đầu khi có kinh: dễ…

  • Thuốc tránh thai khẩn cấp

    Thuốc tránh thai khẩn cấp dùng sau một lần quan hệ không được bảo vệ, bao cao su rách hoặc quên thuốc: có loại phải uống trong 3 ngày, có loại uống được đến 5 ngày, và…

  • Phòng HIV cho người trẻ

    HIV lây chủ yếu qua quan hệ tình dục đường âm đạo, hậu môn hay miệng không dùng bao cao su và qua dùng chung kim tiêm;

Da

Mẩn ngứa, rôm sảy, chàm, mụn, côn trùng đốt.

Thẩm định: BS. Bùi Việt Hưng

  • Lang ben ở học sinh

    Lang ben là bệnh nấm ở lớp ngoài của da, do một loại nấm men vốn sống sẵn trên da người phát triển quá mức, hay gặp ở tuổi dậy thì và người trẻ khi trời nóng ẩm, ra…

  • Học sinh rụng tóc nhiều

    Mỗi ngày rụng khoảng 50–100 sợi tóc là bình thường. Ở học sinh, rụng tóc nhiều thường là tạm thời, hay gặp sau một đợt ốm, căng thẳng kéo dài, sụt cân nhanh hoặc thiếu…

  • Viêm nang lông

    Viêm nang lông là tình trạng chân lông bị viêm, thường do vi khuẩn tụ cầu, đôi khi do nấm: những nốt đỏ hoặc mụn mủ nhỏ mọc quanh sợi lông, ngứa hoặc rát, hay gặp ở đùi,…

  • Nấm kẽ chân

    Nấm kẽ chân (dân gian hay gọi là nước ăn chân) là bệnh nấm da: kẽ ngón chân trắng ẩm, bong vảy, nứt, ngứa, có mùi, hay gặp ở học sinh đi giày kín cả ngày và ra nhiều mồ…

  • U nang lông vùng xương cụt

    U nang lông vùng xương cụt (xoang lông, pilonidal sinus) là một lỗ hoặc đường hầm nhỏ dưới da ở đầu khe mông, nơi lông bị đẩy vào da do cọ xát và ngồi lâu;

  • Con muốn xăm hình

    Hình xăm gần như vĩnh viễn: xóa đi tốn kém, đau, phải làm nhiều lần và thường để lại sẹo, trong khi cơ thể và sở thích của tuổi teen còn thay đổi.

Sơ cứu và an toàn

Hóc dị vật, bỏng, đuối nước, ngã, chảy máu cam.

Thẩm định: BS. Bùi Việt Hưng

  • An toàn phòng trọ sinh viên

    Trước khi thuê trọ, hãy xem phòng có lối thoát thứ hai (cửa sổ, ban công không bị khóa kín bằng khung sắt), ổ điện không quá tải, bình nóng lạnh có dây nối đất và cầu…

  • Mới đi xe máy

    Theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, đủ 16 tuổi được lái xe gắn máy (xe xăng đến 50 cm3 hoặc xe điện công suất không quá 4 kW, tốc độ thiết kế không quá 50…

  • Sơ cứu tai nạn giao thông

    Khi gặp tai nạn giao thông, việc đầu tiên là gọi 115 hoặc 113 và giữ an toàn cho chính mình: đứng ở chỗ không có xe lao tới, nhờ người cảnh báo xe phía sau, tắt máy xe…

  • Bong gân khi chơi thể thao

    Bong gân là khi dây chằng quanh khớp bị giãn hoặc rách, hay gặp nhất ở cổ chân khi con bị lật chân lúc chạy, nhảy, đá bóng, bóng rổ.

  • Đột tử khi chơi thể thao

    Ngừng tim đột ngột ở người trẻ rất hiếm, thường do một bệnh tim chưa được phát hiện như bệnh cơ tim phì đại hay rối loạn nhịp tim di truyền.

  • Ngộ độc rượu ở học sinh, sinh viên

    Ngộ độc rượu xảy ra khi uống nhiều rượu bia trong thời gian ngắn, nhất là khi uống thi, uống dồn trong một buổi.

  • Chuột rút khi chơi thể thao

    Chuột rút là khi một bắp cơ, hay gặp nhất là bắp chân hoặc đùi, tự co cứng lại và đau nhói, thường kéo dài vài giây đến 10 phút rồi tự hết.

  • Đi tình nguyện, mùa hè xanh

    Trước chuyến tình nguyện khoảng 1–2 tháng, con nên rà lại sổ tiêm chủng (uốn ván, viêm não Nhật Bản nếu về vùng ruộng lúa, chăn nuôi lợn, và các mũi khác theo tư vấn),…

Tiêm chủng

Lịch tiêm, sốt sau tiêm, HPV, cúm.

Thẩm định: BS. Bùi Việt Hưng

  • Vắc xin cho sinh viên

    Trước khi con vào đại học, bố mẹ và con nên rà lại sổ tiêm chủng rồi tiêm bù những mũi còn thiếu.

  • Vắc xin sốt xuất huyết

    Từ tháng 5/2024, Việt Nam đã cấp phép một vắc xin phòng sốt xuất huyết, tiêm dịch vụ cho trẻ từ 4 tuổi, gồm 2 mũi cách nhau 3 tháng.

  • Tiêm chủng trước khi du học

    Trước khi đi du học, con nên rà sổ tiêm chủng và đọc kỹ yêu cầu của trường, của nước sẽ đến, rồi đi tư vấn tiêm chủng ít nhất 1–2 tháng trước ngày bay, vì một số vắc xin…

  • Tiêm bù viêm gan B tuổi teen

    Có. Học sinh, sinh viên chưa tiêm đủ vắc xin viêm gan B, hoặc không rõ đã tiêm chưa, nên đi tiêm bù, vì virus lây qua máu và quan hệ tình dục, và tuổi teen là lúc trước…

Bệnh mạn tính và bẩm sinh

Tim bẩm sinh, tiểu đường type 1, bệnh máu, thận, tuyến giáp, hội chứng Down.

Thẩm định: BS. Bùi Việt Hưng

  • Cường giáp, Basedow ở tuổi teen

    Cường giáp là khi tuyến giáp làm ra quá nhiều hormone, khiến cơ thể chạy quá nhanh: tim đập nhanh, run tay, nóng nảy, khó ngủ, sụt cân dù ăn nhiều, học sút.

  • Lupus ban đỏ ở tuổi teen

    Lupus ban đỏ hệ thống là bệnh tự miễn kéo dài: hệ miễn dịch tấn công chính cơ thể, gây viêm ở da, khớp, thận, máu, tim phổi hoặc não.

  • Sa van hai lá ở tuổi teen

    Sa van hai lá là khi lá van giữa hai buồng tim bên trái phồng ngược lên lúc tim co bóp, thường được phát hiện tình cờ khi bác sĩ nghe thấy tiếng click hoặc tiếng thổi,…

  • Bướu cổ, nhân tuyến giáp

    Bướu cổ là khi tuyến giáp ở trước cổ to ra; nhân tuyến giáp là một hay nhiều cục nhỏ trong tuyến.

Thần kinh, xương khớp

Động kinh, đau nửa đầu, co giật không sốt, chân vòng kiềng, bàn chân bẹt, đau khớp.

Thẩm định: BS. Bùi Việt Hưng

  • Đau nửa đầu ở học sinh

    Đau nửa đầu (migraine) là những cơn đau đầu nhói theo nhịp, thường ở một bên đầu, kèm buồn nôn hoặc nôn, sợ ánh sáng và tiếng ồn, kéo dài nhiều giờ.

  • Học sinh bị rối loạn tiền đình, chóng mặt

    Ở học sinh, chóng mặt thường do đứng dậy quá nhanh, bỏ bữa sáng, uống ít nước, thiếu ngủ, nắng nóng hoặc lo âu;

  • Tập gym quá sức, tiêu cơ vân

    Tiêu cơ vân là khi cơ bị tổn thương nặng, vỡ ra và giải phóng các chất vào máu, có thể làm hỏng thận.

  • Học sinh bị tê bì tay chân

    Tê bì, kiến bò ở tay chân thường do ngồi lâu một tư thế, ngồi xếp bằng, gác chân hay gục lên tay ngủ, làm dây thần kinh bị đè;

  • Đứt dây chằng đầu gối

    Đứt dây chằng chéo trước là chấn thương đầu gối hay gặp khi đá bóng, bóng rổ, bóng chuyền, thường xảy ra lúc đổi hướng đột ngột, dừng gấp hay tiếp đất sai tư thế, nhiều…

  • Chấn động não khi chơi thể thao

    Chấn động não là tổn thương não nhẹ sau một cú va vào đầu hoặc một cú va mạnh làm đầu bị giật mạnh, hay gặp khi đá bóng, bóng rổ, võ, ngã xe đạp.

  • Huyết áp thấp, chóng mặt khi đứng dậy

    Choáng váng, tối sầm mắt vài giây khi đứng dậy nhanh rất hay gặp ở tuổi dậy thì, thường do máu chưa kịp dồn lên não khi đổi tư thế (hạ huyết áp tư thế), dễ xảy ra khi…

  • Thoát vị đĩa đệm ở người trẻ

    Thoát vị đĩa đệm là khi phần đệm mềm giữa hai đốt sống phồng hay lồi ra, đè vào dây thần kinh, gây đau lưng và hay gặp nhất là đau lan từ mông xuống mặt sau chân, kèm tê…

  • Đau cổ tay do điện thoại, game

    Đau cổ tay ở học sinh, sinh viên dùng điện thoại, chơi game, gõ phím hay viết nhiều thường do gân và cơ bị dùng lặp đi lặp lại quá lâu (chấn thương do động tác lặp lại,…

  • Đau thần kinh tọa ở người trẻ

    Đau thần kinh tọa là đau, tê, châm chích lan từ mông xuống mặt sau một bên chân, có khi tới bàn chân, do dây thần kinh tọa bị chèn ép hoặc kích thích.

Tiết niệu và sinh dục

Hẹp bao quy đầu, tinh hoàn ẩn, thoát vị bẹn, nhiễm trùng đường tiểu, vùng kín bé gái.

Thẩm định: BS. Bùi Việt Hưng

  • Khám phụ khoa lần đầu

    Lần khám phụ khoa đầu tiên thường chủ yếu là nói chuyện: bác sĩ hỏi về kinh nguyệt, triệu chứng, chuyện quan hệ tình dục, rồi đo cân nặng, huyết áp và có thể nhìn khám…

  • Giãn tĩnh mạch thừng tinh tuổi dậy thì

    Giãn tĩnh mạch thừng tinh là khi các tĩnh mạch trong bìu giãn to, sờ như một búi giun, gặp ở khoảng 14–20 trong 100 nam tuổi dậy thì và gần như luôn ở bên trái.

  • Nấm, viêm âm đạo tuổi teen

    Viêm âm đạo ở tuổi teen hay gặp nhất là nấm (khí hư trắng đặc như bã đậu, ngứa, rát) và viêm âm đạo do vi khuẩn (khí hư loãng, xám, mùi tanh như cá).

  • Nam sinh viên khám nam khoa

    Nam sinh viên khỏe mạnh không cần khám nam khoa định kỳ, nhưng nên tự kiểm tra tinh hoàn khoảng mỗi tháng một lần và đi khám khi có dấu hiệu bất thường: sờ thấy cục hay…

Dùng thuốc cho con

Hạ sốt, kháng sinh, oresol, thuốc ho, mẹo dân gian.

Thẩm định: BS. Bùi Việt Hưng

  • Thuốc hết hạn

    Không nên dùng thuốc đã quá hạn in trên vỏ, hoặc đã quá hạn dùng sau khi mở nắp, nhất là cho trẻ em: thuốc có thể giảm tác dụng hoặc đã biến đổi, và không ai biết chắc…

  • Sinh viên tự mua thuốc cảm cúm

    Cảm lạnh, cúm thông thường do virus và thường tự đỡ sau 1–2 tuần; thuốc chỉ giúp dễ chịu hơn.

  • Học sinh tự uống thuốc giảm đau

    Con lớn có thể tự uống paracetamol hoặc ibuprofen khi đau đầu thông thường, nếu dùng đúng liều, không uống hai thuốc có cùng hoạt chất và không quá 2 ngày mỗi tuần.

  • Tủ thuốc khi đi du học

    Tủ thuốc du học chỉ cần gọn: toàn bộ thuốc bác sĩ đang kê cho con, đủ đến khi con khám được bác sĩ bên đó, để trong vỏ hộp gốc kèm đơn thuốc và giấy bác sĩ ghi tên hoạt…

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.