- Dùng kháng sinh cho trẻ
Bố mẹ không nên tự cho con uống kháng sinh. Kháng sinh chỉ diệt vi khuẩn, không có tác dụng với virus, nguyên nhân của phần lớn các đợt sốt, ho, sổ mũi, viêm họng ở trẻ.
- Liều paracetamol, ibuprofen
Liều paracetamol cho trẻ là 10–15 mg cho mỗi kg cân nặng một lần, cách nhau ít nhất 4–6 giờ, không quá 4 lần trong 24 giờ. Ví dụ con nặng 12 kg dùng 120–180 mg một lần;
- Sốt bao nhiêu độ thì uống thuốc
Thường cho trẻ uống thuốc hạ sốt khi con sốt từ 38,5°C, hoặc khi con quấy, mệt, khó chịu vì sốt dù nhiệt độ thấp hơn.
- Lỡ cho con uống gấp đôi liều
Nếu lỡ cho con uống thêm một liều paracetamol hay ibuprofen, hoặc hai lần cách nhau dưới 4 giờ, hãy đưa con đến cơ sở y tế có cấp cứu ngay, kể cả khi con vẫn chơi bình…
- Nghiền, bẻ viên thuốc cho trẻ
Nhiều viên thuốc có thể nghiền hoặc bẻ để trẻ dễ uống, nhưng không phải viên nào cũng được.
- Ngừng kháng sinh sớm khi con đỡ
Không tự ngừng kháng sinh khi con mới đỡ: hãy cho con uống đúng liều và đủ số ngày bác sĩ kê, trừ khi chính bác sĩ bảo ngừng hoặc rút ngắn.
- Miếng dán hạ sốt
Miếng dán hạ sốt (miếng gel dán trán) không phải là thuốc và chưa có bằng chứng rõ ràng là làm hạ thân nhiệt của trẻ;
- Mẹ cho con bú uống thuốc
Phần lớn thuốc thông thường mẹ vẫn dùng được khi cho con bú, và mẹ hiếm khi phải ngừng cho bú vì uống thuốc.
- Pha oresol cho trẻ
Pha cả gói oresol với đúng lượng nước đun sôi để nguội ghi trên gói (có gói 200 ml, có gói 1 lít), đong bằng dụng cụ có vạch, không chia nhỏ gói, không thêm đường, sữa…
- Thuốc ho cho trẻ
Phần lớn trẻ ho do cảm lạnh, virus và tự đỡ; thuốc ho, thuốc cảm bán sẵn không giúp con khỏi nhanh hơn và có thể gây hại.
- Mẹo dân gian nên tránh
Không nên cạo gió, đánh cảm, chích lể cho trẻ. Những cách này không hạ sốt, không chữa được nguyên nhân, dễ làm trầy da, nhiễm trùng, và khi con bị sốt xuất huyết có thể…
- Men vi sinh cho trẻ
Trẻ khỏe, ăn uống đa dạng không cần uống men vi sinh hằng ngày. Một số loại men vi sinh có thể giúp giảm tiêu chảy khi con đang dùng kháng sinh, hoặc rút ngắn một đợt…
- Khí dung tại nhà cho trẻ
Chỉ cho con chạy khí dung (máy xông, máy phun sương thuốc) ở nhà khi bác sĩ đã kê đúng thuốc, đúng liều và hướng dẫn cách dùng.
- Trẻ bị dị ứng thuốc
Dị ứng thuốc ở trẻ thường biểu hiện bằng mẩn đỏ, mày đay, ngứa sau khi dùng một thuốc mới, hay gặp nhất với kháng sinh và thuốc giảm đau chống viêm.
- Thuốc bổ não mùa thi
Không cần. Chưa có bằng chứng các loại viên bổ não, thuốc tăng trí nhớ quảng cáo cho học sinh giúp một đứa trẻ khỏe mạnh nhớ bài tốt hơn hay làm bài thi tốt hơn.
- Tẩy giun cho trẻ
Ở Việt Nam, trẻ từ 2 tuổi thường được tẩy giun định kỳ khoảng 6 tháng một lần, mỗi lần uống một liều duy nhất albendazol 400 mg hoặc mebendazol 500 mg.
- Siro ăn ngon cho trẻ
Không nên tự mua siro, cốm ăn ngon cho con. Phần lớn trẻ bố mẹ thấy biếng ăn vẫn lớn bình thường, và không có siro nào thay được cách cho ăn đúng.
- Cho trẻ uống thuốc
Cho con ngồi thẳng hoặc bế con ở tư thế nửa ngồi, dùng xi lanh uống thuốc đặt vào phía trong má, bơm từng ít một và chờ con nuốt rồi mới bơm tiếp.
- Truyền dịch cho trẻ
Không nên cho con truyền nước chỉ vì mệt, sốt, ăn kém hay để bồi bổ. Dịch truyền chủ yếu là nước, muối và một ít đường, không chữa được nguyên nhân, không thay được bữa…
- Tính liều theo cân nặng
Liều thuốc cho trẻ tính theo cân nặng: lấy số mg cho mỗi kg nhân với cân nặng của con để ra số mg, rồi chia cho số mg có trong 1 ml (đọc trên chai) để ra số ml.
- Thuốc không tự cho trẻ dùng
Không tự cho trẻ dùng aspirin và thuốc có salicylat khi con dưới 16 tuổi, thuốc có codein hoặc tramadol khi con dưới 12 tuổi, thuốc ho, thuốc cảm bán sẵn và thuốc nhỏ,…
- Chanh đào, mật ong, quất hấp
Với trẻ từ 1 tuổi, 2–5 ml mật ong, nước chanh ấm pha mật ong hay quất hấp đường phèn có thể giúp con dịu họng, đỡ ho về đêm;
- Thuốc cầm tiêu chảy cho trẻ
Không nên cho trẻ uống thuốc cầm tiêu chảy. Theo hướng dẫn của Bộ Y tế và Tổ chức Y tế Thế giới, các thuốc này không giúp trẻ khỏi nhanh hơn, không chống được mất nước,…
- Túi thuốc khi cho con đi xa
Túi thuốc đi xa cho con chỉ cần vài thứ: nhiệt kế điện tử, paracetamol dạng hợp với cân nặng của con kèm xi lanh đong, vài gói oresol, nước muối sinh lý 0,9%, băng dán,…
- Quên cho con uống một liều thuốc
Với phần lớn thuốc, kể cả kháng sinh, nếu quên một liều thì cho con uống ngay khi nhớ ra;
- Thuốc hết hạn
Không nên dùng thuốc đã quá hạn in trên vỏ, hoặc đã quá hạn dùng sau khi mở nắp, nhất là cho trẻ em: thuốc có thể giảm tác dụng hoặc đã biến đổi, và không ai biết chắc…
- Bảo quản thuốc của con
Chỉ để tủ lạnh những thuốc mà nhãn hoặc tờ hướng dẫn ghi cần bảo quản lạnh, như nhiều loại kháng sinh dạng bột sau khi pha thành siro; để ở ngăn mát, không để ngăn đá.
- Đong thuốc bằng xi lanh
Đong thuốc nước cho con bằng chính xi lanh, cốc đong hoặc ống nhỏ giọt đi kèm chai thuốc, theo vạch ml, không dùng thìa ăn cơm hay thìa cà phê vì mỗi chiếc chứa một…
- Dùng lại đơn thuốc cũ
Không nên mua lại thuốc theo đơn cũ hay cho con uống thuốc kê cho anh chị, kể cả khi triệu chứng trông giống lần trước.
- Uống thuốc trước hay sau ăn
Uống thuốc trước hay sau ăn tùy từng thuốc, và phải làm đúng lời dặn trên đơn, nhãn hoặc tờ hướng dẫn; khi kê đơn, bác sĩ phải ghi thời điểm dùng của mỗi thuốc.
- Uống nhiều thuốc cùng lúc
Những thuốc bác sĩ kê cùng một đơn thường dùng chung được theo đúng lịch đã dặn, nhưng bố mẹ không nên tự cho con uống thêm thuốc khác cùng lúc.
- Dùng thuốc nhỏ mắt cho trẻ
Chỉ nhỏ cho con thuốc nhỏ mắt khi bác sĩ hoặc dược sĩ đã xác định đúng loại, đúng cách dùng; để rửa và làm sạch mắt, nước muối sinh lý là đủ.
- Thuốc chống dị ứng cho trẻ
Thuốc chống dị ứng (thuốc kháng histamin) giúp giảm ngứa, mẩn, hắt hơi, chảy mũi do dị ứng.
- Trẻ dùng corticoid
Corticoid do bác sĩ kê, dùng đúng loại, đúng liều, đúng số ngày là thuốc an toàn và có khi cứu sống con, ví dụ trong cơn hen nặng, hội chứng thận hư hay chàm nặng.
- Thuốc Nam, thuốc Đông y cho trẻ
Thảo dược không có nghĩa là lành. Thuốc Nam, thuốc gia truyền, thuốc cam, cao, bột không nhãn, không rõ nguồn gốc có thể chứa chì hoặc bị trộn thuốc tây như corticoid,…
- Trẻ nôn sau khi uống thuốc
Khi con nôn sau khi uống thuốc, đừng tự cho uống lại cả liều ngay, vì khó biết con đã nuốt được bao nhiêu và dễ thành quá liều.
- Thuốc hạ sốt đặt hậu môn
Viên đặt hậu môn paracetamol dùng khi con sốt mà nôn nhiều, không uống được thuốc, hoặc nhất định không chịu uống.
- Thuốc nhuận tràng, thụt hậu môn cho trẻ
Thuốc nhuận tràng làm mềm phân an toàn cho trẻ và không làm ruột lười khi dùng theo hướng dẫn của bác sĩ, nhưng loại thuốc, liều và thời gian dùng do bác sĩ quyết định…
- Dầu tràm, dầu gió cho trẻ
Không bôi dầu gió, cao xoa, dầu có bạc hà (menthol) hay long não (camphor) cho trẻ dưới 2 tuổi, vì có thể gây co thắt đường thở, bỏng da, và nuốt phải một lượng nhỏ cũng…
- Siro, thuốc đã mở dùng được bao lâu
Thuốc đã mở dùng được bao lâu tùy từng loại, và câu trả lời nằm trên nhãn hoặc tờ hướng dẫn, ở dòng hạn dùng sau khi mở nắp hoặc sau khi pha.
- Uống thuốc với sữa, nước ngọt
Nước lọc là thứ an toàn nhất để uống thuốc. Phần lớn thuốc thông thường của trẻ như paracetamol, ibuprofen có thể uống cùng sữa hoặc sau bữa sữa, và có thể trộn liều…
- Sinh viên tự mua thuốc cảm cúm
Cảm lạnh, cúm thông thường do virus và thường tự đỡ sau 1–2 tuần; thuốc chỉ giúp dễ chịu hơn.
- Xịt họng, viên ngậm cho trẻ
Phần lớn đau họng ở trẻ do virus và tự đỡ trong khoảng một tuần; thuốc xịt họng và viên ngậm chỉ làm dịu tạm thời, không chữa khỏi bệnh và không thay được kháng sinh khi…
- Hạ sốt xen kẽ hai loại thuốc
Không tự dùng xen kẽ paracetamol và ibuprofen ở nhà; chỉ làm khi bác sĩ khám và hướng dẫn cụ thể giờ, liều cho từng thuốc.
- Học sinh tự uống thuốc giảm đau
Con lớn có thể tự uống paracetamol hoặc ibuprofen khi đau đầu thông thường, nếu dùng đúng liều, không uống hai thuốc có cùng hoạt chất và không quá 2 ngày mỗi tuần.
- Thuốc trị mụn tuổi teen
Mụn nhẹ ở tuổi teen thường đỡ với sản phẩm bôi có benzoyl peroxide hoặc axit salicylic mua ở hiệu thuốc sau khi hỏi dược sĩ, dùng đều ít nhất 6–8 tuần.
- Nhỏ nước muối sinh lý cho trẻ
Khi con khỏe, mũi thông, không cần nhỏ nước muối sinh lý hằng ngày; mũi tự làm sạch được.
- Xông hơi cho trẻ bị cảm
Không nên cho trẻ nhỏ xông hơi bằng nồi nước nóng, xông lá hay trùm chăn xông. Nồi nước sôi là nguyên nhân bỏng hay gặp ở trẻ, hơi nóng và tinh dầu có thể làm trẻ khó…
- Tắm lá cho trẻ
Không nên tắm nước lá cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Lá chè xanh, trầu không, mướp đắng, lá khế có thể dính bụi, thuốc trừ sâu, vi khuẩn và chính nhựa lá có thể làm da trẻ…
- Tinh dầu cho trẻ nhỏ
Không bôi tinh dầu lên da trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, không nhỏ vào mũi, không cho vào nước tắm hay nồi xông của bé.
- Kem, xịt chống muỗi cho trẻ
Trẻ dưới 2 tháng tuổi không bôi thuốc xua muỗi; hãy cho bé nằm màn và mặc quần áo dài.
- Thuốc nhỏ mũi co mạch
Không dùng thuốc nhỏ mũi, xịt mũi co mạch (chống nghẹt mũi) cho trẻ dưới 6 tuổi; với trẻ nhỏ, nước muối sinh lý 0,9% là đủ.
- Thuốc chống nôn cho trẻ
Không nên tự mua thuốc chống nôn cho trẻ. Phần lớn trẻ nôn do viêm dạ dày ruột do virus và tự đỡ sau 1–2 ngày;
- Tủ thuốc khi đi du học
Tủ thuốc du học chỉ cần gọn: toàn bộ thuốc bác sĩ đang kê cho con, đủ đến khi con khám được bác sĩ bên đó, để trong vỏ hộp gốc kèm đơn thuốc và giấy bác sĩ ghi tên hoạt…
- Nhỏ thuốc tai cho trẻ
Chỉ nhỏ thuốc tai cho con khi bác sĩ đã khám tai và kê hoặc dặn dùng. Làm ấm lọ thuốc trong lòng bàn tay, cho con nằm nghiêng tai cần nhỏ lên trên, kéo nhẹ vành tai ra…
- Đọc đơn thuốc, nhãn thuốc
Mỗi thuốc trong đơn của con phải ghi tên hoạt chất (có thể kèm tên thương mại trong ngoặc), hàm lượng, số lượng, liều mỗi lần, số lần trong ngày, đường dùng, thời điểm…
- Mua thuốc cho con trên mạng
Có thể mua một số thuốc không kê đơn cho con qua mạng, nhưng chỉ từ nhà thuốc có giấy phép bán qua sàn thương mại điện tử, ứng dụng hoặc trang web đặt hàng của chính nhà…