Thuốc hết hạn có dùng được không, vứt bỏ thế nào cho an toàn
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 thángMầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổiTHCS · 11–14 tuổiTHPT · 15–18 tuổiSinh viên · 18–24 tuổi
Trả lời nhanh
Không nên dùng thuốc đã quá hạn in trên vỏ, hoặc đã quá hạn dùng sau khi mở nắp, nhất là cho trẻ em: thuốc có thể giảm tác dụng hoặc đã biến đổi, và không ai biết chắc còn dùng được đến đâu. Khi bỏ thuốc, trước hết làm theo hướng dẫn trên nhãn; nếu nhà thuốc gần nhà nhận lại thuốc cũ thì mang đến đó, nếu không thì trộn thuốc với bã cà phê hoặc đất, cho vào túi kín và bỏ vào thùng rác có nắp ngoài tầm với của trẻ. Không đổ thuốc xuống bồn cầu, bồn rửa trừ khi tờ hướng dẫn ghi như vậy. Nếu con lục được thuốc cũ và uống, đưa con đến cấp cứu ngay, mang theo vỏ thuốc.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Con lục được thuốc cũ trong tủ, túi rác hay thùng rác và uống, hoặc bố mẹ nghi con đã uống: đến cấp cứu ngay, mang theo vỏ thuốc, kể cả khi con vẫn bình thường.
- Sau khi dùng thuốc, con sưng môi, sưng mặt, nổi mề đay khắp người, thở rít hoặc khó thở.
- Con li bì, khó đánh thức, co giật hoặc thở chậm bất thường sau khi uống thuốc.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Con đã uống một thuốc quá hạn, đổi màu hoặc để sai cách mà bố mẹ lo lắng: gọi hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ.
- Sau khi dùng thuốc quá hạn, con mệt, nôn, nổi mẩn hay có dấu hiệu bất thường: đưa con đi khám.
- Thuốc xịt hen, bút tiêm adrenaline, thuốc chống co giật của con sắp hoặc đã hết hạn: liên hệ bác sĩ để được kê thuốc mới ngay.
- Đã dùng thuốc quá hạn để chữa cho con mà bệnh không đỡ: đưa con đi khám, đừng nghĩ chỉ do thuốc yếu.
Vì sao không nên dùng thuốc hết hạn
Hạn dùng in trên vỏ (HSD, EXP) là thời gian nhà sản xuất bảo đảm thuốc còn đủ tác dụng và an toàn, khi thuốc còn nguyên và được cất đúng cách. Qua thời gian đó, thuốc có thể yếu đi hoặc đã biến đổi. Thuốc nước, thuốc nhỏ mắt, nhỏ mũi, siro kháng sinh pha sẵn còn dễ hỏng hơn và có thể bị nhiễm khuẩn.
Với trẻ em, liều thuốc được tính sát theo cân nặng. Thuốc yếu đi có thể làm con không hạ sốt, không cắt được cơn hen, không đỡ bệnh, và bố mẹ chậm đưa con đi khám. Vì vậy với thuốc của con, quá hạn là bỏ.
Hai loại hạn dùng
- Hạn in trên vỏ hộp, chai: áp dụng khi thuốc chưa mở.
- Hạn sau khi mở nắp hoặc sau khi pha: thường ghi trên nhãn hoặc tờ hướng dẫn và ngắn hơn nhiều. Hạn nào đến trước thì theo hạn đó.
- Ghi ngày mở nắp, ngày pha lên chai để khỏi phải nhớ.
- Thuốc chưa quá hạn mà đã đổi màu, có mùi lạ, vón cục, ẩm, chảy, hoặc mất nhãn cũng không dùng nữa.
Bỏ thuốc cũ thế nào
- Đọc nhãn và tờ hướng dẫn trước: nếu có cách bỏ riêng, làm theo đó.
- Nếu nhà thuốc hoặc cơ sở y tế gần nhà nhận lại thuốc thừa, thuốc hết hạn, mang đến đó. Ở Việt Nam chưa phải nơi nào cũng nhận; hãy hỏi nhà thuốc quen hoặc làm theo hướng dẫn của địa phương.
- Nếu không có nơi nhận: lấy thuốc ra khỏi vỉ, chai, trộn với thứ trẻ và vật nuôi không muốn đụng vào như bã cà phê, đất, cát vệ sinh cho mèo, cho vào túi hoặc hộp kín, rồi bỏ vào thùng rác có nắp, ngoài tầm với của trẻ.
- Không đổ thuốc xuống bồn cầu, bồn rửa, cống, trừ khi tờ hướng dẫn ghi như vậy, vì thuốc có thể đi vào nguồn nước.
- Gạch hoặc xóa tên, thông tin cá nhân trên vỏ hộp, đơn thuốc trước khi bỏ.
- Kim tiêm, bút tiêm đã dùng và bình xịt: không bỏ chung với rác thường; hỏi nhà thuốc hoặc cơ sở y tế nơi kê đơn cách bỏ.
Thuốc con dùng khi cấp cứu: kiểm tra hạn sớm
Bút tiêm adrenaline, thuốc xịt cắt cơn hen, thuốc chống co giật mà bác sĩ kê để sẵn là những thuốc có khi cả năm không dùng đến, nên dễ để quá hạn mà không ai để ý. Ghi ngày hết hạn vào điện thoại, đặt lời nhắc trước một tháng, và nhờ bác sĩ kê thuốc mới trước khi hết hạn.
Nếu bố mẹ không chắc nên làm gì khi đúng lúc cấp cứu chỉ còn một chiếc bút tiêm đã quá hạn, hãy hỏi trước bác sĩ của con và ghi lại câu trả lời trong kế hoạch xử trí. Khi con có dấu hiệu phản vệ, luôn gọi 115 hoặc 113.
Kiểm tra tủ thuốc định kỳ
Khoảng 6 tháng một lần, mở tủ thuốc ra xem: bỏ thuốc hết hạn, siro đã mở quá lâu, thuốc đổi màu, vón cục, thuốc không còn nhãn; bổ sung những thứ cần có; cập nhật cân nặng mới của con. Kháng sinh thừa sau đợt điều trị cũng bỏ đi, không giữ lại để lần sau tự dùng.
Chăm sóc con tại nhà
- Ghi ngày mở nắp, ngày pha lên mọi chai siro, lọ nhỏ mắt, nhỏ mũi.
- Thuốc của con quá hạn, đổi màu, mất nhãn thì bỏ, không dùng thử.
- Hỏi nhà thuốc gần nhà xem có nhận lại thuốc cũ không.
- Nếu không, trộn thuốc với bã cà phê hoặc đất, cho vào túi kín, bỏ vào thùng rác có nắp ngoài tầm với của trẻ.
- Không đổ thuốc xuống bồn cầu, bồn rửa trừ khi tờ hướng dẫn ghi như vậy.
- Đặt lời nhắc ngày hết hạn của bút tiêm adrenaline, thuốc xịt hen, thuốc chống co giật.
Hiểu lầm thường gặp
- Thuốc hết hạn vài tháng vẫn uống được, chỉ yếu đi một chút.
- Không ai biết chắc thuốc quá hạn còn tác dụng bao nhiêu hay đã biến đổi thế nào, nhất là thuốc nước. Với trẻ em, đừng dùng thuốc quá hạn.
- Đổ thuốc thừa xuống bồn cầu là sạch sẽ, an toàn nhất.
- Thuốc đổ xuống bồn cầu, cống có thể đi vào nguồn nước. Chỉ làm vậy khi tờ hướng dẫn ghi rõ; còn lại mang trả nhà thuốc nếu được, hoặc trộn với bã cà phê, đất rồi bỏ vào thùng rác có nắp.
- Vứt nguyên vỉ thuốc vào thùng rác là xong.
- Trẻ nhỏ và vật nuôi có thể lục thùng rác. Trộn thuốc với thứ khó ăn, cho vào túi kín và bỏ vào thùng có nắp ngoài tầm với của trẻ.
Bố mẹ hay hỏi
+Lỡ cho con uống thuốc hết hạn thì làm sao?
Phần lớn trường hợp uống một lần không gây hại ngay. Gọi hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ, và đưa con đi khám nếu con mệt, nôn, nổi mẩn hay bệnh không đỡ.
+Siro hạ sốt đã mở nhưng chưa quá hạn trên vỏ có dùng được không?
Còn tùy hạn sau khi mở ghi trên nhãn hoặc tờ hướng dẫn. Quá hạn sau khi mở, đổi màu, có mùi lạ thì bỏ đi.
+Thuốc hết hạn vứt ở đâu?
Hỏi nhà thuốc xem có nhận lại không. Nếu không, trộn với bã cà phê hoặc đất, cho vào túi kín và bỏ vào thùng rác có nắp ngoài tầm với của trẻ.
+Có nên đổ thuốc thừa xuống bồn cầu không?
Không, trừ khi tờ hướng dẫn của thuốc ghi rõ cách bỏ đó.
+Thực phẩm bổ sung, vitamin hết hạn có uống được không?
Không nên. Vitamin, thực phẩm bổ sung quá hạn cũng bỏ đi theo cách như thuốc, và nhớ cất chúng ngoài tầm với của trẻ vì viên sắt, vitamin có thể gây ngộ độc khi trẻ uống nhiều.
Nguồn tham khảo
- How to Safely Dispose of Old Medicines — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- Medication Safety Tips — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- How to give your child liquid medicines — Great Ormond Street Hospital (NHS)
- Medicines waste: information for patients — NHS Somerset
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Siro, thuốc đã mở dùng được bao lâu
Thuốc đã mở dùng được bao lâu tùy từng loại, và câu trả lời nằm trên nhãn hoặc tờ hướng dẫn, ở dòng hạn dùng sau khi mở nắp hoặc sau khi pha. Kháng sinh dạng bột pha thành nước chỉ dùng trong số ngày ghi trên nhãn, nhiều loại phải để ngăn mát tủ lạnh, và phần thừa sau đợt điều trị thì bỏ đi. Ghi ngày mở nắp lên chai; quá hạn, đổi màu, có mùi lạ, vón cục hay tách lớp không lắc tan thì không dùng. Nếu nhãn không ghi hoặc bố mẹ không chắc, hãy hỏi dược sĩ trước khi cho con uống.
- Tủ thuốc gia đình có con nhỏ
Tủ thuốc cho nhà có con nhỏ chỉ cần vài thứ dùng đúng: nhiệt kế điện tử, paracetamol dạng phù hợp với cân nặng của con kèm xi lanh đong, oresol giảm áp lực thẩm thấu, nước muối sinh lý 0,9%, đồ sơ cứu vết thương và túi chườm lạnh. Không cần thuốc cầm tiêu chảy, thuốc ho, kháng sinh dự trữ hay aspirin cho trẻ. Quan trọng nhất là cất mọi thuốc trên cao, có khóa, ngoài tầm với của trẻ; nếu con uống nhầm thuốc, đưa con đến cấp cứu ngay, mang theo vỏ thuốc.
- Bảo quản thuốc của con
Chỉ để tủ lạnh những thuốc mà nhãn hoặc tờ hướng dẫn ghi cần bảo quản lạnh, như nhiều loại kháng sinh dạng bột sau khi pha thành siro; để ở ngăn mát, không để ngăn đá. Phần lớn thuốc còn lại cất ở nơi khô, mát, tránh nắng, trong vỏ hộp gốc đóng chặt nắp, không để trong nhà tắm, cạnh bếp hay trong ô tô. Mọi thuốc, kể cả thuốc trong tủ lạnh, phải ở ngoài tầm nhìn và tầm với của trẻ; nắp an toàn chỉ làm trẻ khó mở hơn chứ không ngăn được hẳn. Nếu con tự lấy được thuốc và uống, đưa con đến cấp cứu ngay, mang theo chai thuốc.
- Trẻ uống nhầm thuốc, hóa chất
Khi nghi con uống nhầm thuốc hay hóa chất, lấy phần còn lại ra khỏi miệng con, giữ lại chai lọ, vỏ thuốc và đưa con đến cấp cứu ngay hoặc gọi 115 hoặc 113, kể cả khi con vẫn chơi bình thường, vì nhiều chất gây hại sau vài giờ. Không gây nôn, không cho uống sữa, nước chanh, giấm hay dầu ăn để giải độc. Gọi 115 hoặc 113 ngay nếu con khó thở, co giật, li bì, hoặc đã nuốt chất tẩy rửa, xăng dầu, thuốc trừ sâu, thuốc diệt chuột, pin cúc áo.
- Dùng kháng sinh cho trẻ
Bố mẹ không nên tự cho con uống kháng sinh. Kháng sinh chỉ diệt vi khuẩn, không có tác dụng với virus, nguyên nhân của phần lớn các đợt sốt, ho, sổ mũi, viêm họng ở trẻ. Dùng kháng sinh không đúng làm con chịu tác dụng phụ vô ích và làm vi khuẩn kháng thuốc, đến khi con thật sự cần thì thuốc không còn tác dụng. Chỉ dùng khi bác sĩ khám và kê đơn, uống đúng liều, đúng giờ và đủ số ngày bác sĩ dặn.
- Lỡ cho con uống gấp đôi liều
Nếu lỡ cho con uống thêm một liều paracetamol hay ibuprofen, hoặc hai lần cách nhau dưới 4 giờ, hãy đưa con đến cơ sở y tế có cấp cứu ngay, kể cả khi con vẫn chơi bình thường, mang theo chai thuốc; quá liều paracetamol có thể hại gan trong khi những giờ đầu con chưa có dấu hiệu gì. Với thuốc khác như kháng sinh, siro ho, thuốc chống dị ứng, hãy gọi ngay bác sĩ, dược sĩ hoặc trung tâm chống độc để được tính theo cân nặng của con; không tự ở nhà chờ xem. Không cho thêm liều nào, không gây nôn. Con li bì, co giật hay khó thở thì gọi 115 hoặc 113.
Chủ đề khác