Siro, thuốc đã mở dùng được bao lâu: đọc nhãn, bảo quản và khi nào bỏ
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 thángMầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổi
Trả lời nhanh
Thuốc đã mở dùng được bao lâu tùy từng loại, và câu trả lời nằm trên nhãn hoặc tờ hướng dẫn, ở dòng hạn dùng sau khi mở nắp hoặc sau khi pha. Kháng sinh dạng bột pha thành nước chỉ dùng trong số ngày ghi trên nhãn, nhiều loại phải để ngăn mát tủ lạnh, và phần thừa sau đợt điều trị thì bỏ đi. Ghi ngày mở nắp lên chai; quá hạn, đổi màu, có mùi lạ, vón cục hay tách lớp không lắc tan thì không dùng. Nếu nhãn không ghi hoặc bố mẹ không chắc, hãy hỏi dược sĩ trước khi cho con uống.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Con tự mở và uống siro, thuốc trong nhà, hoặc uống cả chai: đến cấp cứu ngay, mang theo chai thuốc, kể cả khi con vẫn bình thường.
- Sau khi uống thuốc, con sưng môi, sưng mặt, nổi mề đay khắp người, thở rít hoặc khó thở.
- Con li bì, khó đánh thức, co giật hoặc thở chậm bất thường sau khi uống thuốc.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Con đã uống một thuốc quá hạn, đổi màu hoặc để sai cách mà bố mẹ lo lắng: gọi hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ.
- Kháng sinh pha sẵn đã quá số ngày ghi trên nhãn mà con chưa uống hết đợt: hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ, không dùng tiếp chai cũ.
- Thuốc cần bảo quản lạnh bị để ngoài quá lâu, hoặc bị đông đá.
- Bố mẹ không đọc được hạn dùng, nhãn bị mờ, rách, hoặc thuốc đã bị chiết ra lọ khác không còn nhãn.
Hai loại hạn dùng cần đọc
- Hạn dùng in trên vỏ hộp, chai (HSD, EXP): áp dụng khi thuốc còn nguyên, chưa mở, được cất đúng cách.
- Hạn dùng sau khi mở nắp hoặc sau khi pha: thường in trên nhãn hoặc tờ hướng dẫn, ngắn hơn nhiều. Khi đã mở, hạn nào đến trước thì theo hạn đó.
- Ghi ngày mở nắp, ngày pha thuốc lên chai bằng bút không phai, để không phải nhớ.
- Nếu nhãn không ghi hạn sau khi mở, hãy hỏi dược sĩ nơi bán. Không dùng một quy tắc chung cho mọi thuốc.
Kháng sinh dạng bột pha nước
Nhiều kháng sinh cho trẻ được bán dạng bột, pha với nước thành siro. Sau khi pha, thuốc chỉ dùng được trong số ngày ghi trên nhãn, và nhiều loại phải để ngăn mát tủ lạnh. Ví dụ, amoxicillin dạng nước sau khi pha thường chỉ dùng trong 14 ngày rồi bỏ phần còn lại; loại khác có thể ngắn hơn. Pha đúng lượng nước theo vạch hoặc theo hướng dẫn, lắc kỹ trước mỗi lần dùng.
Cho con uống đủ đợt bác sĩ kê. Phần còn thừa sau khi hết đợt thì bỏ đi, không giữ lại để lần sau con ốm tự cho uống, vì lần bệnh sau có thể không cần kháng sinh, hoặc cần loại khác.
Cất thuốc thế nào cho đúng
- Phần lớn thuốc cất ở nơi khô, thoáng, tránh ánh nắng, theo nhiệt độ ghi trên nhãn. Không để thuốc trong nhà tắm, cạnh bếp, trên nóc tủ lạnh, trong cốp xe hay ô tô đỗ ngoài nắng.
- Chỉ để tủ lạnh những thuốc mà nhãn ghi cần bảo quản lạnh; để ở ngăn mát, không để ngăn đá, không để sát vách sau dễ đông. Một số siro để lạnh có thể bị kết tinh, vón lại.
- Giữ thuốc trong vỏ hộp gốc, cùng tờ hướng dẫn, nắp đậy chặt. Không chiết thuốc sang lọ khác không nhãn.
- Cất toàn bộ thuốc trên cao, có khóa hoặc chốt, ngoài tầm nhìn và tầm với của trẻ, kể cả thuốc cần để tủ lạnh: đặt trong hộp kín trên ngăn cao.
- Mùa nồm, mùa mưa ẩm: để gói bột, viên nén, viên đặt trong hộp kín, đóng chặt vỉ, bỏ thuốc đã ẩm, chảy.
Dấu hiệu thuốc hỏng, không được dùng
- Đã quá hạn in trên vỏ, hoặc quá hạn sau khi mở nắp, sau khi pha.
- Siro đổi màu, đục, có mùi lạ, có cặn, vón cục, hoặc tách lớp mà lắc kỹ vẫn không tan đều.
- Viên nén ẩm, nứt, đổi màu, dính vào nhau; viên nang mềm nhũn, dính; gói bột vón cục.
- Viên đặt hậu môn chảy hẳn, biến dạng, đổi màu.
- Thuốc nhỏ mắt, nhỏ mũi đã mở quá thời gian ghi trên nhãn, hoặc đầu lọ đã chạm vào mắt, mũi, tay nhiều lần.
- Thuốc không còn nhãn, không rõ là thuốc gì: bỏ đi, không đoán.
Bỏ thuốc cũ thế nào
Nếu nhà thuốc gần nhà nhận lại thuốc thừa, hãy mang đến đó. Nếu không, trộn thuốc với thứ trẻ không muốn đụng vào như bã cà phê hoặc đất, cho vào túi kín, bỏ vào thùng rác có nắp ngoài tầm với của trẻ.
Không tự đổ thuốc xuống bồn rửa hay bồn cầu trừ khi tờ hướng dẫn ghi như vậy. Khoảng 6 tháng một lần, mở tủ thuốc ra kiểm tra và bỏ những thứ đã hết hạn.
Chăm sóc con tại nhà
- Ghi ngày mở nắp hoặc ngày pha lên mọi chai siro, lọ nhỏ mắt, nhỏ mũi.
- Đọc dòng bảo quản trên nhãn: nhiệt độ phòng hay ngăn mát tủ lạnh.
- Lắc kỹ siro dạng hỗn dịch trước mỗi lần rót, dùng xi lanh hoặc cốc đong đi kèm.
- Bỏ kháng sinh pha sẵn còn thừa sau đợt điều trị.
- Kiểm tra tủ thuốc 6 tháng một lần, bỏ thuốc hết hạn, đổi màu, mất nhãn.
- Cất mọi thuốc trên cao, có khóa, ngoài tầm với của trẻ.
Hiểu lầm thường gặp
- Siro đã mở vẫn dùng được đến hạn in trên vỏ chai.
- Hạn in trên vỏ chỉ áp dụng khi chưa mở. Sau khi mở, nhiều thuốc chỉ dùng được trong thời gian ngắn hơn ghi trên nhãn, nhất là kháng sinh pha sẵn.
- Thuốc nào để tủ lạnh cũng bền hơn.
- Chỉ để tủ lạnh những thuốc nhãn ghi cần bảo quản lạnh. Một số siro để lạnh bị kết tinh, vón; ẩm trong tủ lạnh cũng làm hỏng viên, gói bột.
- Giữ lại kháng sinh thừa để lần sau con ốm uống luôn cho nhanh.
- Kháng sinh đã pha có hạn dùng ngắn, và lần ốm sau có thể không cần kháng sinh. Chỉ dùng khi bác sĩ khám và kê cho đúng lần bệnh đó.
- Thuốc hết hạn vài tháng vẫn uống được, chỉ yếu đi một chút.
- Không ai biết chắc thuốc quá hạn còn tác dụng bao nhiêu hay đã biến đổi thế nào, nhất là thuốc nước. Với trẻ em, đừng dùng thuốc quá hạn.
Bố mẹ hay hỏi
+Siro hạ sốt đã mở dùng được bao lâu?
Đọc dòng hạn dùng sau khi mở trên nhãn hoặc tờ hướng dẫn, vì mỗi loại khác nhau. Nếu không có, hỏi dược sĩ nơi bán; ghi ngày mở lên chai để theo dõi.
+Kháng sinh pha rồi để được mấy ngày?
Chỉ dùng trong số ngày ghi trên nhãn sau khi pha, và để đúng chỗ nhãn ghi, nhiều loại cần ngăn mát tủ lạnh. Phần thừa sau đợt điều trị thì bỏ đi.
+Lỡ cho con uống thuốc hết hạn thì làm sao?
Phần lớn trường hợp uống một lần không gây hại ngay. Hãy gọi hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ, và đưa con đi khám nếu con mệt, nôn, nổi mẩn hay có dấu hiệu bất thường.
+Thuốc cần để tủ lạnh bị để ngoài một đêm có dùng được không?
Hỏi dược sĩ, vì mỗi loại chịu nhiệt khác nhau. Không tự đoán, nhất là với kháng sinh pha sẵn và thuốc tiêm.
+Có nên chiết siro ra lọ nhỏ mang theo khi đi chơi không?
Tốt hơn là mang cả chai gốc có nhãn. Nếu phải chiết, dùng lọ sạch, ghi rõ tên thuốc, hàm lượng, ngày, và dùng hết trong chuyến đi.
Nguồn tham khảo
- How to give your child liquid medicines — NHS (Anh)
- Medication Safety Tips for Families — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- Amoxicillin — MedlinePlus (Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Tủ thuốc gia đình có con nhỏ
Tủ thuốc cho nhà có con nhỏ chỉ cần vài thứ dùng đúng: nhiệt kế điện tử, paracetamol dạng phù hợp với cân nặng của con kèm xi lanh đong, oresol giảm áp lực thẩm thấu, nước muối sinh lý 0,9%, đồ sơ cứu vết thương và túi chườm lạnh. Không cần thuốc cầm tiêu chảy, thuốc ho, kháng sinh dự trữ hay aspirin cho trẻ. Quan trọng nhất là cất mọi thuốc trên cao, có khóa, ngoài tầm với của trẻ; nếu con uống nhầm thuốc, đưa con đến cấp cứu ngay, mang theo vỏ thuốc.
- Dùng kháng sinh cho trẻ
Bố mẹ không nên tự cho con uống kháng sinh. Kháng sinh chỉ diệt vi khuẩn, không có tác dụng với virus, nguyên nhân của phần lớn các đợt sốt, ho, sổ mũi, viêm họng ở trẻ. Dùng kháng sinh không đúng làm con chịu tác dụng phụ vô ích và làm vi khuẩn kháng thuốc, đến khi con thật sự cần thì thuốc không còn tác dụng. Chỉ dùng khi bác sĩ khám và kê đơn, uống đúng liều, đúng giờ và đủ số ngày bác sĩ dặn.
- Liều paracetamol, ibuprofen
Liều paracetamol cho trẻ là 10–15 mg cho mỗi kg cân nặng một lần, cách nhau ít nhất 4–6 giờ, không quá 4 lần trong 24 giờ. Ví dụ con nặng 12 kg dùng 120–180 mg một lần; với siro loại 120 mg/5 ml là 5–7,5 ml. Luôn đọc hàm lượng mg/ml in trên chai, vì cùng một số ml nhưng chai khác nhau có lượng thuốc khác nhau. Ibuprofen chỉ dùng cho trẻ từ 6 tháng và không dùng khi có thể là sốt xuất huyết; không dùng aspirin cho trẻ dưới 16 tuổi.
- Cho trẻ uống thuốc
Cho con ngồi thẳng hoặc bế con ở tư thế nửa ngồi, dùng xi lanh uống thuốc đặt vào phía trong má, bơm từng ít một và chờ con nuốt rồi mới bơm tiếp. Không bơm mạnh vào cuống họng, không đổ thuốc khi con nằm ngửa hay đang khóc thét, không bóp mũi để ép uống, vì con dễ bị sặc thuốc vào đường thở. Thuốc đắng có thể trộn với một thìa nhỏ đồ ngọt con thích, nhưng không trộn vào cả bình sữa hay cốc nước. Nếu con sặc rồi ho không dứt, thở rít, tím tái, hãy sơ cứu và gọi 115 hoặc 113 ngay.
- Trẻ uống nhầm thuốc, hóa chất
Khi nghi con uống nhầm thuốc hay hóa chất, lấy phần còn lại ra khỏi miệng con, giữ lại chai lọ, vỏ thuốc và đưa con đến cấp cứu ngay hoặc gọi 115 hoặc 113, kể cả khi con vẫn chơi bình thường, vì nhiều chất gây hại sau vài giờ. Không gây nôn, không cho uống sữa, nước chanh, giấm hay dầu ăn để giải độc. Gọi 115 hoặc 113 ngay nếu con khó thở, co giật, li bì, hoặc đã nuốt chất tẩy rửa, xăng dầu, thuốc trừ sâu, thuốc diệt chuột, pin cúc áo.
- Thuốc hạ sốt đặt hậu môn
Viên đặt hậu môn paracetamol dùng khi con sốt mà nôn nhiều, không uống được thuốc, hoặc nhất định không chịu uống. Liều vẫn tính theo cân nặng như thuốc uống, 10–15 mg cho mỗi kg một lần, cách ít nhất 4–6 giờ, không quá 4 lần trong 24 giờ, và viên đặt tính là một lần dùng, không đặt thêm khi vừa cho uống. Không dùng viên đặt khi con đang tiêu chảy. Trẻ dưới 3 tháng tuổi sốt từ 38°C cần đi khám ngay, chỉ dùng thuốc hạ sốt khi bác sĩ chỉ định.
Chủ đề khác