Dùng thuốc cho con

Bôi dầu tràm, dầu gió cho trẻ sơ sinh: loại nào tránh, dùng sao cho an toàn

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 thángMầm non · 1–5 tuổi

Trả lời nhanh

Không bôi dầu gió, cao xoa, dầu có bạc hà (menthol) hay long não (camphor) cho trẻ dưới 2 tuổi, vì có thể gây co thắt đường thở, bỏng da, và nuốt phải một lượng nhỏ cũng có thể gây co giật. Dầu tràm, dầu khuynh diệp cũng là tinh dầu mạnh: không bôi lên mặt, mũi, ngực trẻ nhỏ, không cho trẻ hít trực tiếp, và hỏi bác sĩ trước khi dùng cho trẻ sơ sinh. Trẻ khỏe mạnh không cần bôi dầu để giữ ấm hay phòng cảm. Nếu con nuốt phải dầu, hoặc sau khi bôi con thở rít, khó thở, co giật, hãy đến cấp cứu ngay.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Con nuốt phải dầu gió, dầu tràm, dầu khuynh diệp, cao xoa hoặc dầu có long não, dù chỉ một ít: đến cấp cứu ngay, mang theo lọ dầu, kể cả khi con vẫn bình thường. Không gây nôn.
  • Sau khi bôi hoặc hít dầu, con thở rít, thở nhanh, khó thở, ngừng thở từng cơn, môi tím tái.
  • Con co giật, run giật, li bì hoặc khó đánh thức.
  • Dầu bắn vào mắt con mà con đau nhiều, không mở được mắt sau khi đã rửa bằng nhiều nước sạch.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Da chỗ bôi đỏ rát, phồng rộp hoặc trầy loét.
  • Con ho, thở khò khè, nghẹt mũi nặng hơn sau khi được bôi hoặc xông dầu.
  • Con nôn, quấy khóc bất thường sau khi bôi dầu lên diện rộng.
  • Con nghẹt mũi, ho kèm sốt, bú kém, hoặc trẻ dưới 3 tháng tuổi có bất kỳ dấu hiệu ốm nào.

Trong các loại dầu có gì

Dầu gió, cao xoa thường có tinh dầu bạc hà (menthol), long não (camphor), tinh dầu khuynh diệp, có khi có cả tinh dầu lộc đề (methyl salicylat). Dầu tràm chủ yếu là tinh dầu từ lá cây tràm, có nhiều cineol giống dầu khuynh diệp.

Những chất này tạo cảm giác mát, nóng, thông mũi ở người lớn. Với trẻ nhỏ, da mỏng hấp thu nhiều hơn, đường thở hẹp, phản xạ còn non, nên cùng một lượng dầu có thể gây hại.

Vì sao không bôi cho trẻ dưới 2 tuổi

  • Bạc hà, long não bôi gần mũi có thể làm trẻ nhỏ co thắt thanh quản, thở rít, ngừng thở từng cơn.
  • Long não nuốt phải, kể cả lượng nhỏ, có thể gây co giật. Trẻ nhỏ hay đưa tay lên miệng sau khi được bôi dầu vào tay, chân.
  • Tinh dầu khuynh diệp, tinh dầu tràm nuốt phải có thể gây buồn ngủ, co giật, khó thở.
  • Bôi nhiều, bôi lên da trầy hay da trẻ sơ sinh có thể gây bỏng rát, phồng rộp.
  • Hướng dẫn của Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ chỉ cho dùng dầu bôi có menthol cho trẻ từ 2 tuổi trở lên.

Nếu vẫn muốn dùng dầu tràm cho con

  • Hỏi bác sĩ trước khi dùng cho trẻ sơ sinh, trẻ sinh non, trẻ từng co giật hoặc có bệnh hen.
  • Chọn dầu có nhãn, ghi rõ thành phần và tuổi được dùng; không dùng loại pha trộn với bạc hà, long não cho trẻ dưới 2 tuổi.
  • Không bôi lên mặt, mũi, ngực, cổ, bàn tay trẻ nhỏ; không nhỏ vào mũi, không cho hít trực tiếp, không cho vào nước xông.
  • Không bôi lên da trầy xước, vết thương, vùng hăm tã.
  • Chỉ dùng một lượng rất nhỏ; ngừng ngay nếu da đỏ, con quấy hoặc thở khác thường.
  • Đậy chặt nắp và cất lọ dầu trên cao ngay sau khi dùng, vì lọ nhỏ, có mùi lạ dễ khiến trẻ cầm lên ngậm.

Những cách thay thế an toàn hơn

Con nghẹt mũi: nhỏ nước muối sinh lý 0,9% rồi hút mũi nhẹ nhàng, cho con bú, uống đủ nước. Không dùng thuốc nhỏ, xịt mũi co mạch cho trẻ dưới 6 tuổi.

Giữ ấm cho trẻ sơ sinh bằng quần áo, chăn phù hợp với nhiệt độ phòng, không cần bôi dầu. Con đau bụng, đầy hơi: bế con, xoa bụng nhẹ theo chiều kim đồng hồ bằng tay không hoặc với chút dầu ăn, dầu massage không mùi cho trẻ em.

Nếu con nuốt phải hoặc bị dính dầu

Nuốt phải: lấy phần dầu còn trong miệng ra, không gây nôn, không cho uống gì để giải độc, đưa con đến cấp cứu ngay và mang theo lọ dầu. Dấu hiệu nặng có thể xuất hiện sau một lúc, nên đi ngay cả khi con trông bình thường.

Dính lên da nhiều: rửa bằng xà phòng và nước ấm. Bắn vào mắt: rửa mắt bằng nhiều nước sạch ít nhất 15 phút, rồi đưa con đi khám.

Chăm sóc con tại nhà

  • Không bôi dầu gió, cao xoa, dầu có bạc hà, long não cho trẻ dưới 2 tuổi.
  • Không bôi bất kỳ loại dầu nào lên mặt, mũi, ngực trẻ nhỏ hoặc cho con hít trực tiếp.
  • Nghẹt mũi thì dùng nước muối sinh lý và hút mũi; giữ ấm bằng quần áo, không cần dầu.
  • Cất mọi lọ dầu, cao xoa ở nơi cao, có nắp, ngoài tầm với của trẻ.
  • Dặn ông bà, người giúp việc không tự bôi dầu cho bé.
  • Nếu con dính dầu lên da, rửa bằng xà phòng và nước ấm.

Hiểu lầm thường gặp

Bôi dầu tràm cho trẻ sơ sinh để giữ ấm, phòng cảm lạnh.
Không có bằng chứng dầu tràm phòng được cảm. Giữ ấm bằng quần áo phù hợp an toàn hơn; tinh dầu vẫn có thể gây kích ứng da và đường thở ở trẻ nhỏ.
Bôi dầu gió vào mũi giúp bé hết nghẹt mũi.
Bạc hà, long não gần mũi có thể làm trẻ nhỏ co thắt đường thở. Nước muối sinh lý và hút mũi là cách an toàn hơn.
Dầu thảo dược thì lành, con lỡ liếm một ít không sao.
Long não, tinh dầu khuynh diệp, tinh dầu tràm nuốt phải có thể gây co giật dù lượng nhỏ. Hãy đưa con đi cấp cứu ngay.
Cạo gió, đánh cảm bằng dầu giúp con hạ sốt.
Những cách này không làm hạ sốt, có thể làm trầy da, bỏng da và khiến bố mẹ chậm đưa con đi khám.

Bố mẹ hay hỏi

+Trẻ sơ sinh có bôi dầu tràm được không?

Nên hỏi bác sĩ trước. Không bôi lên mặt, mũi, ngực, không cho hít trực tiếp, và không dùng loại có pha bạc hà, long não.

+Mấy tuổi thì được bôi dầu gió?

Không bôi dầu gió, dầu có bạc hà, long não cho trẻ dưới 2 tuổi. Trẻ lớn hơn chỉ bôi một lượng nhỏ ngoài da, tránh mặt, mũi, da trầy.

+Bôi dầu vào lòng bàn chân bé có an toàn không?

Vẫn có thể kích ứng da, và bé hay đưa chân, tay lên miệng. Với trẻ dưới 2 tuổi, không dùng dầu có bạc hà, long não; với dầu tràm, hỏi bác sĩ trước.

+Con lỡ uống một ngụm dầu gió thì làm gì?

Không gây nôn, không cho uống gì để giải độc. Đưa con đến cấp cứu ngay, mang theo lọ dầu, kể cả khi con vẫn bình thường.

+Xông tinh dầu cho bé nghẹt mũi được không?

Không nên. Hơi nước nóng dễ gây bỏng, tinh dầu có thể gây co thắt đường thở ở trẻ nhỏ. Hãy dùng nước muối sinh lý và hút mũi.

Nguồn tham khảo

  1. Coughs and Colds: Medicines or Home Remedies? — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  2. Camphor overdose — MedlinePlus (Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ)
  3. Eucalyptus oil overdose — MedlinePlus (Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Trẻ sổ mũi, nghẹt mũi

    Sổ mũi, nghẹt mũi ở trẻ phần lớn do cảm lạnh, thường đỡ sau 7–10 ngày, có khi tới 2 tuần. Nước mũi chuyển vàng, xanh trong vài ngày là bình thường. Chăm ở nhà bằng nước muối sinh lý 0,9% nhỏ trước khi bú và trước khi ngủ; không dùng thuốc cảm, thuốc nhỏ mũi co mạch cho trẻ nhỏ khi bác sĩ chưa kê. Trẻ nghẹt mũi đến mức không bú được, thở rút lõm lồng ngực, tím tái, hoặc trẻ dưới 3 tháng sốt từ 38°C cần đi khám ngay.

  • Mẹo dân gian nên tránh

    Không nên cạo gió, đánh cảm, chích lể cho trẻ. Những cách này không hạ sốt, không chữa được nguyên nhân, dễ làm trầy da, nhiễm trùng, và khi con bị sốt xuất huyết có thể làm chảy máu dưới da nhiều hơn, che lấp dấu hiệu bác sĩ cần nhìn. Các mẹo khác cũng nên tránh là ủ ấm cho ra mồ hôi, lau cồn hay nước đá, xông lá, bôi dầu gió lên mũi trẻ nhỏ, cho trẻ dưới 1 tuổi ăn mật ong, nhét vật vào miệng khi co giật. Con sốt, mệt thì hạ sốt bằng paracetamol theo cân nặng, cho uống đủ nước, mặc thoáng, và đi khám khi có dấu hiệu nặng.

  • Thuốc không tự cho trẻ dùng

    Không tự cho trẻ dùng aspirin và thuốc có salicylat khi con dưới 16 tuổi, thuốc có codein hoặc tramadol khi con dưới 12 tuổi, thuốc ho, thuốc cảm bán sẵn và thuốc nhỏ, xịt mũi co mạch khi con dưới 6 tuổi, và thuốc cầm tiêu chảy, thuốc chống nôn cho trẻ bị tiêu chảy. Kháng sinh, corticoid, thuốc an thần, thuốc của người lớn và thuốc cam, thuốc không rõ nguồn gốc chỉ dùng khi bác sĩ kê. Ibuprofen chỉ dùng từ 6 tháng tuổi và không dùng khi có thể là sốt xuất huyết. Nếu con li bì, thở chậm, co giật hay khó thở sau khi uống thuốc, hãy gọi 115 hoặc 113 ngay.

  • Trẻ uống nhầm thuốc, hóa chất

    Khi nghi con uống nhầm thuốc hay hóa chất, lấy phần còn lại ra khỏi miệng con, giữ lại chai lọ, vỏ thuốc và đưa con đến cấp cứu ngay hoặc gọi 115 hoặc 113, kể cả khi con vẫn chơi bình thường, vì nhiều chất gây hại sau vài giờ. Không gây nôn, không cho uống sữa, nước chanh, giấm hay dầu ăn để giải độc. Gọi 115 hoặc 113 ngay nếu con khó thở, co giật, li bì, hoặc đã nuốt chất tẩy rửa, xăng dầu, thuốc trừ sâu, thuốc diệt chuột, pin cúc áo.

  • Tủ thuốc gia đình có con nhỏ

    Tủ thuốc cho nhà có con nhỏ chỉ cần vài thứ dùng đúng: nhiệt kế điện tử, paracetamol dạng phù hợp với cân nặng của con kèm xi lanh đong, oresol giảm áp lực thẩm thấu, nước muối sinh lý 0,9%, đồ sơ cứu vết thương và túi chườm lạnh. Không cần thuốc cầm tiêu chảy, thuốc ho, kháng sinh dự trữ hay aspirin cho trẻ. Quan trọng nhất là cất mọi thuốc trên cao, có khóa, ngoài tầm với của trẻ; nếu con uống nhầm thuốc, đưa con đến cấp cứu ngay, mang theo vỏ thuốc.

  • Rửa mũi, hút mũi cho trẻ

    Với trẻ nhỏ, làm sạch mũi là nhỏ vài giọt nước muối sinh lý 0,9% cho dịch mềm ra rồi hút nhẹ ở cửa mũi: trẻ dưới 1 tuổi nhỏ 1 giọt mỗi bên, trẻ lớn hơn 2–3 giọt, chỉ làm khi con nghẹt mũi, thường trước khi bú và trước khi ngủ, trẻ dưới 1 tuổi không quá khoảng 4 lần một ngày. Không bơm rửa mũi mạnh bằng xi lanh hay bình áp lực cho trẻ nhỏ, và không tự pha nước muối bằng muối ăn ước chừng; dùng nước muối sinh lý đóng lọ. Trẻ lớn biết hợp tác có thể xịt rửa nhẹ. Con sặc, tím tái, ngừng thở khi đang nhỏ mũi, hoặc thở rút lõm lồng ngực thì đến cấp cứu ngay.

Chủ đề khác