Dùng thuốc cho con

Có nên xông hơi cho trẻ bị cảm: rủi ro bỏng và cách thay thế an toàn

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Mầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổi

Trả lời nhanh

Không nên cho trẻ nhỏ xông hơi bằng nồi nước nóng, xông lá hay trùm chăn xông. Nồi nước sôi là nguyên nhân bỏng hay gặp ở trẻ, hơi nóng và tinh dầu có thể làm trẻ khó thở hơn, còn ủ kín cho ra mồ hôi làm con nóng thêm, mất nước; xông cũng không làm cảm khỏi nhanh hơn. Cảm lạnh ở trẻ thường đỡ dần sau 1–2 tuần: nhỏ nước muối sinh lý, hút mũi, cho uống đủ nước, và nếu muốn làm ẩm thì cho con ngồi cùng người lớn trong phòng tắm có vòi sen ấm. Nếu con bị bỏng, xả ngay dưới vòi nước mát sạch 20 phút; đi cấp cứu nếu vết bỏng rộng, sâu, ở mặt, bộ phận sinh dục, hoặc con khó thở.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Con bị bỏng do nồi nước xông: vết bỏng rộng, sâu, phồng rộp lớn, trắng hoặc cháy sém, hoặc ở mặt, cổ, bàn tay, bộ phận sinh dục, mông. Xả nước mát ngay rồi đưa con đi cấp cứu.
  • Con ho sặc, thở rít, khàn tiếng, khó thở hoặc môi tím sau khi hít hơi nóng hay hơi tinh dầu.
  • Con thở nhanh, rút lõm lồng ngực, li bì, khó đánh thức, hoặc co giật.
  • Con dưới 3 tháng tuổi và có nhiệt độ từ 38°C trở lên.
  • Con nóng ran, đỏ bừng, lả đi, nôn hoặc co giật sau khi bị trùm chăn, ủ kín để xông.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Con sốt cao liên tục từ 2 ngày trở lên, nhất là vào mùa sốt xuất huyết, hoặc sốt quá 3 ngày.
  • Con ho kéo dài hơn 2 tuần không đỡ, hoặc cảm đã đỡ rồi lại sốt, ho nặng hơn.
  • Con đau tai, chảy mủ tai, đau họng nhiều, nuốt đau.
  • Các triệu chứng cảm không đỡ sau 10 ngày, hoặc nước mũi đặc kèm đau vùng mặt, sốt.
  • Vết bỏng nhỏ nhưng ngày càng đỏ, sưng, đau, chảy dịch đục hoặc con sốt sau khi bị bỏng.

Xông hơi có giúp con khỏi cảm không

Cảm lạnh do virus, thường đỡ dần sau 1–2 tuần. Hơi nước ấm có thể làm mũi đỡ khô, đỡ ngạt một lúc, nhưng không diệt được virus và chưa có bằng chứng cho thấy xông làm con khỏi nhanh hơn.

Với trẻ nhỏ, cái được rất ít còn cái mất có thể nặng: bỏng, khó thở, mất nước. Vì vậy hướng dẫn của cơ quan y tế Anh và Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ đều không khuyên cho trẻ hít hơi từ bát hay nồi nước nóng.

Vì sao xông nồi nước lá nguy hiểm với trẻ

  • Bỏng: trẻ ngồi sát nồi nước sôi, cựa quậy, giật mình, đá đổ nồi. Bỏng do nước sôi và hơi nóng ở trẻ thường rộng và sâu, có khi phải nằm viện, để lại sẹo.
  • Bỏng đường thở và co thắt: hơi quá nóng có thể làm tổn thương niêm mạc mũi họng; tinh dầu sả, bạc hà, khuynh diệp, tràm trong nồi xông có thể làm trẻ nhỏ co thắt thanh quản, thở rít.
  • Nóng quá và mất nước: trùm chăn kín làm thân nhiệt tăng, ra nhiều mồ hôi, nhất là khi con đang sốt; trẻ nhỏ dễ mệt lả, có khi co giật.
  • Chậm đi khám: bố mẹ yên tâm vì đã xông mà bỏ qua dấu hiệu viêm phổi, viêm tai, sốt xuất huyết.

Làm ẩm và thông mũi an toàn hơn

  • Nhỏ nước muối sinh lý 0,9% vào mũi rồi cho con xì mũi hoặc hút mũi nhẹ nhàng, nhất là trước khi ăn, bú và đi ngủ.
  • Muốn làm ẩm, cho con ngồi cùng người lớn trong phòng tắm có vòi sen nước ấm đang chảy vài phút; con không đứng sát vòi nước nóng.
  • Dùng máy tạo độ ẩm trong phòng nếu không khí khô; đặt xa tầm tay con, thay nước và rửa máy thường xuyên theo hướng dẫn.
  • Cho con uống đủ nước, ăn món ấm, mềm như cháo, súp; trẻ bú mẹ thì cho bú nhiều lần hơn.
  • Trẻ từ 1 tuổi bị ho có thể dùng 2–5 ml mật ong; không cho trẻ dưới 1 tuổi ăn mật ong.
  • Hạ sốt khi con sốt từ 38,5°C hoặc khó chịu bằng paracetamol 10–15 mg/kg/lần, cách ít nhất 4–6 giờ. Không dùng thuốc nhỏ, xịt mũi co mạch cho trẻ dưới 6 tuổi.

Trẻ lớn và người lớn trong nhà

Trẻ lớn và người lớn muốn xông cho đỡ ngạt mũi thì nên dùng hơi nước từ vòi sen, không trùm chăn kín, không dùng nước vừa đun sôi, ngồi vững trên ghế, và tuyệt đối không để trẻ nhỏ chơi gần nồi xông. Người đang sốt cao, mệt lả, có bệnh tim, hen thì không nên xông.

Sau khi xông, đổ nước ngay và cất nồi ra chỗ trẻ không với tới. Nhiều tai nạn xảy ra khi người lớn xông xong để nồi nước nóng trên sàn.

Nếu con bị bỏng do nước xông

Đưa ngay vùng bỏng dưới vòi nước mát sạch trong 20 phút, càng sớm càng tốt; làm mát trong vòng 3 giờ đầu vẫn có ích. Cởi quần áo, tháo đồ trang sức gần vết bỏng, nhưng không gỡ thứ đã dính vào da. Không dùng nước đá.

Không bôi kem đánh răng, mỡ trăn, dầu, nước mắm, lòng trắng trứng hay lá cây lên vết bỏng. Sau khi làm mát, che nhẹ bằng màng bọc thực phẩm hoặc gạc sạch và đưa con đi khám. Với trẻ nhỏ, kể cả vết bỏng nhìn nhỏ cũng nên cho bác sĩ xem.

Chăm sóc con tại nhà

  • Không xông nồi nước nóng, không trùm chăn xông cho trẻ nhỏ.
  • Nhỏ nước muối sinh lý và hút mũi nhẹ nhàng khi con ngạt mũi.
  • Cho con uống nhiều nước, ăn món ấm, mềm; trẻ bú mẹ cho bú nhiều lần hơn.
  • Mặc thoáng, để phòng thông thoáng, không ủ kín khi con sốt.
  • Muốn làm ẩm, cho con ngồi cùng người lớn trong phòng tắm có vòi sen ấm.
  • Người lớn có xông thì đổ nước và cất nồi ngay sau khi dùng, không để trên sàn.
  • Theo dõi nhịp thở, nhiệt độ, việc ăn uống và đi tiểu của con; đi khám khi có dấu hiệu nặng.

Hiểu lầm thường gặp

Xông lá cho ra mồ hôi là giải cảm, con sẽ khỏi nhanh.
Cảm do virus và thường đỡ dần sau 1–2 tuần, dù có xông hay không. Ra nhiều mồ hôi chỉ làm con mất nước thêm, nhất là khi đang sốt.
Xông càng nóng, càng lâu thì càng tốt.
Hơi quá nóng gây bỏng da, bỏng đường thở. Với trẻ nhỏ, không nên xông nồi nước nóng chút nào.
Cho thêm tinh dầu, dầu gió vào nồi xông để thông mũi nhanh.
Bạc hà, long não, khuynh diệp có thể làm trẻ nhỏ co thắt thanh quản, thở rít. Nước muối sinh lý và hút mũi an toàn hơn.
Trùm chăn kín cho bé cùng xông với mẹ thì không sao.
Trẻ dễ bị nóng quá, ngạt, bỏng khi giãy giụa gần nồi nước. Không trùm chăn xông cho trẻ nhỏ dưới bất kỳ hình thức nào.

Bố mẹ hay hỏi

+Trẻ mấy tuổi thì xông hơi được?

Không có tuổi nào cần xông nồi nước nóng để khỏi cảm. Trẻ lớn biết ngồi yên có thể hít hơi ấm từ vòi sen khi có người lớn bên cạnh; không trùm chăn và không dùng nước vừa đun sôi.

+Xông lá sả, lá bưởi cho bé bị sổ mũi có tốt không?

Không nên. Nồi nước sôi dễ gây bỏng, tinh dầu từ lá có thể kích thích đường thở trẻ nhỏ. Nhỏ nước muối sinh lý và hút mũi là đủ.

+Bé bị nghẹt mũi về đêm thì làm gì?

Nhỏ nước muối sinh lý và hút mũi trước khi ngủ, kê gối hơi cao với trẻ lớn, giữ phòng thoáng và đủ ẩm. Với trẻ dưới 1 tuổi, đặt bé ngủ ngửa, không kê gối.

+Trẻ sốt có nên xông hơi để hạ sốt không?

Không. Xông và ủ kín làm thân nhiệt tăng thêm. Mặc thoáng, cho uống nhiều nước và dùng paracetamol theo cân nặng khi con khó chịu.

+Con bị bỏng nhẹ do hơi nước thì bôi gì?

Không bôi gì ngay. Xả nước mát 20 phút, che bằng màng bọc thực phẩm hoặc gạc sạch, rồi đưa con đi khám để bác sĩ đánh giá vết bỏng.

Nguồn tham khảo

  1. Common cold — NHS (Anh)
  2. Coughs and Colds: Medicines or Home Remedies? — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  3. Burns and scalds — NHS (Anh)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Mẹo dân gian nên tránh

    Không nên cạo gió, đánh cảm, chích lể cho trẻ. Những cách này không hạ sốt, không chữa được nguyên nhân, dễ làm trầy da, nhiễm trùng, và khi con bị sốt xuất huyết có thể làm chảy máu dưới da nhiều hơn, che lấp dấu hiệu bác sĩ cần nhìn. Các mẹo khác cũng nên tránh là ủ ấm cho ra mồ hôi, lau cồn hay nước đá, xông lá, bôi dầu gió lên mũi trẻ nhỏ, cho trẻ dưới 1 tuổi ăn mật ong, nhét vật vào miệng khi co giật. Con sốt, mệt thì hạ sốt bằng paracetamol theo cân nặng, cho uống đủ nước, mặc thoáng, và đi khám khi có dấu hiệu nặng.

  • Trẻ sổ mũi, nghẹt mũi

    Sổ mũi, nghẹt mũi ở trẻ phần lớn do cảm lạnh, thường đỡ sau 7–10 ngày, có khi tới 2 tuần. Nước mũi chuyển vàng, xanh trong vài ngày là bình thường. Chăm ở nhà bằng nước muối sinh lý 0,9% nhỏ trước khi bú và trước khi ngủ; không dùng thuốc cảm, thuốc nhỏ mũi co mạch cho trẻ nhỏ khi bác sĩ chưa kê. Trẻ nghẹt mũi đến mức không bú được, thở rút lõm lồng ngực, tím tái, hoặc trẻ dưới 3 tháng sốt từ 38°C cần đi khám ngay.

  • Khí dung tại nhà cho trẻ

    Chỉ cho con chạy khí dung (máy xông, máy phun sương thuốc) ở nhà khi bác sĩ đã kê đúng thuốc, đúng liều và hướng dẫn cách dùng. Phần lớn đợt ho, sổ mũi, viêm tiểu phế quản ở trẻ nhỏ không cần khí dung, và với trẻ khò khè hay hen, bình xịt qua buồng đệm có mặt nạ thường hiệu quả như máy khí dung mà nhanh, gọn hơn. Không tự pha corticoid, kháng sinh, tinh dầu hay nước muối vào máy. Nếu con khó thở, rút lõm lồng ngực, tím tái hoặc đã dùng thuốc theo kế hoạch mà không đỡ, gọi 115 hoặc 113 hay đưa con đi cấp cứu ngay, không tiếp tục chạy máy ở nhà rồi chờ.

  • Dầu tràm, dầu gió cho trẻ

    Không bôi dầu gió, cao xoa, dầu có bạc hà (menthol) hay long não (camphor) cho trẻ dưới 2 tuổi, vì có thể gây co thắt đường thở, bỏng da, và nuốt phải một lượng nhỏ cũng có thể gây co giật. Dầu tràm, dầu khuynh diệp cũng là tinh dầu mạnh: không bôi lên mặt, mũi, ngực trẻ nhỏ, không cho trẻ hít trực tiếp, và hỏi bác sĩ trước khi dùng cho trẻ sơ sinh. Trẻ khỏe mạnh không cần bôi dầu để giữ ấm hay phòng cảm. Nếu con nuốt phải dầu, hoặc sau khi bôi con thở rít, khó thở, co giật, hãy đến cấp cứu ngay.

  • Con bị ho

    Phần lớn trẻ ho là do cảm lạnh, viêm họng do virus và tự đỡ dần; tiếng ho có thể kéo dài tới 3 tuần dù con đã khỏe. Điều cần nhìn là nhịp thở: trẻ dưới 2 tháng thở từ 60 lần/phút, trẻ 2–12 tháng từ 50 lần/phút, trẻ 1–5 tuổi từ 40 lần/phút là thở nhanh, cần đi khám trong ngày. Con rút lõm lồng ngực, thở rít khi nằm yên, môi tím, hoặc ho sặc đột ngột khi đang ăn, đang chơi thì đến cấp cứu ngay.

  • Nhỏ nước muối sinh lý cho trẻ

    Khi con khỏe, mũi thông, không cần nhỏ nước muối sinh lý hằng ngày; mũi tự làm sạch được. Chỉ nhỏ khi con nghẹt mũi, thường trước khi bú và trước khi ngủ: trẻ dưới 1 tuổi 1 giọt mỗi bên, trẻ lớn hơn 2–3 giọt, trẻ dưới 1 tuổi không quá khoảng 4 lần một ngày. Dùng nước muối sinh lý 0,9% đóng lọ, không tự pha, không dùng loại ưu trương hay thuốc nhỏ mũi khác khi bác sĩ chưa khuyên. Con sặc, tím tái, ngừng thở khi đang nhỏ mũi, hoặc thở rút lõm lồng ngực thì đến cấp cứu ngay.

Chủ đề khác