Tính liều thuốc theo cân nặng cho trẻ: đổi mg sang ml, kèm ví dụ
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 thángMầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổi
Trả lời nhanh
Liều thuốc cho trẻ tính theo cân nặng: lấy số mg cho mỗi kg nhân với cân nặng của con để ra số mg, rồi chia cho số mg có trong 1 ml (đọc trên chai) để ra số ml. Ví dụ paracetamol 10–15 mg/kg một lần: con 20 kg cần 200–300 mg; với siro 250 mg/5 ml (50 mg trong 1 ml) là 4–6 ml, cách nhau ít nhất 4–6 giờ, không quá 4 lần trong 24 giờ. Thuốc kê đơn như kháng sinh thì dùng đúng liều bác sĩ ghi, không tự tính hay tăng giảm. Nếu con uống quá liều hoặc bố mẹ nghi đã đong nhầm, hãy đến cấp cứu ngay, mang theo chai thuốc.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Con uống quá liều, uống nhầm cả chai, hoặc bố mẹ phát hiện đã dùng nhầm chai đậm đặc hơn: đến cấp cứu ngay, mang theo chai, kể cả khi con vẫn bình thường.
- Sau khi uống thuốc, con sưng môi, sưng mặt, nổi mề đay khắp người hoặc khó thở.
- Con li bì, khó đánh thức, co giật, hoặc thở chậm, thở yếu sau khi uống thuốc.
- Con dưới 3 tháng tuổi có nhiệt độ từ 38°C trở lên: đi khám ngay, không tự tính liều hạ sốt.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Bố mẹ không chắc mình tính đúng: nhờ dược sĩ hoặc bác sĩ tính lại trước khi cho uống.
- Con gầy hoặc nặng cân hơn hẳn so với tuổi, nên liều theo tuổi trên hộp khác xa liều theo cân nặng.
- Con có bệnh gan, thận, tim, hoặc đang dùng thuốc khác hằng ngày.
- Chai mua về có hàm lượng khác với chai bác sĩ ghi trong đơn, hoặc đơn chỉ ghi số ml.
- Đã dùng thuốc hạ sốt đúng liều mà con vẫn sốt cao, quấy khóc, không chịu uống nước.
Ba con số cần có trước khi tính
- Cân nặng của con, tính bằng kg. Cân con trước, hoặc dùng cân nặng gần nhất trong sổ khám, sổ tiêm chủng; cân lại nếu con vừa ốm lâu hoặc lớn nhanh.
- Liều cho mỗi kg, ghi là mg/kg. Để ý đó là liều một lần (mg/kg/lần) hay tổng liều cả ngày (mg/kg/ngày).
- Hàm lượng của chai thuốc, ghi trên nhãn, ví dụ 120 mg/5 ml hay 250 mg/5 ml. Mỗi lần mua chai mới, kể cả cùng tên thuốc, hãy đọc lại.
Cách tính hai bước
Bước 1, tính số mg: cân nặng (kg) nhân với liều mg/kg. Bước 2, đổi ra ml: lấy số mg vừa tính chia cho số mg có trong 1 ml.
Để biết 1 ml có bao nhiêu mg, lấy hai số trên nhãn chia cho nhau. Chai 120 mg/5 ml thì 1 ml có 24 mg (120 chia 5). Chai 250 mg/5 ml thì 1 ml có 50 mg. Chai 100 mg/5 ml thì 1 ml có 20 mg.
Khi liều là một khoảng, như 10–15 mg/kg, kết quả cũng là một khoảng. Chọn một số ml nằm trong khoảng đó, dễ đong trên xi lanh, và dùng cùng số đó cho các lần sau.
Ví dụ paracetamol: con nặng 20 kg
Liều paracetamol là 10–15 mg cho mỗi kg một lần. Với con 20 kg: 20 × 10 = 200 mg và 20 × 15 = 300 mg, nên mỗi lần con dùng 200–300 mg.
Với siro 250 mg/5 ml (50 mg trong 1 ml): 200 mg là 4 ml, 300 mg là 6 ml. Con uống 4–6 ml một lần. Nếu nhà lại dùng chai 120 mg/5 ml (24 mg trong 1 ml), cùng liều đó là khoảng 8,3–12,5 ml; thấy số ml lớn như vậy là lúc nên kiểm tra lại chai.
Hai lần uống cách nhau ít nhất 4–6 giờ, không quá 4 lần trong 24 giờ. Tổng cả ngày không quá 60 mg cho mỗi kg: với con 20 kg là 1.200 mg, đúng bằng 4 lần, mỗi lần 300 mg.
Ví dụ ibuprofen: con nặng 20 kg
Ibuprofen thường chỉ dùng khi bác sĩ khuyên, cho trẻ từ 6 tháng tuổi, và không dùng khi con sốt mà chưa loại trừ sốt xuất huyết. Liều thường dùng là 5–10 mg cho mỗi kg một lần, cách nhau 6–8 giờ, không quá 3 lần và không quá 30 mg cho mỗi kg trong 24 giờ.
Với con 20 kg: 20 × 5 = 100 mg và 20 × 10 = 200 mg, nên mỗi lần 100–200 mg. Với siro 100 mg/5 ml (20 mg trong 1 ml): 100 mg là 5 ml, 200 mg là 10 ml. Tối đa cả ngày: 20 × 30 = 600 mg, tức là 3 lần, mỗi lần 200 mg. Cho con uống sau khi ăn hoặc sau bữa sữa.
Liều một lần, liều cả ngày và mức trần
Liều mg/kg/lần cho biết mỗi lần uống bao nhiêu. Liều mg/kg/ngày là tổng cả 24 giờ, phải chia ra theo số lần bác sĩ dặn. Nhầm hai loại này là một lỗi rất hay gặp: lấy liều cả ngày cho uống một lần là quá liều nhiều lần.
Với trẻ lớn, nặng cân, liều tính theo kg có thể vượt liều người lớn. Paracetamol mỗi lần không quá 1.000 mg và cả ngày không quá 4.000 mg, dù tính theo kg ra nhiều hơn. Ví dụ con 70 kg tính ra 15 × 70 = 1.050 mg, nhưng chỉ dùng tối đa 1.000 mg một lần.
Trẻ dưới 3 tháng tuổi, trẻ sinh non, trẻ có bệnh gan, thận cần bác sĩ tính liều riêng.
Những lỗi hay gặp
- Rót theo số ml quen từ chai trước mà không đọc hàm lượng chai mới. Cùng một số ml, chai 250 mg/5 ml có lượng thuốc gấp hơn hai lần chai 120 mg/5 ml.
- Đổi qua lại giữa dạng giọt và dạng siro theo cùng số ml. Dạng giọt cho trẻ nhỏ thường đậm đặc hơn nhiều.
- Đong bằng thìa ăn cơm, thìa cà phê. Hãy dùng xi lanh hoặc cốc đong đi kèm chai, và xem vạch trên xi lanh là ml hay mg.
- Cho uống cùng lúc thuốc hạ sốt và thuốc cảm, thuốc ho có sẵn paracetamol (có khi ghi là acetaminophen).
- Tự tính liều kháng sinh, corticoid, thuốc an thần theo cân nặng tìm trên mạng. Những thuốc này chỉ dùng theo liều bác sĩ ghi trong đơn.
- Tăng liều vì con sốt cao hơn, hoặc cho uống dày hơn vì sốt chưa hạ.
Chăm sóc con tại nhà
- Cân con và ghi cân nặng lên tủ thuốc hoặc điện thoại; cập nhật mỗi vài tháng.
- Tính sẵn liều paracetamol theo cân nặng của con cho đúng chai nhà đang có, ghi số ml lên một tờ giấy dán cạnh chai, ghi rõ tên và hàm lượng chai.
- Nhờ dược sĩ kiểm tra lại phép tính khi mua thuốc mới.
- Giữ một xi lanh uống thuốc có vạch ml trong tủ thuốc.
- Ghi giờ, tên thuốc và số ml mỗi lần cho uống, nhất là khi nhiều người cùng chăm con.
- Cất thuốc trên cao, có nắp an toàn, ngoài tầm tay trẻ.
Hiểu lầm thường gặp
- Cứ theo liều theo tuổi in trên hộp là đủ chính xác.
- Liều theo tuổi chỉ là ước lượng. Hai trẻ cùng tuổi có thể chênh nhau nhiều kg, nên tính theo cân nặng chính xác hơn.
- Con to rồi thì cho uống nửa viên người lớn cho tiện.
- Chỉ làm khi đã tính ra số mg của nửa viên nằm trong khoảng liều theo cân nặng của con, và viên đó được phép bẻ. Hỏi dược sĩ trước.
- Một thìa cà phê là 5 ml.
- Thìa trong nhà to nhỏ khác nhau, có chiếc chứa ít hơn, có chiếc nhiều hơn hẳn. Dùng xi lanh hoặc cốc đong đi kèm chai.
- Cho uống thêm một ít cho chắc ăn.
- Thêm liều không làm thuốc tác dụng nhanh hơn mà dễ gây quá liều, với paracetamol là tổn thương gan. Giữ đúng liều đã tính.
Bố mẹ hay hỏi
+Trẻ 15 kg uống bao nhiêu ml paracetamol loại 250 mg/5 ml?
Liều là 150–225 mg một lần (15 × 10 và 15 × 15). Chai 250 mg/5 ml có 50 mg trong 1 ml, nên con uống khoảng 3–4,5 ml, cách ít nhất 4–6 giờ, không quá 4 lần trong 24 giờ.
+Trẻ 12 kg uống bao nhiêu ml siro paracetamol 120 mg/5 ml?
Liều là 120–180 mg một lần. Chai 120 mg/5 ml có 24 mg trong 1 ml, nên con uống 5–7,5 ml.
+Liều mg/kg/ngày nghĩa là gì?
Là tổng liều cả 24 giờ, phải chia ra theo số lần bác sĩ dặn. Đừng cho uống cả liều ngày trong một lần.
+Liều trên hộp theo tuổi khác liều tính theo cân nặng thì làm theo cái nào?
Tính theo cân nặng chính xác hơn, nhưng không vượt mức tối đa ghi trên hộp. Khi hai con số khác nhau nhiều, hãy hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ.
+Có tự tính liều kháng sinh theo cân nặng được không?
Không. Kháng sinh và các thuốc kê đơn khác dùng đúng liều bác sĩ ghi. Nếu chai mua về khác hàm lượng trong đơn, hãy hỏi lại dược sĩ hoặc bác sĩ.
Nguồn tham khảo
- Paracetamol for children — NHS (Anh)
- Ibuprofen for children — NHS (Anh)
- Ibuprofen Dosing Table for Fever and Pain — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- A Parent's Guide to Over-the-Counter Medicines for Children — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Liều paracetamol, ibuprofen
Liều paracetamol cho trẻ là 10–15 mg cho mỗi kg cân nặng một lần, cách nhau ít nhất 4–6 giờ, không quá 4 lần trong 24 giờ. Ví dụ con nặng 12 kg dùng 120–180 mg một lần; với siro loại 120 mg/5 ml là 5–7,5 ml. Luôn đọc hàm lượng mg/ml in trên chai, vì cùng một số ml nhưng chai khác nhau có lượng thuốc khác nhau. Ibuprofen chỉ dùng cho trẻ từ 6 tháng và không dùng khi có thể là sốt xuất huyết; không dùng aspirin cho trẻ dưới 16 tuổi.
- Cho trẻ uống thuốc
Cho con ngồi thẳng hoặc bế con ở tư thế nửa ngồi, dùng xi lanh uống thuốc đặt vào phía trong má, bơm từng ít một và chờ con nuốt rồi mới bơm tiếp. Không bơm mạnh vào cuống họng, không đổ thuốc khi con nằm ngửa hay đang khóc thét, không bóp mũi để ép uống, vì con dễ bị sặc thuốc vào đường thở. Thuốc đắng có thể trộn với một thìa nhỏ đồ ngọt con thích, nhưng không trộn vào cả bình sữa hay cốc nước. Nếu con sặc rồi ho không dứt, thở rít, tím tái, hãy sơ cứu và gọi 115 hoặc 113 ngay.
- Trẻ uống nhầm thuốc, hóa chất
Khi nghi con uống nhầm thuốc hay hóa chất, lấy phần còn lại ra khỏi miệng con, giữ lại chai lọ, vỏ thuốc và đưa con đến cấp cứu ngay hoặc gọi 115 hoặc 113, kể cả khi con vẫn chơi bình thường, vì nhiều chất gây hại sau vài giờ. Không gây nôn, không cho uống sữa, nước chanh, giấm hay dầu ăn để giải độc. Gọi 115 hoặc 113 ngay nếu con khó thở, co giật, li bì, hoặc đã nuốt chất tẩy rửa, xăng dầu, thuốc trừ sâu, thuốc diệt chuột, pin cúc áo.
- Dùng kháng sinh cho trẻ
Bố mẹ không nên tự cho con uống kháng sinh. Kháng sinh chỉ diệt vi khuẩn, không có tác dụng với virus, nguyên nhân của phần lớn các đợt sốt, ho, sổ mũi, viêm họng ở trẻ. Dùng kháng sinh không đúng làm con chịu tác dụng phụ vô ích và làm vi khuẩn kháng thuốc, đến khi con thật sự cần thì thuốc không còn tác dụng. Chỉ dùng khi bác sĩ khám và kê đơn, uống đúng liều, đúng giờ và đủ số ngày bác sĩ dặn.
- Tủ thuốc gia đình có con nhỏ
Tủ thuốc cho nhà có con nhỏ chỉ cần vài thứ dùng đúng: nhiệt kế điện tử, paracetamol dạng phù hợp với cân nặng của con kèm xi lanh đong, oresol giảm áp lực thẩm thấu, nước muối sinh lý 0,9%, đồ sơ cứu vết thương và túi chườm lạnh. Không cần thuốc cầm tiêu chảy, thuốc ho, kháng sinh dự trữ hay aspirin cho trẻ. Quan trọng nhất là cất mọi thuốc trên cao, có khóa, ngoài tầm với của trẻ; nếu con uống nhầm thuốc, đưa con đến cấp cứu ngay, mang theo vỏ thuốc.
- Con bị sốt
Trẻ được coi là sốt khi nhiệt độ từ 38°C trở lên. Phần lớn cơn sốt ở trẻ do virus và tự hết sau 2–3 ngày; điều quan trọng là theo dõi xem con có tỉnh táo, ăn uống và đi tiểu được không, chứ không chỉ nhìn con số trên nhiệt kế. Trẻ dưới 3 tháng tuổi sốt từ 38°C, hoặc trẻ ở bất kỳ tuổi nào sốt kèm li bì, khó thở, co giật hay nổi chấm đỏ trên da, cần đi khám ngay.
Chủ đề khác