Sốt và bệnh truyền nhiễm

Con bị sốt: khi nào cần đi khám và chăm sóc tại nhà thế nào

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 thángMầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổi

Trả lời nhanh

Trẻ được coi là sốt khi nhiệt độ từ 38°C trở lên. Phần lớn cơn sốt ở trẻ do virus và tự hết sau 2–3 ngày; điều quan trọng là theo dõi xem con có tỉnh táo, ăn uống và đi tiểu được không, chứ không chỉ nhìn con số trên nhiệt kế. Trẻ dưới 3 tháng tuổi sốt từ 38°C, hoặc trẻ ở bất kỳ tuổi nào sốt kèm li bì, khó thở, co giật hay nổi chấm đỏ trên da, cần đi khám ngay.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Con dưới 3 tháng tuổi và có nhiệt độ từ 38°C trở lên.
  • Con co giật, hoặc li bì, gọi hỏi khó đánh thức, mềm nhũn.
  • Con thở nhanh, thở rít, rút lõm lồng ngực, môi hoặc da tím tái.
  • Trên da có chấm hoặc mảng đỏ tím không mất đi khi ấn một chiếc cốc thủy tinh lên.
  • Con kêu đau đầu dữ dội, cổ cứng, sợ ánh sáng.
  • Con nôn tất cả mọi thứ, không uống được, hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu.
  • Đang sốt mà nhiệt độ tụt xuống dưới 36°C, tay chân lạnh, da tái hoặc nổi vân tím, con mệt lả.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Con từ 3 đến 6 tháng tuổi bị sốt từ 39°C.
  • Sốt cao liên tục từ 2 ngày trở lên, nhất là vào mùa sốt xuất huyết (tháng 6 đến tháng 11 ở miền Bắc, quanh năm ở miền Nam).
  • Sốt kéo dài quá 3 ngày, hoặc đã hạ rồi lại sốt lại.
  • Con đau tai, đau họng nhiều, đi tiểu buốt, hoặc nổi ban.
  • Bố mẹ thấy con khác hẳn bình thường dù không nói được vì sao.

Thế nào là sốt, đo nhiệt độ ở đâu

Từ 38°C trở lên là sốt. Sờ trán chỉ cho biết con nóng hay không, không cho biết bao nhiêu độ, nên trong nhà có con nhỏ nên có một chiếc nhiệt kế điện tử.

Với trẻ dưới 5 tuổi, đo ở nách bằng nhiệt kế điện tử là cách đơn giản và an toàn; nhiệt kế đo tai hoặc trán dùng được cho trẻ lớn hơn nhưng dễ sai nếu đo không đúng cách. Không dùng nhiệt kế thủy ngân vì nguy cơ vỡ.

Vì sao con sốt

Sốt là phản ứng của cơ thể khi chống lại nhiễm trùng, không phải là bệnh. Phần lớn trường hợp do virus: cảm cúm, viêm họng, tay chân miệng, sốt phát ban. Một số ít do vi khuẩn như viêm tai giữa, viêm phổi, nhiễm trùng tiểu, cần bác sĩ khám để quyết định có dùng kháng sinh hay không.

Sốt cao không có nghĩa là bệnh nặng hơn. Một đứa trẻ sốt 39,5°C nhưng vẫn chơi khi hạ sốt thường đáng lo ít hơn một đứa trẻ sốt 38,2°C mà li bì.

Dùng thuốc hạ sốt đúng cách

  • Paracetamol là lựa chọn đầu tiên: 10–15 mg cho mỗi kg cân nặng một lần, cách nhau ít nhất 4–6 giờ, không quá 4 lần trong 24 giờ. Tính theo cân nặng của con, không theo tuổi.
  • Ibuprofen chỉ dùng cho trẻ từ 6 tháng tuổi, khi bác sĩ khuyên. Không dùng ibuprofen khi chưa loại trừ sốt xuất huyết, vì thuốc làm tăng nguy cơ chảy máu.
  • Không dùng aspirin cho trẻ dưới 16 tuổi.
  • Không dùng hai loại hạ sốt xen kẽ khi chưa có hướng dẫn của bác sĩ; dễ nhầm liều.
  • Thuốc hạ sốt giúp con dễ chịu hơn, không chữa nguyên nhân. Không cần đánh thức con dậy chỉ để uống thuốc hạ sốt.

Theo dõi con trong những ngày sốt

Ghi lại giờ và nhiệt độ mỗi lần đo, giờ và liều thuốc đã dùng. Khi đi khám, tờ ghi chép này giúp bác sĩ rất nhiều.

Để ý ba điều: con có tỉnh và chơi được khi hạ sốt không, con có uống được nước và đi tiểu bình thường không, và nhịp thở của con có nhanh hay khó nhọc không. Nếu cả ba vẫn ổn, phần lớn có thể tiếp tục chăm con ở nhà.

Chăm sóc con tại nhà

  • Cho con uống nhiều nước hơn bình thường: nước lọc, sữa, nước canh, oresol pha đúng hướng dẫn. Trẻ còn bú mẹ thì cho bú nhiều lần hơn.
  • Mặc quần áo mỏng, thoáng; để phòng mát, không đóng kín cửa hay ủ chăn.
  • Không cần cởi hết đồ hay lau người để hạ nhiệt. Nếu con thấy dễ chịu khi được lau, chỉ dùng khăn ấm; không dùng nước lạnh, nước đá hay cồn.
  • Cho con ăn món mềm, dễ tiêu, chia nhiều bữa nhỏ; không ép ăn khi con chưa muốn.
  • Cho con nghỉ học khi còn sốt và thêm 24 giờ sau khi hết sốt mà không cần thuốc.

Hiểu lầm thường gặp

Sốt cao sẽ làm hỏng não.
Sốt do nhiễm trùng thông thường không làm tổn thương não. Điều cần lo là nguyên nhân gây sốt, như viêm màng não, chứ không phải bản thân con số nhiệt độ.
Phải ủ ấm cho con ra mồ hôi thì mới hết sốt.
Ủ ấm làm nhiệt độ tăng thêm, có thể gây co giật ở trẻ nhỏ. Hãy để con mặc thoáng.
Cứ sốt là phải uống kháng sinh.
Kháng sinh không có tác dụng với virus, nguyên nhân của phần lớn cơn sốt ở trẻ. Chỉ dùng khi bác sĩ khám và chỉ định.
Cạo gió, đánh cảm giúp hạ sốt.
Những cách này không làm hạ sốt, có thể làm trầy da và khiến bố mẹ chậm đưa con đi khám.

Bố mẹ hay hỏi

+Con sốt bao nhiêu độ thì phải uống thuốc hạ sốt?

Thường dùng thuốc khi con sốt từ 38,5°C hoặc khi con quấy, khó chịu vì sốt. Mục tiêu là giúp con dễ chịu và uống được nước, không phải đưa nhiệt độ về đúng 37°C.

+Uống thuốc hạ sốt rồi mà không hạ thì làm sao?

Thuốc cần một thời gian mới có tác dụng và thường không đưa nhiệt độ về hẳn bình thường; điều cần xem là con có dễ chịu hơn không. Không uống thêm liều trước 4 giờ. Nếu con vẫn sốt cao kèm li bì, khó thở, hoặc sốt quá 2 ngày, hãy đưa con đi khám.

+Con sốt mấy ngày thì cần đi khám?

Sốt cao liên tục từ 2 ngày nên đi khám, nhất là mùa sốt xuất huyết, để bác sĩ cân nhắc xét nghiệm. Trẻ dưới 3 tháng sốt thì đi khám ngay, không chờ.

+Con sốt có được tắm không?

Có. Tắm nhanh bằng nước ấm trong phòng kín gió giúp con dễ chịu hơn. Lau khô và mặc đồ thoáng ngay sau khi tắm.

+Sốt mọc răng có cao không?

Mọc răng có thể làm con hơi ấm người, nhưng hiếm khi gây sốt từ 38,5°C trở lên. Nếu con sốt cao, đừng vội nghĩ do mọc răng mà bỏ sót nguyên nhân khác.

Nguồn tham khảo

  1. Fever in children — NHS (Anh)
  2. Fever in under 5s: assessment and initial management (NG143) — NICE
  3. Fever — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Sốt co giật

    Sốt co giật hay gặp ở trẻ từ 6 tháng đến 5 tuổi, thường xảy ra trong ngày đầu của cơn sốt và phần lớn tự dừng trong vòng 1–2 phút. Khi con co giật, đặt con nằm nghiêng ở chỗ an toàn, không cho gì vào miệng, không giữ chặt tay chân, và bấm giờ. Gọi 115 hoặc 113 nếu cơn giật kéo dài quá 5 phút, con khó thở, tím tái, hoặc không tỉnh lại sau cơn. Lần đầu con bị sốt co giật luôn cần đưa đi khám ngay để bác sĩ tìm nguyên nhân gây sốt.

  • Liều paracetamol, ibuprofen

    Liều paracetamol cho trẻ là 10–15 mg cho mỗi kg cân nặng một lần, cách nhau ít nhất 4–6 giờ, không quá 4 lần trong 24 giờ. Ví dụ con nặng 12 kg dùng 120–180 mg một lần; với siro loại 120 mg/5 ml là 5–7,5 ml. Luôn đọc hàm lượng mg/ml in trên chai, vì cùng một số ml nhưng chai khác nhau có lượng thuốc khác nhau. Ibuprofen chỉ dùng cho trẻ từ 6 tháng và không dùng khi có thể là sốt xuất huyết; không dùng aspirin cho trẻ dưới 16 tuổi.

  • Sốt xuất huyết

    Sốt xuất huyết thường bắt đầu bằng sốt cao đột ngột 2–7 ngày, kèm đau đầu, đau người, mệt. Giai đoạn nguy hiểm nhất là từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7, thường đúng lúc con bắt đầu hạ sốt, nên hết sốt chưa có nghĩa là đã khỏi. Chỉ dùng paracetamol để hạ sốt, không dùng ibuprofen hay aspirin. Đưa con đến bệnh viện ngay nếu con li bì hoặc vật vã, đau bụng, nôn nhiều, chảy máu cam, chảy máu chân răng, tay chân lạnh, hoặc đi tiểu ít.

  • Sốt sau tiêm

    Sốt nhẹ, quấy khóc, sưng đỏ chỗ tiêm là phản ứng thường gặp sau tiêm, hay xuất hiện trong 24 giờ đầu và tự hết sau 1–2 ngày. Riêng vắc xin sởi hoặc sởi-quai bị-rubella có thể gây sốt, nổi ban nhẹ khoảng 7–11 ngày sau tiêm. Có thể cho con dùng paracetamol theo cân nặng khi con sốt và khó chịu. Gọi 115 hoặc 113 ngay nếu con khó thở, sưng môi mặt, nổi mề đay khắp người, tím tái, li bì hoặc co giật; đưa con đi khám nếu sốt từ 39°C hoặc sốt quá 48 giờ.

  • Tay chân miệng

    Tay chân miệng do virus đường ruột gây ra, hay gặp ở trẻ dưới 5 tuổi, với sốt, loét miệng và phỏng nước ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, mông, gối. Phần lớn trẻ tự khỏi sau 7–10 ngày, nhưng một số trẻ chuyển nặng rất nhanh, thường trong 3–5 ngày đầu. Đưa con đi viện ngay nếu con giật mình chới với, sốt cao từ 39°C khó hạ hoặc sốt quá 2 ngày, nôn nhiều, li bì, quấy khóc liên tục, đi loạng choạng, run chân tay hay thở bất thường.

  • Cúm ở trẻ

    Cúm (cúm A, cúm B) thường đến đột ngột với sốt cao, đau đầu, đau mỏi người, ho, đau họng, mệt nhiều hơn hẳn cảm lạnh. Phần lớn trẻ khỏi sau 5–7 ngày với nghỉ ngơi, uống đủ nước và hạ sốt đúng cách. Trẻ dưới 5 tuổi, nhất là dưới 2 tuổi, và trẻ có bệnh hen hay bệnh mạn tính nên đi khám sớm để bác sĩ cân nhắc thuốc kháng virus. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu con thở nhanh, khó thở, tím tái, li bì, co giật hoặc không uống được.

Chủ đề khác