Dùng thuốc cho con

Chuẩn bị thuốc và đồ y tế khi cho con đi xa, về quê ăn Tết

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 thángMầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổiTHCS · 11–14 tuổi

Trả lời nhanh

Túi thuốc đi xa cho con chỉ cần vài thứ: nhiệt kế điện tử, paracetamol dạng hợp với cân nặng của con kèm xi lanh đong, vài gói oresol, nước muối sinh lý 0,9%, băng dán, gạc và dung dịch sát khuẩn, cùng toàn bộ thuốc riêng bác sĩ đã kê cho con (thuốc xịt hen, bút tiêm adrenaline, thuốc động kinh…) đủ cho cả chuyến và thêm vài ngày, mang kèm đơn thuốc. Để túi thuốc trong hành lý xách tay, ngoài tầm với của trẻ, không để trong cốp xe nắng. Không mang theo kháng sinh thừa hay thuốc cầm tiêu chảy để tự dùng. Trẻ dưới 3 tháng sốt từ 38°C, hoặc con co giật, khó thở, li bì khi đang đi xa: đến cơ sở y tế gần nhất hoặc gọi 115 hoặc 113 ngay.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Con uống nhầm thuốc trong túi xách, vali của người lớn, hoặc uống cả chai siro: đến cấp cứu ngay, mang theo vỏ thuốc, kể cả khi con vẫn bình thường.
  • Con dưới 3 tháng tuổi có nhiệt độ từ 38°C trở lên.
  • Con co giật, li bì khó đánh thức, thở nhanh, thở rít, môi tím tái.
  • Con sưng môi, sưng mặt, nổi mề đay khắp người, khó thở sau khi ăn, uống thuốc hay bị côn trùng đốt: dùng bút tiêm adrenaline nếu bác sĩ đã kê, rồi gọi 115 hoặc 113.
  • Con nôn tất cả, tiêu chảy liên tục không uống được, hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Con từ 3 đến 6 tháng tuổi sốt từ 39°C, hoặc sốt quá 3 ngày, hoặc sốt cao liên tục 2 ngày vào mùa sốt xuất huyết.
  • Con bị chó, mèo cắn hoặc cào trầy da: rửa vết thương bằng xà phòng dưới vòi nước chảy khoảng 15 phút rồi đưa con đi khám trong ngày để được tiêm phòng dại.
  • Con bị mất, hết hoặc quên mang thuốc bác sĩ kê dùng hằng ngày: liên hệ bác sĩ của con hoặc đến cơ sở y tế nơi đang ở, mang đơn thuốc theo.
  • Con tiêu chảy, nôn nhiều lần dù vẫn uống được, hoặc đau tai, đau họng nhiều kèm sốt.

Thuốc và đồ y tế nên mang

  • Nhiệt kế điện tử.
  • Paracetamol dạng siro, gói bột hoặc viên đặt hậu môn có hàm lượng hợp với cân nặng của con, kèm xi lanh hoặc cốc đong. Liều mỗi lần 10–15 mg cho mỗi kg cân nặng, cách ít nhất 4–6 giờ, không quá 4 lần trong 24 giờ.
  • Ibuprofen chỉ mang nếu bác sĩ đã từng khuyên dùng cho con: chỉ cho trẻ từ 6 tháng tuổi, không dùng khi chưa loại trừ sốt xuất huyết.
  • Vài gói oresol giảm áp lực thẩm thấu; đọc kỹ gói pha với 200 ml hay 1 lít nước và pha đúng như vậy.
  • Nước muối sinh lý 0,9% loại lọ nhỏ dùng một lần, để rửa mũi, rửa mắt, rửa vết xước.
  • Băng dán cá nhân, gạc vô khuẩn, băng cuộn, dung dịch sát khuẩn, nhíp gắp dằm, kéo nhỏ.
  • Kem chống hăm cho trẻ còn dùng tã.

Thuốc riêng của con: quan trọng nhất

Nếu con đang dùng thuốc hằng ngày hoặc có thuốc dùng khi cần, như thuốc xịt hen và buồng đệm, bút tiêm adrenaline cho trẻ từng bị phản vệ, thuốc chống động kinh, insulin, hãy mang đủ cho cả chuyến đi và thêm vài ngày phòng khi về muộn. Mang theo đơn thuốc, kế hoạch xử trí bác sĩ đã viết, và giữ thuốc trong vỏ hộp gốc có nhãn.

Để thuốc này trong túi xách tay của người lớn đi cùng con, không để trong vali gửi hay cốp xe. Nếu thuốc cần bảo quản lạnh, hỏi dược sĩ cách mang theo cho đúng. Nhắc mọi người trong đoàn biết thuốc của con để ở đâu và dùng khi nào.

Nếu đi nước ngoài, mang đơn thuốc hoặc giấy của bác sĩ ghi tên hoạt chất của từng thuốc, và tìm hiểu trước quy định mang thuốc vào nước đến. Ở nước ngoài, gọi số cấp cứu của nước sở tại; 115 hoặc 113 là số ở Việt Nam.

Không nên mang theo để tự dùng

  • Kháng sinh thừa từ lần ốm trước hay thuốc kê cho người khác.
  • Thuốc cầm tiêu chảy: không dùng cho trẻ em; tiêu chảy cần bù nước bằng oresol.
  • Aspirin: không dùng cho trẻ dưới 16 tuổi.
  • Thuốc ho, thuốc cảm dạng kết hợp cho trẻ dưới 6 tuổi, và thuốc nhỏ mũi co mạch cho trẻ dưới 6 tuổi.
  • Dầu gió, dầu tràm, cao xoa có long não, bạc hà cho trẻ nhỏ: không bôi gần mũi, miệng, không cho trẻ dưới 2 tuổi dùng loại có menthol hay long não.
  • Thuốc chống say xe của người lớn. Nếu con hay say xe, hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ trước chuyến đi về loại hợp với tuổi và cân nặng của con.

Về quê ăn Tết: những việc hay bị quên

Ngày Tết nhà đông người, túi xách, áo khoác của khách để khắp nơi, trong đó thường có thuốc huyết áp, tiểu đường, thuốc ngủ của người lớn. Trẻ nhỏ rất dễ lục ra uống. Nhờ mọi người để túi lên cao, và cất túi thuốc của con ở chỗ trẻ không với tới.

Trước khi đi, ghi vào điện thoại và một tờ giấy để trong túi thuốc: cân nặng gần nhất của con, thuốc con bị dị ứng, liều paracetamol đã tính sẵn, số điện thoại bác sĩ của con. Đến nơi, hỏi trước trạm y tế hay bệnh viện gần nhất ở đâu.

Trên đường đi, cho con ngồi ghế sau, trẻ nhỏ ngồi ghế an toàn phù hợp. Ở quê, để ý ao hồ, bếp lửa, pháo, chó lạ. Bánh chưng, xôi, các loại hạt dễ gây hóc với trẻ nhỏ; cắt nhỏ và ngồi cạnh khi con ăn.

Dùng túi thuốc cho đúng khi đang ở xa

Túi thuốc giúp xử trí việc nhỏ trong lúc chờ đi khám, không thay cho bác sĩ. Thuốc hạ sốt giúp con dễ chịu, không chữa nguyên nhân; nếu con có dấu hiệu nặng, đến cơ sở y tế gần nhất ngay, kể cả khi đang ở quê hay giữa đường. Trẻ dưới 3 tháng tuổi không tự dùng thuốc hạ sốt; sốt từ 38°C là phải đi khám ngay.

Mỗi lần cho con uống thuốc, ghi lại giờ và liều, nhất là khi ông bà, cô dì cùng chăm con, để không ai cho con uống thêm một liều nữa.

Chăm sóc con tại nhà

  • Soạn túi thuốc vài ngày trước chuyến đi và kiểm tra hạn dùng từng thứ.
  • Mang đủ thuốc riêng của con cho cả chuyến và thêm vài ngày, kèm đơn thuốc, để trong túi xách tay.
  • Ghi cân nặng, thuốc dị ứng, liều paracetamol đã tính sẵn và số bác sĩ vào điện thoại và một tờ giấy trong túi thuốc.
  • Cất túi thuốc ngoài tầm với của trẻ; không để thuốc trong cốp xe hay ô tô đỗ ngoài nắng.
  • Mang theo chai siro gốc có nhãn thay vì chiết ra lọ khác.
  • Hỏi trước cơ sở y tế gần nơi đến, và nhớ số 115 hoặc 113.

Hiểu lầm thường gặp

Đi xa nên mang sẵn kháng sinh để con ốm là có thuốc uống ngay.
Phần lớn bệnh của trẻ khi đi chơi do virus, kháng sinh không có tác dụng. Chỉ dùng kháng sinh khi bác sĩ khám và kê cho đúng lần bệnh đó.
Con tiêu chảy khi đi chơi thì cho uống thuốc cầm tiêu chảy cho nhanh khỏi.
Thuốc cầm tiêu chảy không dùng cho trẻ em. Thứ cần mang theo là oresol pha đúng hướng dẫn, và đưa con đi khám khi con có dấu hiệu mất nước.
Dầu tràm, dầu gió là đủ cho trẻ nhỏ khi đi xa.
Một số tinh dầu như long não, bạc hà, khuynh diệp có thể gây khó thở, co giật ở trẻ nhỏ. Không bôi gần mũi, miệng trẻ và cất xa tầm tay.

Bố mẹ hay hỏi

+Đi du lịch với trẻ sơ sinh cần mang thuốc gì?

Nhiệt kế điện tử, nước muối sinh lý 0,9%, kem chống hăm, gạc và băng. Trẻ dưới 3 tháng không tự dùng thuốc hạ sốt; con sốt từ 38°C thì đi khám ngay ở cơ sở y tế gần nhất.

+Thuốc của con cần để tủ lạnh thì mang đi xa thế nào?

Hỏi dược sĩ nơi bán về cách mang theo và thời gian thuốc chịu được ở nhiệt độ phòng. Không tự đoán, và không để thuốc trong xe nắng.

+Có nên cho con uống thuốc chống say xe trước khi về quê không?

Chỉ dùng khi dược sĩ hoặc bác sĩ hướng dẫn loại hợp với tuổi và cân nặng của con; nhiều loại gây buồn ngủ. Trước hết thử cho con ngồi ghế sau, nhìn ra xa, ăn nhẹ trước khi đi.

+Đi máy bay có mang được siro, thuốc nước cho con không?

Thường được, nhưng hãng bay có quy định về chất lỏng trong hành lý xách tay. Hỏi hãng bay trước, giữ thuốc trong chai gốc có nhãn và mang đơn thuốc.

+Quên mang thuốc hen của con khi về quê thì làm sao?

Liên hệ ngay bác sĩ của con hoặc đến cơ sở y tế gần nhất, mang theo đơn thuốc hoặc ảnh chụp đơn. Nếu con lên cơn khó thở mà không có thuốc cắt cơn, gọi 115 hoặc 113.

Nguồn tham khảo

  1. Medication Safety Tips — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  2. Paracetamol for children — NHS (Anh)
  3. Motion sickness — NHS (Anh)
  4. Diarrhoea and vomiting — NHS (Anh)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Tủ thuốc gia đình có con nhỏ

    Tủ thuốc cho nhà có con nhỏ chỉ cần vài thứ dùng đúng: nhiệt kế điện tử, paracetamol dạng phù hợp với cân nặng của con kèm xi lanh đong, oresol giảm áp lực thẩm thấu, nước muối sinh lý 0,9%, đồ sơ cứu vết thương và túi chườm lạnh. Không cần thuốc cầm tiêu chảy, thuốc ho, kháng sinh dự trữ hay aspirin cho trẻ. Quan trọng nhất là cất mọi thuốc trên cao, có khóa, ngoài tầm với của trẻ; nếu con uống nhầm thuốc, đưa con đến cấp cứu ngay, mang theo vỏ thuốc.

  • Trẻ bị say xe

    Say xe xảy ra khi mắt và tai trong gửi lên não những tín hiệu chuyển động không khớp nhau, làm con chóng mặt, xanh tái, vã mồ hôi, buồn nôn và nôn. Cách phòng tốt nhất là cho con ngồi ghế sau, nhìn thẳng ra xa phía trước, không đọc sách hay xem điện thoại, mở cửa sổ cho thoáng, ăn nhẹ trước khi đi và nghỉ giữa chặng. Say xe thường hết trong vài giờ sau khi xuống xe; nếu con nôn nhiều kèm đau đầu dữ dội, lơ mơ hoặc vẫn mệt quá 8 giờ thì cần đi khám.

  • Pha oresol cho trẻ

    Pha cả gói oresol với đúng lượng nước đun sôi để nguội ghi trên gói (có gói 200 ml, có gói 1 lít), đong bằng dụng cụ có vạch, không chia nhỏ gói, không thêm đường, sữa hay nước ngọt, và chỉ dùng trong 24 giờ. Sau mỗi lần đi ngoài lỏng, trẻ dưới 2 tuổi uống khoảng 50–100 ml, trẻ 2–10 tuổi khoảng 100–200 ml, trẻ lớn hơn uống theo nhu cầu, từng thìa hoặc từng ngụm nhỏ. Pha đặc hơn hướng dẫn có thể gây co giật, tổn thương não. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu con li bì, không uống được, nôn tất cả, mắt trũng hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu.

  • Liều paracetamol, ibuprofen

    Liều paracetamol cho trẻ là 10–15 mg cho mỗi kg cân nặng một lần, cách nhau ít nhất 4–6 giờ, không quá 4 lần trong 24 giờ. Ví dụ con nặng 12 kg dùng 120–180 mg một lần; với siro loại 120 mg/5 ml là 5–7,5 ml. Luôn đọc hàm lượng mg/ml in trên chai, vì cùng một số ml nhưng chai khác nhau có lượng thuốc khác nhau. Ibuprofen chỉ dùng cho trẻ từ 6 tháng và không dùng khi có thể là sốt xuất huyết; không dùng aspirin cho trẻ dưới 16 tuổi.

  • Con mắc bệnh mạn tính đi học

    Phần lớn trẻ bị hen, tiểu đường type 1, động kinh, dị ứng nặng hay các bệnh mạn tính khác vẫn đi học và học tốt như bạn bè, nếu nhà trường biết bệnh và có sẵn kế hoạch xử trí. Bố mẹ nên xin bác sĩ một bản kế hoạch chăm sóc viết rõ thuốc, dấu hiệu cần chú ý và việc phải làm khi con lên cơn, rồi gặp giáo viên chủ nhiệm và nhân viên y tế trường trước khi năm học bắt đầu. Ở trường, nếu con khó thở không đỡ sau thuốc cắt cơn, co giật quá 5 phút, lả đi không tỉnh hoặc có dấu hiệu sốc phản vệ, người lớn phải làm theo kế hoạch và gọi 115 hoặc 113 ngay.

  • Trẻ mấy tuổi ăn xôi, bánh chưng

    Chưa có hướng dẫn chính thức về tuổi ăn xôi, bánh chưng, nhưng vì đồ nếp dẻo, dính, dễ vón thành cục mắc ở họng, trẻ dưới 1 tuổi chưa nên ăn. Từ khoảng 1 tuổi, khi con đã nhai tốt cơm nát, có thể cho thử một lượng nhỏ xôi hoặc bánh chưng mềm, dầm nát với canh, chia thật nhỏ, con ngồi ăn và có người lớn ngồi cạnh. Với trẻ dưới 5 tuổi, không cho ăn nắm xôi to, miếng bánh chưng to, hay cả viên đồ nếp tròn dẻo như bánh trôi, bánh dày nhỏ, mochi. Nếu con hóc không ho, không khóc, không thở được, hãy sơ cứu ngay và nhờ người gọi 115 hoặc 113.

Chủ đề khác