Dùng thuốc cho con

Pha oresol cho trẻ: cách pha đúng, cho uống bao nhiêu và lỗi hay gặp

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 thángMầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổi

Trả lời nhanh

Pha cả gói oresol với đúng lượng nước đun sôi để nguội ghi trên gói (có gói 200 ml, có gói 1 lít), đong bằng dụng cụ có vạch, không chia nhỏ gói, không thêm đường, sữa hay nước ngọt, và chỉ dùng trong 24 giờ. Sau mỗi lần đi ngoài lỏng, trẻ dưới 2 tuổi uống khoảng 50–100 ml, trẻ 2–10 tuổi khoảng 100–200 ml, trẻ lớn hơn uống theo nhu cầu, từng thìa hoặc từng ngụm nhỏ. Pha đặc hơn hướng dẫn có thể gây co giật, tổn thương não. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu con li bì, không uống được, nôn tất cả, mắt trũng hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Con li bì, khó đánh thức, mềm nhũn, hoặc co giật.
  • Con không uống được, hoặc uống vào lại nôn ra hết.
  • Mắt trũng sâu, khóc không có nước mắt, môi lưỡi khô, véo da bụng rồi buông ra da trở về rất chậm.
  • Hơn 6 giờ không đi tiểu, hoặc tã khô suốt nhiều giờ.
  • Con khát dữ dội, vật vã, kích thích hoặc lú lẫn sau khi uống oresol, nhất là khi bố mẹ nghi đã pha đặc: đến cấp cứu ngay, mang theo gói oresol.
  • Bụng chướng căng, nôn ra dịch xanh, hoặc đi ngoài phân có nhiều máu.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Con dưới 6 tháng tuổi bị tiêu chảy hoặc nôn.
  • Con khát nhiều, uống háo hức, đi tiểu ít và sẫm màu hơn bình thường, môi khô: dấu hiệu mất nước, cần nhân viên y tế đánh giá.
  • Con đi ngoài rất nhiều lần phân toàn nước, hoặc nôn kéo dài quá 1–2 ngày.
  • Phân có máu hoặc nhầy máu, hoặc con sốt từ 38,5°C không hạ.
  • Con không chịu uống oresol và bố mẹ không cho con uống đủ được bằng cách nào khác.
  • Con có bệnh thận, bệnh tim, tiểu đường hoặc suy dinh dưỡng nặng: hỏi bác sĩ về lượng oresol phù hợp.

Oresol là gì, dùng khi nào

Oresol (dung dịch bù nước và điện giải đường uống, viết tắt là ORS) là hỗn hợp muối, đường glucose và kali theo một tỷ lệ chính xác. Khi pha đúng, đường giúp ruột hấp thu muối, muối kéo nước vào cơ thể. Vì vậy oresol bù nước nhanh và an toàn hơn nước lọc, nước đường hay nước ngọt.

Tổ chức Y tế Thế giới và Bộ Y tế khuyên dùng loại oresol giảm áp lực thẩm thấu, có ít muối và đường hơn loại cũ, giúp giảm nôn và giảm lượng phân. Đây là loại bán phổ biến ở hiệu thuốc hiện nay. Đọc chữ trên gói để biết pha với bao nhiêu nước.

Oresol dùng khi con bị tiêu chảy, nôn, hoặc sốt cao ăn uống kém có nguy cơ mất nước. Trẻ bị sốt xuất huyết còn uống được cũng được bác sĩ khuyên uống oresol. Oresol không phải nước uống hằng ngày cho trẻ khỏe.

Cách pha đúng

  • Rửa tay và rửa sạch cốc, bình pha.
  • Đọc trên gói: pha với 200 ml, 250 ml hay 1 lít nước. Mỗi loại gói có lượng bột khác nhau, không pha theo trí nhớ từ lần trước.
  • Đong đúng lượng nước bằng cốc hoặc bình có vạch ml, ví dụ bình sữa có vạch. Không ước lượng bằng bát, cốc uống nước hay chai nước khoáng đã dùng dở.
  • Dùng nước đun sôi để nguội. Không dùng nước khoáng, nước canh, sữa, nước quả hay nước ngọt để pha.
  • Đổ cả gói vào nước, khuấy đến khi tan hết. Không chia đôi gói để pha ít nước hơn, vì bột trong gói không đều, dễ pha đặc.
  • Không thêm đường, muối, mật ong hay bất cứ thứ gì để con dễ uống. Không đun sôi dung dịch sau khi pha.
  • Đậy kín, để nơi sạch, mát. Dùng trong 24 giờ, sau đó đổ phần còn lại đi và pha gói mới.

Cho uống bao nhiêu và cho uống thế nào

Bắt đầu ngay từ lần đi ngoài lỏng đầu tiên. Sau mỗi lần đi ngoài: trẻ dưới 2 tuổi uống khoảng 50–100 ml (khoảng một phần tư đến nửa cốc 200 ml), trẻ 2–10 tuổi khoảng 100–200 ml (nửa đến một cốc), trẻ lớn hơn và người lớn uống theo nhu cầu. Con nôn thì vẫn cho uống, nhưng chậm hơn.

Cho uống từng thìa nhỏ mỗi 1–2 phút với trẻ nhỏ, hoặc từng ngụm nhỏ với trẻ lớn. Uống một lúc nhiều dễ làm con nôn. Nếu con nôn, chờ 5–10 phút rồi cho uống lại, chậm hơn. Với trẻ còn rất nhỏ, có thể dùng xi lanh không kim nhỏ từng ít vào má trong.

Khi con đã có dấu hiệu mất nước như khát nhiều, môi khô, đi tiểu ít, con cần được nhân viên y tế khám. Thường con sẽ được cho uống một lượng oresol tính theo cân nặng trong khoảng 4 giờ đầu và được đánh giá lại; khi mất nước nặng hoặc không uống được, con cần truyền dịch ở cơ sở y tế.

Những lỗi hay gặp

  • Pha đặc cho con uống ít mà vẫn đủ: rất nguy hiểm. Muối trong máu tăng cao, con khát dữ dội, li bì, co giật, có thể tổn thương não.
  • Pha loãng hơn hoặc thêm đường cho dễ uống: con không được bù đủ muối, đường thừa có thể làm tiêu chảy nặng hơn.
  • Dùng đồ uống thể thao, nước điện giải đóng chai, nước ngọt có ga thay oresol: những đồ uống này thường nhiều đường, ít muối, không thay được oresol cho trẻ bị tiêu chảy.
  • Để oresol đã pha quá 24 giờ rồi vẫn cho uống.
  • Ngừng cho bú, ngừng cho ăn trong lúc uống oresol: con vẫn cần bú mẹ và ăn món mềm như bình thường.
  • Cho con uống oresol hằng ngày khi không ốm, hoặc uống thật nhiều khi con không mất nước.

Oresol, kẽm và chuyện ăn uống

Với trẻ bị tiêu chảy, Tổ chức Y tế Thế giới và Bộ Y tế khuyên dùng oresol cùng với kẽm trong 10–14 ngày: trẻ dưới 6 tháng 10 mg mỗi ngày, trẻ từ 6 tháng 20 mg mỗi ngày. Trẻ bú mẹ thì cho bú nhiều hơn, xen giữa các lần uống oresol; trẻ ăn sữa công thức vẫn pha đúng tỷ lệ như thường; trẻ đã ăn dặm thì ăn món mềm quen thuộc, chia bữa nhỏ.

Khi chưa kịp mua oresol, có thể cho con uống tạm nước cháo loãng, nước canh, nước lọc và tiếp tục cho bú, rồi mua oresol càng sớm càng tốt. Không tự pha muối đường bằng ước lượng cho trẻ nhỏ.

Chăm sóc con tại nhà

  • Để sẵn vài gói oresol giảm áp lực thẩm thấu trong tủ thuốc gia đình, kiểm tra hạn dùng.
  • Dán sẵn ghi chú trong tủ thuốc: loại gói nhà đang có pha với bao nhiêu ml nước.
  • Dùng một bình có vạch ml riêng để pha oresol.
  • Để oresol hơi mát; dùng cốc, thìa con thích để con dễ uống hơn.
  • Ghi lại số lần đi ngoài, số lần đi tiểu và lượng oresol con uống được mỗi ngày.
  • Tiếp tục cho bú, cho ăn món mềm; không cho uống thuốc cầm tiêu chảy.

Hiểu lầm thường gặp

Pha đặc hơn thì bù nước nhanh hơn, con lại đỡ phải uống nhiều.
Pha đặc làm muối trong máu tăng cao, có thể gây co giật, tổn thương não. Luôn pha đúng lượng nước ghi trên gói.
Oresol mặn quá, thêm chút đường hoặc pha với nước cam cho con dễ uống.
Thêm đường hay nước quả làm sai tỷ lệ và có thể làm tiêu chảy nặng hơn. Cho uống từng thìa nhỏ, để mát, dùng cốc con thích.
Nước điện giải đóng chai, nước tăng lực cũng như oresol.
Phần lớn đồ uống này nhiều đường, ít muối, không đủ để bù nước cho trẻ bị tiêu chảy. Chỉ dùng loại ghi rõ là dung dịch bù nước đường uống.
Uống oresol thì phải kiêng ăn, kiêng sữa.
Con vẫn cần bú mẹ và ăn món mềm trong suốt thời gian bị tiêu chảy. Nhịn ăn làm con yếu và lâu khỏi hơn.

Bố mẹ hay hỏi

+Oresol pha rồi để được bao lâu?

Dùng trong 24 giờ, đậy kín và để nơi sạch, mát. Quá 24 giờ thì đổ đi và pha gói mới.

+Trẻ sơ sinh có uống oresol được không?

Được khi bé bị tiêu chảy hoặc nôn, cho uống từng thìa nhỏ, xen giữa các cữ bú. Trẻ dưới 6 tháng bị tiêu chảy cần được bác sĩ khám.

+Một gói oresol pha 200 ml, con chỉ uống được 50 ml thì pha nửa gói được không?

Không. Hãy pha cả gói với đúng 200 ml nước, cho con uống dần trong ngày và bỏ phần thừa sau 24 giờ.

+Con sốt không tiêu chảy có cần uống oresol không?

Khi con sốt cao, ăn uống kém hoặc bị sốt xuất huyết, uống oresol pha đúng giúp phòng mất nước. Con sốt nhẹ, vẫn ăn uống bình thường thì nước lọc, sữa, nước canh là đủ.

+Con không chịu uống oresol thì làm sao?

Để mát, cho uống từng thìa nhỏ, dùng cốc hoặc xi lanh, tiếp tục cho bú và ăn. Không thêm đường. Nếu con không uống được và có dấu hiệu mất nước, đưa con đi khám ngay.

+Uống oresol nhiều có hại không?

Pha đúng và uống theo lượng mất đi thì an toàn. Cho trẻ khỏe uống hằng ngày, hoặc uống quá nhiều khi không mất nước, có thể gây rối loạn muối nước, nhất là ở trẻ có bệnh thận, tim.

Nguồn tham khảo

  1. Diarrhoeal disease (fact sheet) — Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)
  2. Dehydration — NHS (Anh)
  3. Diarrhoea and vomiting caused by gastroenteritis in under 5s (CG84) — NICE

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Trẻ bị tiêu chảy

    Trẻ bị tiêu chảy khi đi ngoài phân lỏng hoặc toàn nước từ 3 lần trở lên trong một ngày. Phần lớn do virus và tự hết trong 5–7 ngày; việc quan trọng nhất là bù đủ nước bằng oresol giảm áp lực thẩm thấu pha đúng hướng dẫn, cho con uống kẽm và vẫn cho con ăn bú bình thường. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu con li bì, không uống được, nôn tất cả, mắt trũng, hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu.

  • Trẻ mất nước

    Trẻ nhỏ mất nước nhanh khi nôn, tiêu chảy, sốt hoặc không chịu bú, uống. Dấu hiệu sớm là đi tiểu ít, nước tiểu sẫm màu, khát, uống háo hức, môi khô, quấy hơn bình thường; khi đó cho con uống oresol giảm áp lực thẩm thấu pha đúng hướng dẫn, trẻ bú mẹ thì cho bú nhiều hơn. Đưa con đi cấp cứu ngay khi con li bì, khó đánh thức, mắt trũng sâu, khóc không có nước mắt, thóp lõm, véo da bụng về rất chậm, tay chân lạnh, không uống được, hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu.

  • Trẻ bị nôn

    Phần lớn trẻ nôn là do viêm dạ dày ruột do virus, thường đỡ sau 1–2 ngày; việc cần làm là cho con uống oresol từng ít một để không bị mất nước. Nôn nguy hiểm khi con nôn ra dịch màu xanh lá, nôn ra máu, nôn kèm li bì, đau bụng dữ dội, đau đầu cổ cứng, hoặc nôn sau khi ngã đập đầu. Trẻ sơ sinh nôn vọt mạnh sau mỗi cữ bú cũng cần đi khám ngay.

  • Sốt xuất huyết

    Sốt xuất huyết thường bắt đầu bằng sốt cao đột ngột 2–7 ngày, kèm đau đầu, đau người, mệt. Giai đoạn nguy hiểm nhất là từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7, thường đúng lúc con bắt đầu hạ sốt, nên hết sốt chưa có nghĩa là đã khỏi. Chỉ dùng paracetamol để hạ sốt, không dùng ibuprofen hay aspirin. Đưa con đến bệnh viện ngay nếu con li bì hoặc vật vã, đau bụng, nôn nhiều, chảy máu cam, chảy máu chân răng, tay chân lạnh, hoặc đi tiểu ít.

  • Con bị sốt

    Trẻ được coi là sốt khi nhiệt độ từ 38°C trở lên. Phần lớn cơn sốt ở trẻ do virus và tự hết sau 2–3 ngày; điều quan trọng là theo dõi xem con có tỉnh táo, ăn uống và đi tiểu được không, chứ không chỉ nhìn con số trên nhiệt kế. Trẻ dưới 3 tháng tuổi sốt từ 38°C, hoặc trẻ ở bất kỳ tuổi nào sốt kèm li bì, khó thở, co giật hay nổi chấm đỏ trên da, cần đi khám ngay.

  • Tủ thuốc gia đình có con nhỏ

    Tủ thuốc cho nhà có con nhỏ chỉ cần vài thứ dùng đúng: nhiệt kế điện tử, paracetamol dạng phù hợp với cân nặng của con kèm xi lanh đong, oresol giảm áp lực thẩm thấu, nước muối sinh lý 0,9%, đồ sơ cứu vết thương và túi chườm lạnh. Không cần thuốc cầm tiêu chảy, thuốc ho, kháng sinh dự trữ hay aspirin cho trẻ. Quan trọng nhất là cất mọi thuốc trên cao, có khóa, ngoài tầm với của trẻ; nếu con uống nhầm thuốc, đưa con đến cấp cứu ngay, mang theo vỏ thuốc.

Chủ đề khác