Tẩy giun cho trẻ: mấy tuổi bắt đầu, bao lâu một lần, uống thế nào
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Mầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổi
Trả lời nhanh
Ở Việt Nam, trẻ từ 2 tuổi thường được tẩy giun định kỳ khoảng 6 tháng một lần, mỗi lần uống một liều duy nhất albendazol 400 mg hoặc mebendazol 500 mg. Ở những tỉnh có nhiều trẻ thấp còi, trẻ 24–60 tháng được uống thuốc tẩy giun trong các đợt uống vitamin A hằng năm (đầu tháng 6 và ngày 1/12). Trẻ 1–2 tuổi chỉ tẩy khi bác sĩ khuyên, trẻ dưới 1 tuổi không tự cho uống; giun kim thì cả nhà uống cùng ngày và nhắc lại sau 2 tuần. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu con đau bụng dữ dội, nôn nhiều, bụng chướng, hoặc sưng môi, khó thở sau khi uống thuốc.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Con đau bụng dữ dội từng cơn, nôn nhiều, có khi nôn ra giun, bụng chướng căng, không đi ngoài và không đánh hơi được.
- Con đau dữ dội vùng trên rốn hoặc dưới sườn phải, kèm nôn, sốt, vàng da hay vàng mắt.
- Sau khi uống thuốc, con sưng môi, sưng mặt, nổi mề đay khắp người hoặc khó thở.
- Con tự lấy uống nhiều viên thuốc tẩy giun hoặc uống nhầm thuốc của người lớn: đến cấp cứu ngay, mang theo vỏ thuốc, kể cả khi con vẫn bình thường.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Con dưới 2 tuổi nghi bị giun, hoặc đã lỡ uống thuốc tẩy giun liều người lớn.
- Con đau bụng, buồn nôn, mệt hoặc sốt kéo dài quá 2 ngày sau khi uống thuốc.
- Con vẫn ngứa hậu môn về đêm sau khi cả nhà đã uống đủ hai đợt thuốc giun kim.
- Con da xanh, mệt, chậm tăng cân, hay đau bụng quanh rốn kéo dài.
- Bố mẹ thấy đốt sán trắng, dẹt trong phân, hoặc con hay ăn thịt, cá chưa nấu chín: cần khám và xét nghiệm, không tự tẩy.
- Con có bệnh gan, thận, tim, hen hoặc từng dị ứng thuốc: hỏi bác sĩ trước khi tẩy giun.
Trẻ mấy tuổi thì tẩy giun được
Ở Việt Nam, mốc thường dùng là từ 2 tuổi. Đây cũng là nhóm tuổi được uống thuốc tẩy giun trong chương trình của Viện Dinh dưỡng: trẻ 24–60 tháng ở những tỉnh có tỷ lệ thấp còi trên 30% được tẩy giun cùng các đợt uống vitamin A.
Tổ chức Y tế Thế giới cho phép tẩy giun cả trẻ 12–23 tháng ở vùng có nhiều người nhiễm giun, với nửa liều albendazol (200 mg). Vì vậy trẻ 1–2 tuổi có thể được tẩy, nhưng bố mẹ nên để bác sĩ quyết định có cần không và liều bao nhiêu. Trẻ dưới 1 tuổi không tự cho uống thuốc tẩy giun; nếu nghi con có giun, hãy đưa con đi khám.
Bao lâu tẩy giun một lần
Với giun lây qua đất như giun đũa, giun móc, giun tóc, Tổ chức Y tế Thế giới khuyên tẩy giun định kỳ mỗi năm một lần ở vùng có từ 20% trẻ nhiễm, và mỗi năm hai lần ở vùng có trên 50% trẻ nhiễm. Ở Việt Nam, các đợt tẩy giun cho trẻ nhỏ thường làm hai lần mỗi năm, nên nhiều gia đình giữ nếp 6 tháng một lần. Uống dày hơn khi không có chỉ định không làm con khỏe hơn.
Giun kim khác một chút. Thuốc diệt giun nhưng không diệt được trứng, và trứng có thể sống ngoài cơ thể đến 2 tuần. Khi một người trong nhà có giun kim, cả nhà từ 2 tuổi trở lên uống thuốc cùng một ngày, uống nhắc lại sau 2 tuần, và giữ vệ sinh trong suốt 2 tuần đó.
Chọn thuốc và cho con uống
- Hai thuốc tẩy giun hay dùng cho trẻ là albendazol và mebendazol. Với tẩy giun định kỳ, trẻ từ 2 tuổi uống một liều duy nhất: albendazol 400 mg hoặc mebendazol 500 mg. Đọc hàm lượng trên hộp trước khi cho uống, vì có loại viên 200 mg, có loại 400 mg.
- Thuốc có dạng viên nhai và dạng hỗn dịch. Trẻ nhỏ nhai chưa giỏi thì cho dùng dạng nước, hoặc hỏi dược sĩ có nghiền được viên không, để con không bị hóc.
- Không cần nhịn ăn và không cần uống thêm thuốc xổ. Có thể uống vào lúc nào trong ngày.
- Không chia viên của người lớn theo ước lượng cho trẻ dưới 2 tuổi. Liều cho trẻ nhỏ do bác sĩ quyết định.
- Ghi ngày tẩy giun vào sổ khám của con hoặc điện thoại, kèm tên thuốc, để biết lần tiếp theo và để tránh uống trùng với đợt tẩy giun ở trường, trạm y tế.
Khi nào nên hoãn tẩy giun
- Con đang sốt cao, đang đau bụng, đang tiêu chảy hoặc nôn: đợi con khỏi rồi mới tẩy định kỳ.
- Con có bệnh thận, tim, gan hoặc hen: hỏi bác sĩ trước.
- Con từng dị ứng với thuốc tẩy giun hoặc thành phần của thuốc: không dùng lại loại đó, báo cho bác sĩ.
- Con đau bụng dữ dội, nôn, bụng chướng: đây có thể là biến chứng cần cấp cứu. Đưa con đi khám ngay, không tự cho uống thuốc tẩy giun rồi chờ.
Sau khi uống thuốc
Thuốc tẩy giun rất ít khi gây tác dụng phụ nặng. Một số trẻ có thể đau, khó chịu vùng trên rốn, đau đầu, buồn nôn hoặc chóng mặt; những dấu hiệu này thường nhẹ và hết trong vòng 2 ngày.
Bố mẹ để ý con trong 48 giờ sau khi uống. Nếu con đau bụng nhiều, nôn liên tục, nổi mẩn hay khó thở, đưa con đi khám ngay. Nhiều khi bố mẹ không thấy giun ra theo phân; điều đó không có nghĩa là thuốc không có tác dụng, vì giun chết thường bị tiêu hóa.
Thuốc không thay được vệ sinh
Tẩy giun chỉ làm sạch giun đang có trong ruột. Nếu tay con vẫn bẩn, con vẫn chơi đất rồi mút tay, ăn rau sống chưa rửa kỹ, con sẽ nhiễm lại chỉ sau vài tuần.
Những thói quen giúp nhiều nhất là rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh, cắt ngắn móng tay, uống nước đun sôi, ăn chín, rửa và gọt vỏ quả, cho con đi dép khi ra ngoài.
Chăm sóc con tại nhà
- Đặt lịch nhắc tẩy giun cho con khoảng 6 tháng một lần, ghi lại ngày và tên thuốc đã uống.
- Hỏi trường mầm non, trạm y tế xem có đợt tẩy giun cho trẻ không, để không cho con uống trùng.
- Đọc hàm lượng trên hộp, cho con uống đúng một liều; trẻ nhỏ dùng dạng nước hoặc hỏi dược sĩ cách nghiền viên.
- Theo dõi con 2 ngày sau khi uống: ăn, chơi, đau bụng, nôn, nổi mẩn.
- Khi con có giun kim: cả nhà uống cùng ngày, nhắc lại sau 2 tuần, thay quần lót mỗi sáng, giặt ga gối, khăn tắm bằng nước nóng.
- Rửa tay cho con trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh và sau khi chơi đất cát; cắt ngắn móng tay.
Hiểu lầm thường gặp
- Con biếng ăn, gầy, nghiến răng là phải tẩy giun ngay.
- Những dấu hiệu này có nhiều nguyên nhân khác. Tẩy giun đúng lịch là đủ; nếu con vẫn chậm lớn hay biếng ăn kéo dài, hãy cho con đi khám.
- Tẩy giun phải nhịn đói và uống thêm thuốc xổ thì giun mới ra hết.
- Thuốc tẩy giun hiện nay không cần nhịn ăn hay thuốc xổ. Thuốc xổ chỉ làm con mất nước, mệt thêm.
- Tẩy giun tháng nào cũng được, càng nhiều càng sạch.
- Uống dày không giúp con khỏe hơn. Tẩy định kỳ theo lịch và giữ vệ sinh mới ngăn con bị lại.
- Không thấy giun ra là thuốc không có tác dụng.
- Giun chết thường bị tiêu hóa nên bố mẹ không nhìn thấy. Nếu con vẫn còn dấu hiệu sau đợt thuốc, hãy đưa con đi khám.
Bố mẹ hay hỏi
+Trẻ 1 tuổi có tẩy giun được không?
Trẻ 1–2 tuổi có thể được tẩy giun với nửa liều khi bác sĩ thấy cần. Bố mẹ không tự chia viên người lớn cho con; hãy hỏi bác sĩ trước.
+Bao lâu tẩy giun cho con một lần?
Thường khoảng 6 tháng một lần, trùng với các đợt tẩy giun ở trường hoặc trạm y tế. Giun kim thì cả nhà uống cùng ngày và nhắc lại sau 2 tuần.
+Uống thuốc tẩy giun lúc đói hay lúc no?
Lúc nào cũng được, không cần nhịn ăn. Viên nhai thì cho con nhai kỹ rồi uống với nước.
+Uống thuốc tẩy giun xong con bị đau bụng có sao không?
Đau bụng nhẹ, buồn nôn thường tự hết trong vòng 2 ngày. Nếu con đau dữ dội, nôn nhiều, bụng chướng hay không đi ngoài được, đưa con đi cấp cứu ngay.
+Con đang ốm có tẩy giun được không?
Nên đợi con hết sốt, hết tiêu chảy rồi mới tẩy giun định kỳ. Con có bệnh tim, gan, thận, hen thì hỏi bác sĩ trước.
+Cả nhà có cần tẩy giun cùng con không?
Với giun kim thì có, vì giun lây trong nhà rất dễ. Với tẩy giun định kỳ cho trẻ, người lớn tẩy theo lời khuyên của nhân viên y tế.
Nguồn tham khảo
- Khi trẻ uống vitamin A và thuốc tẩy giun – Những điều cần lưu ý — Viện Dinh dưỡng
- Guideline: preventive chemotherapy to control soil-transmitted helminth infections in at-risk population groups — Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)
- Threadworms — NHS (Anh)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Trẻ bị giun
Giun hay gặp ở trẻ là giun kim, gây ngứa hậu môn về đêm, và giun đũa, giun móc, giun tóc lây qua tay bẩn, đất, thức ăn. Nhiều trẻ nhiễm giun mà không có dấu hiệu gì; nhiễm lâu có thể gây đau bụng, thiếu máu, chậm lớn. Ở Việt Nam, trẻ từ 2 tuổi thường được tẩy giun định kỳ 6 tháng một lần; giun kim cần tẩy cho cả nhà và uống nhắc lại sau 2 tuần, kèm giữ vệ sinh. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu con đau bụng dữ dội từng cơn, nôn nhiều, bụng chướng, không đi ngoài được, hoặc đau dưới sườn phải kèm vàng da.
- Trẻ biếng ăn
Phần lớn trẻ bố mẹ thấy biếng ăn vẫn lớn bình thường: sau 1 tuổi, tốc độ lớn chậm lại nên con tự nhiên ăn ít hơn và kén món hơn. Cách biết con có thật sự thiếu ăn là xem cân nặng và chiều cao trên biểu đồ tăng trưởng qua nhiều tháng, chứ không phải đếm từng thìa cơm. Con cần đi khám khi đứng cân hoặc sụt cân, chậm cao, hoặc biếng ăn kèm nôn, tiêu chảy kéo dài, sốt, mệt lả. Nếu con không uống được, nôn liên tục hay li bì, hãy đưa con đi cấp cứu ngay.
- Trẻ thiếu máu thiếu sắt
Thiếu máu thiếu sắt hay gặp nhất ở trẻ 6–24 tháng tuổi và ở con gái tuổi dậy thì có kinh nguyệt. Con thường xanh xao, mệt, kém tập trung, biếng ăn, nhưng chỉ xét nghiệm máu mới biết chắc, vì ở Việt Nam nhiều trẻ thiếu máu do bệnh tan máu bẩm sinh (thalassemia) và không được tự uống sắt. Thịt đỏ, gan, cá, trứng ăn kèm rau quả giàu vitamin C là nguồn sắt tốt nhất; thuốc sắt chỉ dùng khi bác sĩ chỉ định. Nếu con khó thở, ngất, tim đập rất nhanh, nôn ra máu hoặc lỡ nuốt nhiều viên sắt, hãy đưa con đi cấp cứu ngay.
- Trẻ thấp còi, chậm tăng cân
Trẻ thấp còi khi chiều cao theo tuổi nằm dưới đường -2 độ lệch chuẩn trên biểu đồ tăng trưởng của Tổ chức Y tế Thế giới; chậm tăng cân khi cân nặng đứng yên hoặc tụt dần khỏi đường tăng trưởng của chính con. Cách biết chắc là cân đo đều đặn và chấm lên biểu đồ, không so với con nhà hàng xóm. Con nên đi khám khi đứng cân 2–3 tháng, sụt cân, hoặc trước tuổi dậy thì cao chưa tới 4 cm mỗi năm. Nếu con gầy rộc kèm phù hai chân, li bì, không ăn uống được, hãy đưa con đi cấp cứu ngay.
- Trẻ đau bụng
Phần lớn trẻ đau bụng là do táo bón, rối loạn tiêu hóa do virus, ăn uống hoặc căng thẳng, và đỡ trong vài giờ đến vài ngày. Hai bệnh cần nhận ra sớm là viêm ruột thừa (đau quanh rốn rồi dồn xuống bụng dưới bên phải, đau tăng khi đi lại, kèm nôn, sốt nhẹ) và lồng ruột ở trẻ nhỏ (khóc thét từng cơn, co chân, giữa cơn lả đi, có thể đi ngoài phân nhầy máu). Đưa con đi cấp cứu ngay khi đau dữ dội, đau liên tục tăng dần, nôn dịch xanh, bụng cứng hoặc con li bì.
- Tính liều theo cân nặng
Liều thuốc cho trẻ tính theo cân nặng: lấy số mg cho mỗi kg nhân với cân nặng của con để ra số mg, rồi chia cho số mg có trong 1 ml (đọc trên chai) để ra số ml. Ví dụ paracetamol 10–15 mg/kg một lần: con 20 kg cần 200–300 mg; với siro 250 mg/5 ml (50 mg trong 1 ml) là 4–6 ml, cách nhau ít nhất 4–6 giờ, không quá 4 lần trong 24 giờ. Thuốc kê đơn như kháng sinh thì dùng đúng liều bác sĩ ghi, không tự tính hay tăng giảm. Nếu con uống quá liều hoặc bố mẹ nghi đã đong nhầm, hãy đến cấp cứu ngay, mang theo chai thuốc.
Chủ đề khác