Dùng thuốc cho con

Có nên cho trẻ uống thuốc chống nôn: khi nào cần và điều cần tránh

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 thángMầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổi

Trả lời nhanh

Không nên tự mua thuốc chống nôn cho trẻ. Phần lớn trẻ nôn do viêm dạ dày ruột do virus và tự đỡ sau 1–2 ngày; việc quan trọng nhất là cho con uống oresol từng thìa nhỏ để không mất nước. Một số thuốc chống nôn quen thuộc có thể gây co cứng cơ, vặn cổ, trợn mắt ở trẻ, hoặc che lấp dấu hiệu bệnh nặng, nên chỉ dùng khi bác sĩ khám và kê. Con nôn ra dịch xanh, nôn ra máu, li bì, không giữ được ngụm nước nào hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu thì đi cấp cứu ngay.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Con nôn ra dịch màu xanh lá hoặc vàng xanh, nôn ra máu hoặc chất nâu đen như bã cà phê.
  • Con li bì, khó đánh thức, hoặc co giật.
  • Con đau bụng dữ dội, bụng chướng cứng, hoặc khóc thét từng cơn rồi lả đi.
  • Con nôn tất cả, không giữ được ngụm nước nào, hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu.
  • Con nôn sau khi ngã đập đầu, hoặc có thể đã uống nhầm thuốc, hóa chất.
  • Sau khi uống thuốc chống nôn, con bị vặn cổ, trợn mắt, lưỡi thè ra, co cứng hàm hoặc người, hoặc cử động giật không tự kiểm soát.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Trẻ dưới 3 tháng tuổi nôn, không chỉ trớ sữa.
  • Trẻ dưới 1 tuổi nôn nhiều lần trong ngày, hoặc con ở bất kỳ tuổi nào nôn kéo dài quá 24 giờ.
  • Con nôn ra thuốc bác sĩ đã kê, nhất là thuốc kháng sinh hay thuốc bệnh mạn tính.
  • Nôn kèm sốt cao, đau tai, đi tiểu buốt, hoặc đau bụng nhiều.
  • Con nôn đi nôn lại nhiều đợt trong nhiều tuần, hoặc sụt cân.

Vì sao bác sĩ ít khi kê thuốc chống nôn cho trẻ

Nôn là cách cơ thể đẩy ra thứ làm dạ dày khó chịu. Ở trẻ, nguyên nhân hay gặp nhất là virus đường tiêu hóa: con nôn nhiều trong 12–24 giờ đầu, sau đó giảm dần, thường kèm tiêu chảy. Khi con được bù đủ nước, cơn nôn cũng thường bớt.

Thuốc chống nôn không chữa được nguyên nhân. Nó có thể làm con buồn ngủ, khó uống oresol, và khiến bố mẹ yên tâm sai trong khi con đang có bệnh cần khám như lồng ruột, viêm ruột thừa, viêm màng não hay nhiễm trùng tiểu. Hướng dẫn điều trị tiêu chảy của Bộ Y tế cũng khuyên không dùng các thuốc chống nôn gây an thần cho trẻ nhỏ.

Những thuốc chống nôn bố mẹ hay gặp

  • Domperidon: thuốc chống nôn rất quen ở hiệu thuốc. Ở châu Âu và Anh, thuốc không còn được chỉ định cho trẻ dưới 12 tuổi hoặc dưới 35 kg vì nghiên cứu ở trẻ viêm dạ dày ruột không thấy hiệu quả hơn giả dược; thuốc cũng có nguy cơ rối loạn nhịp tim. Ở Việt Nam, tờ hướng dẫn vẫn có liều theo cân nặng cho trẻ, nhưng thuốc chỉ nên dùng khi bác sĩ kê.
  • Metoclopramid: không dùng cho trẻ dưới 1 tuổi. Trẻ em dễ bị tác dụng phụ trên thần kinh hơn người lớn, như co cứng cơ, vặn cổ, trợn mắt; ở trẻ lớn, thuốc chỉ dùng ngắn ngày trong một số tình huống bác sĩ cân nhắc.
  • Các thuốc chống nôn gây an thần thế hệ cũ: không dùng cho trẻ nhỏ và trẻ đang tiêu chảy, vì làm con ngủ li bì, không uống được oresol.
  • Thuốc chống say xe: nhiều loại gây buồn ngủ, có giới hạn tuổi riêng. Hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ trước khi dùng, đọc kỹ tuổi tối thiểu ghi trên hộp.
  • Ở cơ sở y tế, với một số trẻ nôn nhiều có nguy cơ mất nước, bác sĩ có thể cân nhắc một liều thuốc chống nôn để con uống được oresol. Đây là quyết định sau khi khám, không phải thuốc để mua sẵn ở nhà.

Điều thật sự giúp con khi đang nôn

Cho con uống oresol giảm áp lực thẩm thấu, pha đúng lượng nước ghi trên gói, mỗi lần một thìa nhỏ khoảng 5 ml, cách 1–2 phút. Nếu con nôn ngay sau khi uống, chờ 5–10 phút rồi cho uống lại, chậm hơn. Trẻ bú mẹ thì cho bú ít một, nhiều lần.

Khi con ngừng nôn vài giờ, cho ăn lại từ từ món mềm quen thuộc như cháo, cơm nát, chuối, bánh mì, chia bữa nhỏ. Tạm ngừng các thuốc không kê đơn khác như siro ho, thuốc bổ trong lúc con đang nôn, vì có thể làm nôn nặng hơn.

Khi bác sĩ đã kê thuốc chống nôn

  • Dùng đúng thuốc, đúng liều tính theo cân nặng và đúng số ngày bác sĩ dặn; dùng xi lanh hoặc cốc chia vạch đi kèm, không dùng thìa ăn cơm.
  • Không tự dùng thêm một thuốc chống nôn khác, không dùng lại đơn cũ cho lần ốm sau hay cho anh chị em.
  • Vẫn tiếp tục cho con uống oresol; thuốc chống nôn không thay được việc bù nước.
  • Nếu con có biểu hiện vặn cổ, trợn mắt, co cứng hàm, cử động giật bất thường sau khi uống thuốc, ngừng thuốc và đưa con đi cấp cứu ngay.
  • Báo bác sĩ nếu con có bệnh tim, đang dùng thuốc khác, hoặc từng bị phản ứng với thuốc.

Chăm sóc con tại nhà

  • Cho con uống oresol từng thìa nhỏ ngay khi bắt đầu nôn, pha đúng lượng nước ghi trên gói.
  • Không ép con ăn khi đang nôn; khi đỡ thì cho ăn lại món mềm, chia bữa nhỏ.
  • Cho con nằm nghiêng khi ngủ hoặc khi mệt để không bị sặc chất nôn.
  • Ghi lại số lần nôn, số lần đi tiểu và lượng nước con uống được để báo bác sĩ khi cần.
  • Không tự mua thuốc chống nôn, và cất các thuốc người lớn đang dùng xa tầm tay con.
  • Với say xe, cho con ngồi ghế sau, nhìn ra xa phía trước, mở cửa sổ cho thoáng, ăn nhẹ trước khi đi, cho xuống xe nghỉ trên chuyến đi dài.
  • Rửa tay kỹ và lau sạch chỗ con nôn, vì virus gây nôn lây rất nhanh trong nhà.

Hiểu lầm thường gặp

Con nôn nhiều thì cứ cho uống thuốc chống nôn là xong.
Thuốc chống nôn không chữa nguyên nhân, có thể gây tác dụng phụ trên thần kinh ở trẻ và che dấu hiệu bệnh nặng. Bù nước bằng oresol mới là việc chính.
Thuốc chống nôn bán ở hiệu thuốc nào cũng có nên an toàn cho trẻ.
Nhiều thuốc chống nôn có giới hạn tuổi, cân nặng và có tác dụng phụ đáng kể. Chỉ dùng khi bác sĩ khám và kê.
Dùng nửa viên thuốc chống nôn của người lớn cho trẻ là được.
Liều cho trẻ tính theo cân nặng, cần dạng thuốc nước đo chính xác. Bẻ viên của người lớn dễ quá liều.
Con nôn là do trúng gió, cạo gió là khỏi.
Nôn thường do nhiễm virus hoặc bệnh khác. Cạo gió không chữa được nguyên nhân, làm trầy da và có thể làm chậm việc đưa con đi khám.

Bố mẹ hay hỏi

+Trẻ bị nôn có nên uống domperidon không?

Không nên tự cho con uống. Ở trẻ dưới 12 tuổi bị viêm dạ dày ruột, nghiên cứu không thấy domperidon giúp bớt nôn hơn so với không dùng, và thuốc có nguy cơ trên tim. Hãy cho con uống oresol và đưa đi khám nếu con nôn nhiều.

+Trẻ nôn bao lâu thì phải đi khám?

Trẻ dưới 1 tuổi nôn nhiều lần trong ngày, hoặc con ở bất kỳ tuổi nào nôn quá 24 giờ thì nên đi khám. Nôn ra dịch xanh, nôn ra máu, li bì hoặc không giữ được nước thì đi cấp cứu ngay.

+Con uống thuốc chống nôn xong bị vẹo cổ, trợn mắt là sao?

Đây có thể là tác dụng phụ trên thần kinh của một số thuốc chống nôn, trẻ em dễ gặp hơn người lớn. Ngừng thuốc, mang theo vỏ thuốc và đưa con đi cấp cứu ngay.

+Trẻ say xe có uống được thuốc chống say không?

Một số thuốc chống say dùng được cho trẻ lớn theo đúng tuổi ghi trên hộp, nhưng hay gây buồn ngủ. Hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ trước, và thử các cách không dùng thuốc như ngồi ghế sau, nhìn ra xa, mở cửa sổ.

+Con nôn ra thuốc vừa uống có phải uống lại không?

Đừng tự cho uống lại cả liều. Hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ, nhất là với thuốc hạ sốt, kháng sinh và thuốc bệnh mạn tính, để tránh quá liều.

Nguồn tham khảo

  1. Vomiting Without Diarrhea (symptom checker) — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  2. Diarrhoea and vomiting — NHS (Anh)
  3. Metoclopramide — NHS (Anh)
  4. Domperidone: who can and cannot take it — NHS (Anh)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Trẻ bị nôn

    Phần lớn trẻ nôn là do viêm dạ dày ruột do virus, thường đỡ sau 1–2 ngày; việc cần làm là cho con uống oresol từng ít một để không bị mất nước. Nôn nguy hiểm khi con nôn ra dịch màu xanh lá, nôn ra máu, nôn kèm li bì, đau bụng dữ dội, đau đầu cổ cứng, hoặc nôn sau khi ngã đập đầu. Trẻ sơ sinh nôn vọt mạnh sau mỗi cữ bú cũng cần đi khám ngay.

  • Pha oresol cho trẻ

    Pha cả gói oresol với đúng lượng nước đun sôi để nguội ghi trên gói (có gói 200 ml, có gói 1 lít), đong bằng dụng cụ có vạch, không chia nhỏ gói, không thêm đường, sữa hay nước ngọt, và chỉ dùng trong 24 giờ. Sau mỗi lần đi ngoài lỏng, trẻ dưới 2 tuổi uống khoảng 50–100 ml, trẻ 2–10 tuổi khoảng 100–200 ml, trẻ lớn hơn uống theo nhu cầu, từng thìa hoặc từng ngụm nhỏ. Pha đặc hơn hướng dẫn có thể gây co giật, tổn thương não. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu con li bì, không uống được, nôn tất cả, mắt trũng hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu.

  • Trẻ mất nước

    Trẻ nhỏ mất nước nhanh khi nôn, tiêu chảy, sốt hoặc không chịu bú, uống. Dấu hiệu sớm là đi tiểu ít, nước tiểu sẫm màu, khát, uống háo hức, môi khô, quấy hơn bình thường; khi đó cho con uống oresol giảm áp lực thẩm thấu pha đúng hướng dẫn, trẻ bú mẹ thì cho bú nhiều hơn. Đưa con đi cấp cứu ngay khi con li bì, khó đánh thức, mắt trũng sâu, khóc không có nước mắt, thóp lõm, véo da bụng về rất chậm, tay chân lạnh, không uống được, hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu.

  • Trẻ bị say xe

    Say xe xảy ra khi mắt và tai trong gửi lên não những tín hiệu chuyển động không khớp nhau, làm con chóng mặt, xanh tái, vã mồ hôi, buồn nôn và nôn. Cách phòng tốt nhất là cho con ngồi ghế sau, nhìn thẳng ra xa phía trước, không đọc sách hay xem điện thoại, mở cửa sổ cho thoáng, ăn nhẹ trước khi đi và nghỉ giữa chặng. Say xe thường hết trong vài giờ sau khi xuống xe; nếu con nôn nhiều kèm đau đầu dữ dội, lơ mơ hoặc vẫn mệt quá 8 giờ thì cần đi khám.

  • Trẻ nôn sau khi uống thuốc

    Khi con nôn sau khi uống thuốc, đừng tự cho uống lại cả liều ngay, vì khó biết con đã nuốt được bao nhiêu và dễ thành quá liều. Hãy gọi hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ, nói rõ tên thuốc và con nôn sau khi uống bao lâu. Với thuốc hạ sốt, nếu không hỏi được ai, chờ đủ 4 giờ rồi mới cho liều tiếp theo; con nôn nhiều không uống được thì có thể dùng viên đặt hậu môn nếu con không tiêu chảy. Con nôn ra dịch xanh, nôn ra máu, li bì, hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu thì đi cấp cứu ngay.

  • Trẻ bị tiêu chảy

    Trẻ bị tiêu chảy khi đi ngoài phân lỏng hoặc toàn nước từ 3 lần trở lên trong một ngày. Phần lớn do virus và tự hết trong 5–7 ngày; việc quan trọng nhất là bù đủ nước bằng oresol giảm áp lực thẩm thấu pha đúng hướng dẫn, cho con uống kẽm và vẫn cho con ăn bú bình thường. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu con li bì, không uống được, nôn tất cả, mắt trũng, hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu.

Chủ đề khác