Dùng thuốc cho con

Có nên cho con uống thuốc bổ não khi ôn thi: điều bố mẹ cần biết

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

THCS · 11–14 tuổiTHPT · 15–18 tuổi

Trả lời nhanh

Không cần. Chưa có bằng chứng các loại viên bổ não, thuốc tăng trí nhớ quảng cáo cho học sinh giúp một đứa trẻ khỏe mạnh nhớ bài tốt hơn hay làm bài thi tốt hơn. Phần lớn sản phẩm này là thực phẩm bảo vệ sức khỏe, không phải thuốc chữa bệnh, và một số có caffeine hoặc thành phần không rõ liều. Điều giúp con nhớ bài là ngủ đủ 8–10 tiếng, ăn đủ ba bữa, nghỉ giữa giờ học và vận động. Nếu con mệt, kém tập trung kéo dài, hãy đưa con đi khám để tìm nguyên nhân như thiếu máu, thiếu ngủ hay lo âu, thay vì mua thêm thuốc bổ.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Sau khi uống viên bổ não, thuốc tăng tỉnh táo hay nước tăng lực, con tim đập rất nhanh, đau ngực, khó thở, ngất.
  • Con co giật, lơ mơ, nói lẫn, hoặc kích động, run rẩy dữ dội.
  • Con uống một lượng lớn viên thuốc, dù là thuốc bổ, thuốc ngủ hay thuốc của người khác.
  • Con sưng môi, mặt, lưỡi, khó thở, nổi mề đay khắp người sau khi dùng một sản phẩm mới.
  • Con nói muốn chết, muốn làm hại bản thân, hoặc có hành động như vậy: ở bên con, cất các vật nguy hiểm và thuốc trong nhà, gọi 115 hoặc 113.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Con mệt mỏi, xanh xao, chóng mặt, kém tập trung kéo dài nhiều tuần.
  • Con mất ngủ nhiều đêm liền, lo lắng, hồi hộp, khóc, cáu gắt hoặc không muốn đi học.
  • Con đau đầu thường xuyên, nhìn mờ, hay buồn ngủ ngày dù đã ngủ đủ.
  • Con kém ăn, sụt cân, hoặc ăn kiêng quá mức trong mùa thi.
  • Con đang dùng thuốc điều trị bệnh mạn tính và bố mẹ muốn cho dùng thêm sản phẩm bổ sung: hỏi bác sĩ trước.

Thuốc bổ não là gì

Trên thị trường, "thuốc bổ não" thường là viên uống, ống nước có ginkgo, DHA, omega-3, vitamin nhóm B, các chất chiết xuất thảo dược, có khi có thêm caffeine hoặc chất tạo tỉnh táo. Phần lớn được đăng ký là thực phẩm bảo vệ sức khỏe. Theo quy định ở Việt Nam, loại sản phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.

Thực phẩm bổ sung không được kiểm tra hiệu quả và an toàn chặt chẽ như thuốc trước khi bán. Không phải lúc nào cũng chắc sản phẩm chứa đúng lượng ghi trên nhãn, không lẫn chất khác, và liều có phù hợp với trẻ em hay không.

Có giúp con học tốt hơn không

Với trẻ khỏe mạnh, ăn uống đa dạng, các nghiên cứu chưa cho thấy viên bổ não làm con nhớ bài tốt hơn hay đạt điểm cao hơn. Phần lớn trẻ không cần thêm vitamin hay chất bổ sung nếu bữa ăn đủ tinh bột, đạm, rau quả và sữa.

Bổ sung chỉ có ích khi con thật sự thiếu, và việc đó cần bác sĩ xác định. Ví dụ thiếu sắt, hay gặp ở tuổi dậy thì, nhất là ở con gái đã có kinh, có thể làm con mệt và kém tập trung. Khi đó bác sĩ sẽ cho xét nghiệm và kê sắt đúng liều, thời gian, chứ không phải một viên bổ não chung chung.

Những rủi ro bố mẹ ít để ý

  • Một số sản phẩm có caffeine hoặc chất kích thích, làm con hồi hộp, tim đập nhanh, khó ngủ, đúng những thứ con không cần trước kỳ thi.
  • Uống nhiều loại cùng lúc dễ thừa vitamin, nhất là vitamin A, D, gây buồn nôn, đau đầu, có khi nặng hơn.
  • Một số thảo dược có thể tương tác với thuốc con đang dùng điều trị bệnh khác.
  • Thuốc an thần, thuốc ngủ và thuốc tăng tập trung dùng cho bệnh tăng động giảm chú ý là thuốc kê đơn. Không bao giờ cho con dùng khi bác sĩ không kê cho chính con, và không mua qua mạng hay xin của người khác.
  • Tốn tiền, và quan trọng hơn là con dễ tin rằng kết quả thi phụ thuộc vào viên thuốc, thêm áp lực khi thuốc không giúp được gì.

Điều thật sự giúp con nhớ bài

  • Ngủ đủ: tuổi 13–18 cần 8–10 giờ mỗi đêm. Não củng cố trí nhớ trong lúc ngủ; thức khuya học thêm thường làm hôm sau nhớ kém hơn.
  • Ăn đủ ba bữa, không bỏ bữa sáng. Bữa ăn có cá, trứng, thịt, đậu, rau xanh, trái cây và sữa đã đủ những chất mà thuốc bổ quảng cáo.
  • Uống đủ nước, hạn chế cà phê, nước tăng lực, trà sữa.
  • Chia giờ học thành các đợt 25–50 phút, nghỉ 5–10 phút giữa mỗi đợt, đứng dậy đi lại, nhìn xa.
  • Vận động mỗi ngày, kể cả trong tuần thi: đi bộ, đạp xe, chơi thể thao nhẹ.
  • Bố mẹ nói chuyện nhẹ nhàng, không so sánh, không đặt thêm kỳ vọng; con bớt lo âu cũng là con tập trung tốt hơn.

Nếu em đang đọc bài này

  • Không có viên thuốc nào thay được giấc ngủ. Đi ngủ sớm hơn nửa tiếng có ích hơn một hộp thuốc bổ.
  • Đừng tự mua thuốc tăng tập trung, thuốc ngủ hay xin thuốc của bạn. Những thuốc này có thể gây hại cho tim và giấc ngủ của em.
  • Nếu em thấy mệt, chóng mặt, khó tập trung nhiều tuần, hãy nói với bố mẹ để đi khám. Có thể em đang thiếu ngủ hoặc thiếu máu.
  • Thấy lo quá, mất ngủ, muốn khóc, em có thể nói với bố mẹ, thầy cô, chuyên viên tư vấn học đường, hoặc gọi Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7) nếu em dưới 16 tuổi.

Chăm sóc con tại nhà

  • Lên lịch ngủ cố định cho con trong mùa thi, tắt điện thoại, máy tính ít nhất 30–60 phút trước khi ngủ.
  • Chuẩn bị bữa sáng đơn giản mà đủ chất: cơm, xôi, bánh mì, trứng, sữa, trái cây.
  • Để sẵn nước lọc và đồ ăn nhẹ lành mạnh như sữa chua, chuối, hạt trên bàn học.
  • Nếu đang có sẵn sản phẩm bổ sung ở nhà, đọc nhãn xem có caffeine không, và hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi cho con dùng.
  • Cất thuốc của người lớn, thuốc ngủ, thuốc an thần ở nơi con không tự lấy được.
  • Khi con mệt, kém tập trung kéo dài, đưa con đi khám thay vì đổi sang loại thuốc bổ khác.

Hiểu lầm thường gặp

Mùa thi phải cho con uống thuốc bổ não thì mới đủ sức học.
Trẻ khỏe, ăn uống đủ không cần. Ngủ đủ, ăn đủ bữa và nghỉ ngơi hợp lý giúp con học tốt hơn bất kỳ viên bổ não nào.
Thuốc bổ não là thảo dược nên uống nhiều cũng không sao.
Thảo dược vẫn có thể gây tác dụng phụ, dị ứng và tương tác với thuốc khác. Dùng nhiều sản phẩm cùng lúc còn dễ thừa vitamin.
Uống thuốc tăng tập trung của bạn giúp học thâu đêm hiệu quả.
Đó là thuốc kê đơn cho bệnh tăng động giảm chú ý, có thể gây tim đập nhanh, mất ngủ, lo âu ở người không bị bệnh. Không bao giờ dùng thuốc kê cho người khác.
Con hay quên là do suy nhược thần kinh, cần thuốc bổ thần kinh.
Hay quên, kém tập trung ở học sinh thường do thiếu ngủ, căng thẳng, dùng điện thoại nhiều hoặc thiếu máu. Cần tìm đúng nguyên nhân mới giải quyết được.

Bố mẹ hay hỏi

+Học sinh ôn thi có nên uống DHA, omega-3 không?

Nếu con ăn cá một đến hai bữa mỗi tuần và ăn uống đa dạng thì không cần viên bổ sung. Chưa có bằng chứng viên DHA giúp học sinh khỏe mạnh làm bài thi tốt hơn.

+Uống vitamin tổng hợp mùa thi có tốt không?

Phần lớn trẻ ăn uống đủ không cần. Nếu con ăn kém, ăn chay hay kiêng nhiều, hãy hỏi bác sĩ xem con có thiếu chất gì không trước khi mua.

+Con mệt, hay quên trước kỳ thi thì nên làm gì?

Xem lại giấc ngủ, bữa ăn và thời gian dùng điện thoại của con trước. Nếu mệt, xanh xao, kém tập trung kéo dài, hãy đưa con đi khám để kiểm tra thiếu máu và các nguyên nhân khác.

+Có nên cho con uống thuốc ngủ để ngủ ngon trước ngày thi không?

Không tự cho con dùng thuốc ngủ, thuốc an thần. Nếu con mất ngủ nhiều, hãy đưa con đi khám để bác sĩ quyết định.

+Nước tăng lực có giúp con tỉnh táo khi ôn thi không?

Nước tăng lực không được khuyên dùng cho trẻ em và tuổi teen. Lượng caffeine và đường cao làm tim đập nhanh, run tay, lo âu và mất ngủ.

Nguồn tham khảo

  1. Nutritional Supplements, Vitamins & Boosting Your Child's Immunity — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  2. Low Iron in Teens: Symptoms, Daily Iron Needs & Best Foods — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  3. Breakfast for Learning: Why the Morning Meal Matters — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Ăn uống mùa thi

    Mùa thi không cần món đặc biệt hay thuốc bổ não: con cần ăn đủ ba bữa đúng giờ, mỗi bữa có tinh bột, đạm và rau, uống đủ nước và ngủ đủ giấc. Sáng ngày thi, cho con ăn món quen, vừa no, dễ tiêu, như phở, cháo, bánh mì trứng hoặc xôi ít, kèm sữa hoặc trái cây; tránh món lạ, quá nhiều dầu mỡ hay đồ bán rong không rõ vệ sinh. Nếu con nôn nhiều, đi ngoài liên tục, không uống được hoặc ngất sau ăn, hãy đưa con đi khám ngay.

  • Áp lực thi cử

    Hồi hộp trước kỳ thi là bình thường và một chút căng thẳng còn giúp con tập trung. Đáng lo khi căng thẳng kéo dài nhiều tuần, làm con mất ngủ, bỏ ăn, hay đau đầu đau bụng, khóc hoặc cáu gắt, không học được nữa. Việc bố mẹ làm được nhiều nhất là giữ cho con ngủ đủ, ăn đủ, có giờ nghỉ, và nói với con rằng kết quả thi không quyết định con là ai. Nếu con nói muốn chết, muốn biến mất hoặc tự làm đau mình, hãy ở bên con và tìm trợ giúp ngay: gọi 115 hoặc 113 khi nguy hiểm trước mắt, hoặc Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7).

  • Thức khuya ôn thi

    Thức khuya ôn thi thường làm kết quả kém đi: não cần giấc ngủ để ghi nhớ những gì đã học, và một người thiếu ngủ phản xạ chậm, dễ quên, dễ sai ở những câu đã biết. Học sinh 13–18 tuổi cần 8–10 giờ mỗi đêm, sinh viên cần ít nhất 7 giờ; trong mùa thi vẫn nên giữ mức này và học vào ban ngày, buổi tối sớm. Đừng thức trắng đêm trước ngày thi. Nếu con ngủ gật khi đang đi xe máy, ngất, đau ngực sau khi uống nước tăng lực, hoặc nói đến ý nghĩ muốn chết, hãy đưa con đi cấp cứu hoặc gọi 115 hoặc 113 ngay.

  • Cà phê, nước tăng lực khi ôn thi

    Nước tăng lực không được khuyến cáo cho trẻ em và tuổi teen. Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ khuyên trẻ em tốt nhất không dùng caffeine; nếu học sinh vẫn uống, Bộ Y tế Canada đặt giới hạn 2,5 mg cho mỗi kg cân nặng mỗi ngày (con nặng 45 kg là khoảng 110 mg, chưa tới một ly cà phê phin); giữ dưới khoảng 100 mg và không uống sau 15 giờ là mức an toàn dễ nhớ. Người lớn khỏe mạnh không nên quá 400 mg mỗi ngày. Caffeine giúp tỉnh trong chốc lát nhưng làm mất ngủ, mà ngủ mới là lúc não ghi nhớ bài. Nếu sau khi uống con đau ngực, tim đập rất nhanh hoặc loạn nhịp, khó thở, ngất hay co giật, hãy gọi 115 hoặc 113 ngay.

  • Trẻ thiếu máu thiếu sắt

    Thiếu máu thiếu sắt hay gặp nhất ở trẻ 6–24 tháng tuổi và ở con gái tuổi dậy thì có kinh nguyệt. Con thường xanh xao, mệt, kém tập trung, biếng ăn, nhưng chỉ xét nghiệm máu mới biết chắc, vì ở Việt Nam nhiều trẻ thiếu máu do bệnh tan máu bẩm sinh (thalassemia) và không được tự uống sắt. Thịt đỏ, gan, cá, trứng ăn kèm rau quả giàu vitamin C là nguồn sắt tốt nhất; thuốc sắt chỉ dùng khi bác sĩ chỉ định. Nếu con khó thở, ngất, tim đập rất nhanh, nôn ra máu hoặc lỡ nuốt nhiều viên sắt, hãy đưa con đi cấp cứu ngay.

  • Có nên cho trẻ uống vitamin

    Trẻ khỏe mạnh, ăn đa dạng thịt cá trứng, rau quả, sữa thường không cần uống vitamin tổng hợp hằng ngày. Những trường hợp có lý do rõ: trẻ 6–36 tháng uống vitamin A liều cao 2 đợt mỗi năm tại trạm y tế, trẻ bú mẹ cần vitamin D hằng ngày theo hướng dẫn quốc tế, trẻ tiêu chảy uống kẽm, trẻ ăn chay cần vitamin B12, trẻ được xét nghiệm thiếu sắt thì uống sắt theo đơn. Vitamin A, D và sắt dùng quá liều có thể gây ngộ độc. Nếu con lỡ nuốt nhiều viên vitamin hay viên sắt, hãy đưa con đi cấp cứu ngay và mang theo vỏ lọ.

Chủ đề khác